بقائی: مطالبات جدید یا متناقض امریکا باعث طولانی تر شدن روند مذاکره شده است

«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه امروز (دوشنبه 11 خرداد ماه) در نشست خبری با اصحاب رسانه به تشریح مهمترین تصمیمات و اقدامات این وزارتخانه در یک هفته اخیر پرداخت.

شاهد جنایت بی سابقه رژیم صیهونیستی در لبنان هستیم/ سازمان ملل متحد بی هیچ تحرکی صرفا تماشاچی است

اسماعیل بقائی نشست خبری خود را با اشاره به تحولات جاری در لبنان آغاز کرد و گفت: کماکان رژیم صهیونیستی به‌عنوان بزرگ‌ترین تهدید علیه صلح و امنیت بین‌المللی و علیه اخلاق و انسانیت مشغول ارتکاب شنیع ترین جنایات در لبنان و در فلسطین اشغالی است. همچنان که نسل‌کشی در غزه ادامه دارد، علی‌رغم آتش‌بس ظاهری که اعلام کرده‌اند، در لبنان نیز با جنایات بی‌سابقه مواجه هستیم. حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی به شکل مستمر لبنان مورد تعرض قرار می‌گیرد، آتش‌بس مکرراً مورد نقض واقع می‌شود و تعداد زیادی از شهروندان لبنانی در جریان حملات، جان خود را از دست داده‌اند و از منازل، شهرها و روستاهای خود آواره شده‌اند.

وی ادامه داد: این در حالی است که سازمان ملل متحد و شورای امنیت، متأسفانه هیچ تحرکی و هیچ اقدامی انجام نمی‌دهند و صرفاً تماشاگر وضعیت هستند. این شرایط قطعاً تبعات و پیامدهای خود را متوجه نه‌تنها منطقه ما، بلکه کل جامعه جهانی خواهد کرد. ادامه مماشات در برابر تجاوزگری، جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت، بدون تردید آثار و پیامدهای خود را برای صلح و امنیت جهانی نیز به همراه دارد و هم‌اکنون نیز این آثار احساس می‌شود. جامعه جهانی موظف است به مسئولیت‌های خود در قبال منشور سازمان ملل متحد عمل کند.

آتش‌بس در لبنان بخش لاینفک هرگونه آتش‌بس و توافق نهایی برای خاتمه جنگ است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره موضع جمهوری اسلامی ایران در خصوص تحولات لبنان و ادامه جنایت رژیم اسرائیل در این کشور، گفت: منطقه ما با جنگ‌افروزی مستمر رژیم صهیونیستی مواجه است؛ فقط مربوط به امروز و دیروز نیست. در طی ۸۰ سال گذشته رژیم صهیونیستی جنگی دائمی و بی‌پایان را علیه کشورهای منطقه به راه انداخته است با حمایت آمریکا.

وی ادامه داد: تحولات چند ماه اخیر، نقض آشکار و فاحش آتش‌بس ۱۹ فروردین ماه است. ما تاکید کردیم و کماکان تاکید داریم بر این نکته که آتش‌بس در لبنان بخش لاینفک هرگونه آتش‌بس و هرگونه توافق نهایی برای خاتمه جنگ هست.

بقائی افزود: این فقط رژیم صهیونیستی نیست که مرتکب نقض آتش‌بس می‌شود؛ به این شکل گسترده آمریکا هم در منطقه ما مرتکب نقض آتش‌بس می‌شود. اضافه بکنید به این نقض آتش‌بس، تداوم راه‌زنی دریایی و تعرض به کشتیرانی تجاری ایران که خود هم نقض آتش‌بس است و هم مصداق اقدام تجاوزکارانه علیه ایران.

سخنگوی وزارت خارجه گفت: بدون تردید جمهوری اسلامی ایران خودش را متعهد می‌داند به اتخاذ هرگونه اقدام لازم برای پاسداشت آتش‌بسی که طرف مقابل با مختصاتی که عرض کردم، خودش را نسبت به آن متعهد اعلام کرده بود، اما در عمل مکرراً دارد نقض می‌کند.

بقائی ادامه داد: دستگاه دیپلماسی و هم در سایر اجزای حاکمیت ما تحولات را با دقت بررسی می‌کنیم و هر اقدامی که لازم بدانیم برای دفاع از امنیت ملی ایران، برای دفاع از وضعیتی که معتقدیم تامین‌کننده و تضمین‌کننده امنیت ایران و امنیت منطقه است، فروگذار نخواهیم کرد.

