۷ میلیارد انسان و لزوم مدیریت منابع

زمین بالاخره تولد هفت میلیاردمین نفوس خود را هم دید. زمین در آغاز دهه دوم قرن بیست و یکم در حالی میزبانی جمعیتی ۷ میلیاردی را متحمل می‌شود که ۴۰ سال قبل تقریبا پذیرای نیمی از این جمعیت بود و گر چه نرخ زادوولد در بسیاری از کشورها در حال ثابت شدن است، اما برآوردهای سازمان ملل متحد حکایت از اضافه شدن ۳ میلیارد نفوس دیگر تا سال ۱۴۸۰ خورشیدی را دارد. اما با وجود همین ۷ میلیارد نفری که دارند روی زمین زندگی می‌کنند، گسترش تقاضا برای منابع در حال وارد آوردن فشار بی‌سابقه‌ای بر منابع جهانی بویژه جنگل‌ها و آب و غذاست. در هر ۳ ثانیه قطعه جنگلی به مساحت یک زمین فوتبال نابود می‌شود که بیشتر برای تأمین سوخت یا تهیه زمین کشاورزی است. جنگل‌ها با جذب میلیون‌ها تن کربن از جو زمین، عاملی حیاتی برای پشتیبانی از تنوع‌زیستی این سیاره محسوب می‌شوند. با این اوصاف، تقدیر جنگل‌ها به تمام معنا با موضوع رشد جمعیت زمین گره خورده است. حال که سازمان ملل از زندگی ۷ میلیارد نفر انسان روی سیاره ما خبر می‌دهد، این پرسش بیش از پیش خودنمایی می‌کند که بهترین روش مدیریت منابع زمین برای تدارک و پشتیبانی از چنین جمعیت عظیمی چگونه و از چه راهی میسر خواهد بود؟ تغذیه جمعیت رو به رشد دنیا نه تنها نیازمند زمین برای کشاورزی است بلکه به آب شرب و انرژی نیز محتاج است. برای پشتیبانی جمعیتی که انتظار می‌رود بزودی و تا سال ۱۴۰۵به ۸ میلیارد نفر برسد، منابع حیاتی زمین نیازمند کنترل و مراقبت دقیق و پایدارسازی بیشتر هستند. از همین‌رو دانشمندان ناسا و سازمان نقشه‌برداری آمریکا برای پایش منابع در حال تغییر زمین به فناوری ماهواره روی آورده‌اند. دانشمندان پروژه ماهواره لندست در مرکز پرواز فضایی گادرد ناسا معتقدند که تجربه ۴۰ ساله بهره‌برداری از ماهواره‌ها می‌تواند نحوه پایش زمین‌های کشاورزی، جنگل‌ها، مصرف آب شرب و سایر منابع مورد احتیاج جمعیت جهان را متحول سازد. ضمن این که موضوع غذا و تغذیه روبه افزایش سیاره زمین، موضوعی جهانی است و به کل دنیا مربوط است. در نتیجه تصاویر ماهواره‌ای می‌توانند به عنوان منبعی منحصربه‌فرد برای دانشمندان و سیاستگذاران عمل کنند. برنامه لندست مشتمل بر مجموعه‌ای از مأموریت‌های ماهواره دیده‌بان زمین است که مشترکا توسط ناسا و سازمان نقشه‌برداری آمریکا اداره می‌شوند. ماهواره‌های لندست از سال ۱۳۵۱ در مدار هستند و اطلاعات به دست آمده از تصاویر آنها برای مطالعه تغییرات در مساحت جنگل‌ها، مسیر رودخانه‌ها، دریاچه‌های آب شیرین، زمین‌های کشاورزی و گسترش شهرها مورد استفاده قرار گرفته‌اند. به طور نمونه سرعت تخریب جنگل‌های دنیا با مشاهده تصاویری که با فواصل زمانی مختلف و توسط ماهواره‌های لندست از یک منطقه جنگلی گرفته شده‌اند، میسر می‌شود. ارزش این اطلاعات زمانی بیشتر آشکار می‌شود که بدانیم بیشتر از ۸۰ درصد جمعیت روستایی آفریقا برای رفع نیازهای گرمایشی و پخت و پز خود اختصاصا به چوب به دست آمده از جنگل‌ها و بیشه زارها متکی هستند. داده‌های ماهواره‌ای علاوه بر سنجش‌های جنگلی می‌تواند اطلاعات پرارزشی از جزئیات سطح زیرکشت و محصولات کاشته شده در سراسر دنیا به دست آورند. سازمان‌های کشاورزی می‌توانند از این داده‌های ماهواره‌ای برای کمک به تعیین محل، زمان و نوع محصولی که هر سال کاشته می‌شود و همچنین پیش‌بینی تولید و برآوردهای آتی استفاده کنند. جدیدترین مدل ماهواره لندست موسوم به لندست ۸ که در اوایل سال ۱۳۹۲ روانه مدار خواهد شد به کار ۴۰ ساله جمع‌آوری و ارسال داده ادامه خواهد داد؛ داده‌هایی که نحوه تغییر یافتن زمین طی گذر زمان را نشان می‌دهد.