دیپلماسی جایگزین قدرت نیست/در شرایط عدم اعتماد مذاکره می کنیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش ایرنا که «در چند هفته گذشته در چند مقطع شاهد نزدیک شدن ایران و آمریکا به امضای تفاهم اولیه برای خاتمه جنگ و ورود به فاز جدید مذاکرات برای رسیدن به توافق کلی تر بودیم اما هر بار به دلایلی که چندان مشخص نیست و صرفا گمانه زنی های رسانه ای درباره آن مطرح است، دو طرف از شرایط فعلی عبور نکردند. با توجه به اهمیت این موضوع برای افکار عمومی، اخرین وضعیت مذاکرات میان ایران و امریکا را تشریح می کنید؟ این عبارت زیاده خواهی امریکا در مذاکرات را بسیار شنیده ایم اما ملموس تر می بفرمائید که گره کار کجاست؟ آیا ایران به دلیل بی اعتمادی به روند پیش رو است که تفاهم اولیه فعلی را ظاهرا کافی نمی‌داند؟ » گفت: ددلایل ناروشن نیست؛ خیلی مشخص است. ما از ابتدا می‌دانستیم و می‌دانیم که در شرایط عدم اعتماد مذاکره می‌کنیم و این یک مفروض است. فراتر از آن مذاکره در دل سوءظن شدید و بدگمانی آغاز شد و تبادل پیام‌ها نیز در همین قالب و در همین فضا در حال انجام است. بنابراین، از این منظر باید به یاد داشته باشیم که دیپلماسی جایگزین قدرت نیست. مذاکره یا دیپلماسی، خود نشانه یا محصول اعتماد میان طرف‌های مذاکره‌کننده نیست. این‌ها را باید از یکدیگر تفکیک کنیم.

وی ادامه داد: در چنین وضعیتی و در شرایطی که طرف مقابل مدام دیدگاه‌های خود را تغییر می‌دهد، مطالبات جدید یا متناقضی مطرح می‌کند و پیام‌های رسانه‌ای متفاوت، متناقض ارسال می‌کند، طبیعی است که این وضعیت موجب طولانی شدن روند مذاکره شود. به این موضوع، عامل مخربی را نیز اضافه کنید که ریشه در منطقه ما دارد و مانع از شکل‌گیری هرگونه روندی برای کاهش تنش بوده است و آن، رژیم صهیونیستی است.

بقائی افزود: یکی از دلایل بسیار روشن تشدید جنایات رژیم صهیونیستی در روزهای اخیر در فلسطین و لبنان، نمی‌تواند چیزی جز تخریب هر احتمال و هر کورسوی امید برای آن باشد که روندهای دیپلماتیک منجر به نوعی بهبود اوضاع شوند. این نیز مسئولیتی است که بر عهده آمریکاست. ما نمی‌توانیم آمریکا و رژیم صهیونیستی را به‌عنوان دو فاعل مجزا از یکدیگر در نظر بگیریم. هر آنچه در لبنان در حال وقوع است، هر آنچه در منطقه ما و در کل غرب آسیا به‌واسطه اقدامات رژیم صهیونیستی شاهد آن هستیم، حتماً پای ثابت آن آمریکا است و آمریکا مسئول پیامدها و تبعات حمایت‌های بی‌قیدوشرط خود از رژیم صهیونیستی تلقی می‌شود.

 دولت کویت موظف است طبق حقوق بین‌الملل، امکان دسترسی کنسولی به شهروندان بازداشتی را برای جمهوری اسلامی ایران فراهم کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «سرنوشت شهروندان ایرانی که چندی پیش، به‌دلیل آنچه گفته شد ناشی از اشتباه در ناوبری بوده، توسط کویت بازداشت شده بودند، به کجا رسیده است؟ وضعیت آن‌ها چگونه است و برای آزادسازی‌شان چه اقداماتی انجام شده است؟ و همچنین، در نهایت با توجه به عملکرد برخی از این کشورها که در دوران جنگ و همچنین در دوران پساجنگ بعضاً خصمانه بوده است، ایران چه رویکردی را نسبت به این کشورها در پیش خواهد گرفت؟» گفت: چهار شهروند ایرانی که قبلاً نیز درباره آن‌ها صحبت کردیم و در خصوص آن‌ها بیانیه صادر کردیم، توسط کویت به‌صورت ناموجه دستگیر شدند. دولت کویت موظف است طبق حقوق بین‌الملل و کنوانسیون‌های ذی‌ربط بین‌المللی، امکان دسترسی کنسولی را برای جمهوری اسلامی ایران فراهم کند. حقوق اتباع ما طبق مقررات حقوق بین‌الملل کاملاً روشن است و انتظار صریح ما از مراجع ذی‌ربط کویتی این است که هرچه سریع‌تر وضعیت را روشن کنند، امکان دسترسی کنسولی سفارت ما به اتباع ایرانیِ بازداشت‌شده را فراهم آورند و اجازه ندهند که این موضوع بیش از این به یکی از چند موضوعی تبدیل شود که موجب کدورت شدید میان دو کشور شده است.

وی ادامه داد: این یک واقعیت است که متأسفانه قلمرو و امکانات برخی از کشورهای منطقه مورد سوءاستفاده یا استفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی برای تعرض به ایران قرار گرفته است. این اقدام هم کاملاً غیرقانونی است، هم خلاف اصل حسن همجواری است و هم پیامدهای بسیار ناگواری برای روابط دوجانبه و آینده منطقه خواهد داشت.

بقائی با اشاره به اینکه همین اتفاقاتی که طی ساعت‌های اخیر رخ داده است، مؤید این موضوع است، خاطرنشان کرد: ما بارها از کشورهای منطقه خواسته‌ایم که به تعهدات بین‌المللی خود عمل کنند. خودداری از اجازه دادن به طرف‌های متجاوز برای استفاده از قلمرو یک کشور جهت انجام اقدامات ایذایی علیه کشور دیگر، یک اصل پذیرفته‌شده و ثابت در حقوق بین‌الملل است. لذا نقض این تعهد از سوی دولت‌های منطقه، آن‌ها را در کنار طرف‌های متجاوز قرار خواهد داد.

هیچ مذاکره ای در خصوص موضوع هسته ای با آمریکا انجام نشده است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «رئیس جمهور آمریکا در آخرین اقدام شرایط توافق با ایران را سخت تر کرده و مدعی شده است که اورانیوم غنی‌شده مدفون‌شده ایران، باید خارج و نابود شود. آیا اساساً ایران برای دسترسی به سایت فردو و خارج کردن اورانیوم خود نیاز به فناوری کشور خارجی دارد؟» گفت: ما هر زمان لازم باشد که در رابطه با موضوعات هسته‌ای، کاری را انجام دهیم، خودمان به خوبی می‌دانیم چگونه عمل کنیم.  در مورد جزئیات مباحث مرتبط با موضوع هسته‌ای، هیچ مذاکره‌ای در این مرحله صورت نگرفته است. من باز هم تکرار می‌کنم که در این مرحله تمرکز ما بر خاتمه جنگ است.

وی ادامه داد: اساساً یکی از معضلات مذاکره با هیئت حاکمه فعلی آمریکا، همین تغییرات مکرر در مواضع و موضع‌گیری‌های ضد و نقیض است. قاعدتاً هر موضعی اگر تغییر کند، از یک طرف طرف مقابل هم باید متقابلاً دیدگاه‌ها و ملاحظات خودش را اعمال کند.  نمی‌شود شما به صورت یک‌سویه مطالبات یا مواضع جدیدی را اعمال کنید و طرف مقابل هم صرفاً آن را بپذیرد.

در یکی از بخش‌های تفاهم اولیه، موضوع تمهید شرایط لازم برای بازسازی خسارات ناشی از جنگ مطرح است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «درباره خبری درباره ایجاد یک صندوق سرمایه‌گذاری ۳۰۰ میلیارد دلاری برای ایران به‌منظور انجام اقدامات بازسازی پس از جنگ منتشر شده است. آیا شما این خبر را تأیید می‌فرمایید؟ اگر بله، لطفاً در این خصوص توضیحی ارائه بفرمایید» گفت:  یکی از بخش‌های تفاهم، موضوع تمهید شرایط لازم برای بازسازی خسارات ناشی از جنگ مطرح است. در رابطه با این موضوع، گزینه‌های مختلفی مطرح شده است. یکی از موضوعاتی که در جریان مذاکرات مطرح شده، همین است که مبلغی برای جبران و بازسازی خسارات اختصاص پیدا کند.

وی ادامه داد: من در این مرحله فقط در همین حد می‌توانم خدمت شما عرض کنم؛ زیرا این موضوعات، موضوعاتی پیچیده هستند و جزئیات خاص خود را دارند. قاعدتاً اگر در کلیات این ۱۴ بند به تفاهم برسیم، در بازه زمانی ۳۰ روزه یا ۶۰ روزه باید درباره اجزا و جزئیات آن نیز گفت‌وگو و تصمیم‌گیری شود.

اتحادیه اروپا نمی‌تواند و نباید حمله آشکار و غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را نادیده بگیرد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اتحادیه اروپا آنچه را که «حملات اخیر ایران به کویت» نامیده است، محکوم کرده و ضمن ابراز همبستگی با دولت و ملت کویت، این حملات را ناقض صلح و امنیت در منطقه دانسته است. پاسخ جمهوری اسلامی ایران به این ادعا چیست؟» گفت:  ما با مردم کویت و سایر مردمان منطقه که خاک، حاکمیت، قلمرو و امکاناتشان توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا برای حمله به یک کشور مسلمان مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد، ابراز همبستگی می‌کنیم.

وی ادامه داد:  بیانیه‌ای که کشورهای اروپایی در این موارد صادر می‌کنند، مصداق واقعی ریاکاری است. شما نمی‌توانید حمله آشکار و غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را نادیده بگیرید، یا به‌گونه‌ای آن را توجیه کنید و یا مواضع بسیار نرمی در قبال آن اتخاذ کنید و سپس زمانی که ایران در دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی خود اقدام دفاعی انجام می‌دهد، ایران را مورد سرزنش قرار دهید.

بقائی افزود: این رویکرد، هم خلاف شعارهای اتحادیه اروپا در رابطه با حاکمیت قانون، احترام به حاکمیت کشورها و پایبندی به اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد است و هم نشان می‌دهد که اتحادیه اروپا ظاهراً قصد ندارد خود را در جایگاه یک بازیگر مقتدر، مسئول و پایبند به حقوق بین‌الملل قرار دهد.

برخی از کشورهای منطقه، امکانات خود را در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار داده‌اند تا برای حمله به ایران از آن استفاده شود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی رسانه‌های غربی در روزهای اخیر مدعی شده‌اند که سطح همدستی امارات با آمریکا و اسرائیل علیه ایران بسیار بالا بوده و امارات نقش مستقیمی در کمک به انجام تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران داشته است. حتی برخی کشورهای منطقه، از جمله عربستان، نیز با این موضوع مخالف بوده‌اند. موضع شما نسبت به این اقدام چیست؟» گفت: ما در مورد عملکرد کشورهای منطقه، ارزیابی خودمان را داریم. حتماً گزارش‌هایی را که توسط منابع غربی در مقاطع زمانی مشخص مطرح می‌شود، با شک و تردید مورد توجه قرار می‌دهیم؛ زیرا هم نسبت به رویکرد آن‌ها به‌شدت مظنون هستیم، هم می‌دانیم که خیر کشورهای منطقه را نمی‌خواهند و هم آگاهیم که یکی از ابزارهای آن‌ها، استفاده از رسانه برای ایجاد یا تعمیق اختلاف‌نظرها و مشکلات میان کشورهای منطقه است. بنابراین، تکلیف ما با این موضوع روشن است.

بقائی با اشاره به اینکه ما ارزیابی مستقل خودمان را نیز داریم، گفت:  قبلاً هم بیان کرده‌ایم که در این موضوع تردیدی نداریم که برخی از کشورهای منطقه، متأسفانه علی‌رغم هشدارهای ایران و برخلاف تعهدات حقوقی، اخلاقی و همسایگی خود، امکاناتشان را در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار داده‌اند تا برای حمله به ایران از آن استفاده شود. ما به‌طور مستمر از این کشورها مطالبه داریم که هم رویکرد گذشته خود را اصلاح کنند، از اتفاقات چند ماه اخیر درس بگیرند و هم اجازه ندهند حضور نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه، موجب ناامنی دائمی برای ملت‌های منطقه شود.

آمریکا باید هرچه سریع‌تر به یک تصمیم مشخص برسد/ تناقض گویی آمریکا در مذاکره نمی‌تواند ما را از مسیر اصلی منحرف کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ  به پرسشی درباره مواضع متناقض مقامات آمریکا پیرامون محاصره دریایی گفت: من از رسانه‌ها خواهش می‌کنم که در میزان جدی گرفتن موضع‌گیری‌های مقامات آمریکایی تأمل بیشتری داشته باشند. شاهد هستید که آن‌ها مکرراً مواضع خود را تغییر می‌دهند و به‌راحتی اظهارات نادرست و ناراست مطرح می‌کنند. به همین دلیل است که ما بارها تأکید کرده‌ایم که نباید بیش از حد به این موضع‌گیری‌ها اعتنا کرد.

وی ادامه داد: در همان روزهای نخست که این بحث مطرح شد، در ساعات اولیه، ما اعلام کردیم که تبادل پیام‌ها ادامه دارد، اما هنوز به نتیجه قطعی نرسیده‌ایم. این تناقض‌گویی‌ها ممکن است، به تعبیر برخی، بخشی از الگوی مذاکراتی آن‌ها باشد که قطعاً اگر چنین باشد، در مورد جمهوری اسلامی ایران کارآمد نخواهد بود. ما همچنان بر منافع و حقوق خود متمرکز خواهیم ماند و قرار نیست این تناقض‌گویی‌ها موجب انحراف توجه ما شود.

بقائی افزود: اگر هم این وضعیت ناشی از آشفتگی در سامانه حکمرانی آمریکا باشد، که احتمال آن بسیار زیاد است، این یک مشکل و معضل داخلی است که هیئت حاکمه آمریکا باید آن را حل کند. آن‌ها باید هرچه سریع‌تر به یک تصمیم مشخص برسند؛ نوعی بی‌تصمیمی در سامانه تصمیم‌گیری آمریکا کاملاً مشهود است.

از ابتدا مشخص بود که «هیئت صلح ترامپ» اقدامی نمایشی است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «فرجام هیئت صلح ترامپ برای غزه و چرایی بن‌بستی که اکنون در آن گرفتار شده»، گفت:  از ابتدا که با فشار و ارعاب بر کشورها تحمیل شد، مشخص بود که یک کار ویژه، مقطعی و نمایشی است. بسیاری ابراز نگرانی کردند که این می‌تواند منجر به حاشیه‌راندن بیشتر سازمان ملل متحد و شورای امنیت سازمان ملل متحد شود؛ اما از همان زمان هم ما اعلام کردیم که هر ساختاری و هر تشکیلاتی که حق تعیین سرنوشت مردم فلسطین را بخواهد به حاشیه ببرد و صرفاً پوششی باشد برای تداوم نسل‌کشی استعماری در فلسطین اشغالی، محکوم به شکست است.

وی ادامه داد: امروز و تنها بعد از گذشت چند ماه از شکل‌گیری این ساختار که واقعاً نمی‌توان نام ساختار بر آن گذاشت، می‌بینیم که همان فلسفه ادعایی که برای این هیئت در نظر گرفته بودند، به هیچ عنوان محقق نشده و جامعه جهانی همگی به خوبی دریافتند که این کار صرفاً یک اقدام نمایشی بود در راستای پوشش دادن یا پوشاندن جنایاتی که رژیم صهیونیستی در آن مقطع زمانی در حال ارتکاب آن بود و متأسفانه در این چند ماه هم به نحو دیگر در حال وقوع است در فلسطین، در غزه و در کرانه باختری.

از هیچ اقدامی برای کمک به لبنان و  مقاومت لبنان در برابر تعرض و تجاوز غیرقانونی رژیم صهیونیستی دریغ نخواهیم کرد

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره مقاومت در لبنان گفت:  دفاع از حاکمیت و حریم یک کشور، یکی از کارویژه‌های اصلی هر دولت است. هر حاکمیت و هر دولتی موظف است برای صیانت از مرزهای خود و برای دفاع از امنیت و آرامش شهروندانش در برابر تعرض خارجی، هر اقدامی را که لازم است انجام دهد.

وی ادامه داد: وضعیت لبنان را همه ما می‌دانیم. مقاومت لبنان حقیقتاً در طی چند دهه گذشته، بزرگ‌ترین مانع در برابر توسعه‌طلبی، تجاوز و تعدی رژیم صهیونیستی بوده است. امروز شاید بیش از هر زمان دیگری، اهمیت و نقش مقاومت لبنان در دفاع از کیان این کشور برای همگان روشن شده باشد. وظیفه هر حاکمیتی است که برای دفاع از مرزهای خود اقدام کند. ما به‌عنوان جمهوری اسلامی ایران، بار دیگر تأکید می‌کنیم که خود را متعهد می‌دانیم هر اقدامی را که برای کمک به لبنان و برای کمک به مقاومت لبنان در برابر تعرض و تجاوز غیرقانونی رژیم صهیونیستی بتوانیم انجام دهیم، از آن دریغ نکنیم.

 آزادسازی پول‌های بلوکه شده مطالبه قطعی ایران است/  آنچه ایران در جریان توافق برجام تحویل گرفت، پول‌های بلوکه‌شده متعلق به مردم ایران بود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره آزادسازی پول‌های بلوکه‌شده ایران و نحوه دریافت آن و اینکه اخباری منتشر شده که آمریکا حاضر است به‌جای پرداخت پول نقد، ۶ میلیارد دلار دارایی مسدودشده ایران در قطر را در قالب خرید مواد غذایی و تجهیزات پزشکی به ایران تحویل دهد، گفت:  این نکته را باید همواره به یاد داشته باشیم، مقامات آمریکایی مدام تکرار می‌کنند که در هیئت حاکمه قبلی آمریکا میلیاردها دلار پول به ایران داده شده است؛ از ارقامی مانند ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار و همچنین یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار اسم می‌برند. بخش قابل توجهی از این اظهارات متناقض و نادرست است. آنچه ایران در جریان توافق برجام تحویل گرفت، پول‌های بلوکه‌شده متعلق به مردم ایران بود. هیچ طرف دیگری به ایران پولی نداد؛ در واقع ما حقوق خود را مطالبه کردیم و آن را دریافت کردیم.

وی ادامه داد: در حال حاضر نیز ما به‌دنبال امتیاز نیستیم؛ ما به‌دنبال دریافت حقوق ملت ایران هستیم که به‌ناحق تضییع شده است. یکی از این حقوق تضییع‌شده نیز دارایی‌های مسدود یا محدودشده ایران است که در سال‌های اخیر با اقدامات غیرقانونی آمریکا در برخی کشورهای خارجی مسدود شده است. این یک مطالبه قطعی است. اینکه این کار به چه نحو انجام شود و با چه سازوکارهایی تدبیر گردد، به‌منظور جلوگیری از عدول طرف مقابل از تعهداتش در تجربه‌های پیشین، موضوعی است که همچنان در حال بررسی است. دوستان ما در بانک مرکزی و همچنین در بخش دیپلماسی اقتصادی، این موضوع را در دستور کار خود قرار داده‌اند.

نقض‌های آتش‌بس، نشانگر سوءرفتار و سوءنیت آمریکا است و صرفاً بدگمانی موجود را تشدید می‌کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نقض آتش‌بس در مناطق جنوبی کشور توسط آمریکا گفت:  این نقض‌های آتش‌بس، خود نشانگر سوءرفتار و سوءنیت آمریکا است و صرفاً بدگمانی موجود، که به‌حق هم باید همواره در نظر ما باشد، در هر تعاملی با طرف آمریکایی را تشدید می‌کند. این اقدامات آمریکا صرفاً نقض آتش‌بس نیست، اقدام تجاوزکارانه و نقض ماده ۲ بند ۴ منشور ملل متحد است و ما را محق و مجاز می‌کند که در راستای حق دفاع مشروع، متقابلاً اقدامات دفاعی خود را انجام دهیم.  امروز نیز، صراحتاً اعلام کردیم که مبدأ تجاوز را مورد هدف قرار دادیم

ایران و عراق یادداشت تفاهم بسیار محکم و روشنی برای همکاری دو کشور در زمینه امنیت مرزی و مقابله با تروریسم دارند

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره احتمال سفر هیئتی از عراق به ایران و محتوای مذاکرات احتمالی گفت: ما یادداشت تفاهم بسیار محکم و روشنی برای همکاری دو کشور در زمینه امنیت مرزی و مقابله با تروریسم داریم. تعاملات بین جمهوری اسلامی ایران و عراق و اقلیم کردستان عراق، تعاملات خوب و موثری بوده است و انتظار داریم که این رفت‌وآمدها به تقویت همکاری‌ها برای صیانت از امنیت ملی هر دو کشور کمک کند.

انتخاب آقای قالیباف به‌عنوان نماینده ویژه، در پیشبرد همه جانبه رابطه ایران و چین مهم و مثبت است 

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش درباره دورنمای تحولات و روابط ایران با چین پس از انتخاب محمدباقر قالیباف به عنوان نماینده ویژه و با توجه به اصرار ترامپ در موضوع چین گفت:  ایران کار خود را انجام می‌دهد و راهبرد قرار نیست به خاطر هر موضوعی تغییر کند. طبیعی است که در تنظیم روابط با هر کشور، با توجه به اوضاع و احوال، تطبیق‌های لازم داده می‌شود. رابطه ما با چین، رابطه‌ای بسیار مهم است. ما موافقت‌نامه ۲۵ ساله مشارکت راهبردی داریم و قطعاً دورنمای روابط ایران و چین، دورنمایی بسیار روشن و مثبت است.

بقائی با اشاره به اینکه ما در بسیاری از موضوعات بین‌المللی اشتراک نظر داریم؛ گفت:  در خصوص امنیت منطقه‌ای، ضرورت پاسداشت حاکمیت قانون و مقابله با یک‌جانبه‌گرایی ستیزه‌جویانه، اشتراک نظر داریم. در سطح سازمان‌های بین‌المللی نیز همین‌طور است. همچنین روابط دوجانبه ما در عرصه‌های مختلف، چه در حوزه تجاری و چه در حوزه سیاسی و دیپلماتیک، نیازی به توضیح ندارد. بنابراین، انتخاب جناب آقای دکتر قالیباف به‌عنوان نماینده ویژه، قطعاً در پیشبرد برنامه‌های روابط سیاسی، دیپلماتیک و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و چین، نقش بسیار مهم و مثبتی خواهد داشت.

هرگونه اقدام ناتو در خلیج فارس، منجر به پیچیده تر شدن اوضاع خواهد شد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «ناتو اعلام کرده است که در نظر دارد برای لغو محاصره دریایی که آمریکا اقداماتی انجام دهد و به مداخله و مشارکت نظامی اقدام کند، موضع‌گیری وزارت امور خارجه در این خصوص چیست؟» گفت:  هر تحرک و هر اقدامی که منجر به پیچیده‌تر شدن وضعیت در منطقه خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز شود، قطعاً عاقلانه نیست و هیچ بازیگر مسئول و خردمندی چنین ریسکی را نخواهد پذیرفت.   ناتو و کشورهای اروپایی و اعضای این ائتلاف، اگر می‌خواهند به مسئولیت‌های خود عمل کنند، باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را پاسخگو کنند؛ چرا که اساساً آنان مسبب این وضعیت هستند.

بقائی با اشاره به اینکه تنگه هرمز پیش از تجاوز نظامی رژیم صهیونیستی، به‌صورت عادی محل تردد بوده است، گفت:  اکنون نیز ما تأکید کرده‌ایم که بر اساس حقوق بین‌الملل، جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کشور ساحلی تنگه، مجاز و محق است که تدابیر لازم را برای تأمین امنیت و منافع ملی خود اتخاذ کند.

وی خاطر نشان کرد: در عین حال، مشاهده می‌شود که بسیاری از کشتی‌ها با هماهنگی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و با هدف حصول اطمینان از امنیت تردد، با هماهنگی لازم از تنگه عبور می‌کنند. بنابراین، علت اصلی بروز این وضعیت، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است که طی هفته‌های اخیر به دلیل اقدام غیرقانونی دیگری از سوی آمریکا، یعنی تعرض به کشتیرانی تجاری بین‌المللی، تشدید نیز شده است.

حمله اوکراین به خوابگاه دختران در روسیه، با هیچ قاعده و معیار قانونی یا اخلاقی سازگار نیست

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره حمله پهپادی اخیر اوکراین به خوابگاه دانش‌آموزان در منطقه روسیه و برداشت ایران از واکنش کشورهای غربی به این حمله گفت:  ما این جنایت را شدیداً محکوم می‌کنیم. حمله به زنان و کودکان و حمله به خوابگاه دختران توسط رژیم اوکراین، با هیچ قاعده و معیار قانونی یا اخلاقی سازگار نیست و  قطعاً جنایت جنگی است.

 وی ادامه داد: کشورهای اروپایی که همیشه در موارد مشابه مواضع بسیار سختی را اتخاذ می‌کنند، در مواردی که واقعاً به بحث حقوق بشر دوستانه بین‌المللی مربوط می‌شود، مواضع ثابت و به دور از رویکردهای ریاکارانه و دوگانه اتخاذ کنند.  ما متأسفانه با این وضعیت فاصله داریم و با رویکردهایی که کاملاً گزینشی است در قبال نقض‌های فاحش حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه مواجه هستیم.

قطعنامه شورای امنیت را تضمین‌کننده توافق احتمالی با آمریکا نمیدانیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اخیراً در رسانه‌های داخلی و رسانه‌های غربی، مباحثی در خصوص تفاهم و توافق احتمالی میان ایران و آمریکا مطرح شده است که در آن نوعی مکانیزم ماشه برای اجرای تفاهمات در نظر گرفته شده است. آیا چنین سازوکاری با توجه به تجربه برجام اساساً طراحی شده است؟» گفت: چنین موضوعی نیست و ما هنوز در مرحله کلیات هستیم. این ۱۴ بند صرفاً رئوس تفاهم را پیش‌بینی کرده است. یک بند نیز وجود دارد که در صورت حصول توافق، طرفین را ملزم می‌کند تا برای آن یک قطعنامه در شورای امنیت سازمان ملل متحد تصویب شود تا پوشش حقوقی به آن داده شود. اما این به هیچ‌وجه به این معنا نیست که ما قطعنامه شورای امنیت را تضمین‌کننده چنین توافقی بدانیم.

وی افزود: ما حتماً تجارب قبلی را مدنظر داریم؛ از جمله اینکه آمریکا به‌راحتی حتی یک قطعنامه فصل هفتمی شورای امنیت را نیز بی توجهی و آن را نقض کرد.

ایران در پاسخ به راهزنی دریایی آمریکا، اقدام متقابل و لازم را انجام داده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «ایالات متحده ادعا کرده است که اخیراً شش کشتی که سعی داشتند محاصره دریایی را بشکنند و عبور کنند را متوقف کرده است. آیا در این خصوص اطلاعاتی وجود دارد؟ همچنین سرنوشت این کشتی‌ها به کجا رسیده و اکنون در کجا هستند؟» گفت:  اقدام آمریکا در تعرض به کشتیرانی تجاری ایران، مصداق دقیق راهزنی دریایی است. این اقدام با هیچ معیار و قاعده حقوق بین‌الملل همخوانی ندارد، نقض فاحش قواعد حقوق بین‌الملل محسوب می‌شود و به هیچ عنوان قابل توجیه نیست و همچنین نقض آتش‌بس است.

وی ادامه داد: در نتیجه، جمهوری اسلامی ایران نیز به‌طور طبیعی اقدامات متقابل و لازم را در دفاع از حقوق و منافع ملی خود اتخاذ کرده و به این وضعیت ادامه خواهد داد.

نسخه ایران برای تنگه هرمز؛ ابزار تعرض به امنیت ایران نباشد، در خدمت مصالح جامعه بین المللی باشد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مدل مدیریت تنگه هرمز پس از بازگشایی، اینکه آیا به حالت قبل از جنگ بازمی‌گردد و هزینه خدمات ناوبری و کنترل عملیاتی این تنگه گفت: اقدامی که جمهوری اسلامی ایران پس از شروع تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، با استفاده از قلمرو برخی از کشورهای منطقه در حاشیه جنوبی خلیج فارس انجام داد، کاملاً مطابق با حقوق بین‌الملل بوده است. ما این تدابیر را برای دفاع از حاکمیت ملی و منافع ملی ایران اتخاذ کردیم.

وی ادامه داد: نمی‌توانیم نسبت به تجربه قبلی بی‌توجه باشیم؛ تجربه‌ای که در این سه ماه اخیر از حیث سوءاستفاده از این آبراه برای تعرض به امنیت ملی ایران داشته‌ایم. بنابراین، سازوکاری تدوین خواهد شد با مشارکت دیگر دولت‌ ساحلی تنگه، برای اطمینان از تردد ایمن کشتی‌ها و در عین حال حصول اطمینان از اینکه تنگه هرمز مورد سوءاستفاده برای آسیب‌رساندن به امنیت ملی ایران قرار نگیرد.

بقائی افزود: خدمات ناوبری و حمایت از محیط زیست نیز بسیار مهم است. ما اکنون با وضعیت بسیار نامطلوبی از حیث آسیب‌های محیط‌زیستی ناشی از جنگ تحمیلی در تنگه هرمز، خلیج فارس و دریای عمان مواجه هستیم. لذا تدابیری اتخاذ خواهد شد تا برای خدمات ناوبری و ترمیم وضعیت محیط زیستی و موارد مشابه، هزینه لازم نیز دریافت شود. اما نکته مهم این است که باید اطمینان حاصل شود تنگه هرمز، به‌عنوان یک آبراه مهم، هم مورد سوءاستفاده برای تعرض به امنیت ملی و منافع ملی ایران قرار نگیرد و هم در عین حال در خدمت مصالح جامعه بین‌المللی باشد.

روند تعاملات ایران و عمان درباره تنگه هرمز به‌خوبی در جریان است

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره گفت‌وگوها با عمان درباره تدوین سازوکارهای تنگه هرمز و موضع طرف عمانی گفت: ما چند نوبت گفت‌وگو با طرف عمانی داشته‌ایم و عمان نیز در نگرانی‌های ما نسبت به مباحثی که عرض شد شریک است و روند تعاملات ایران و عمان به‌خوبی در جریان است.

شاهد آشفتگی در سامانه تصمیم‌گیری آمریکا هستیم

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه «رئیس‌جمهور آمریکا تقریباً هر روز در کنار ادعای پیشرفت مطلوب در مذاکرات با ایران، تهدیدهای همیشگی خود را نیز تکرار می‌کند. این ادعاها تا چه اندازه با هدف مدیریت بازار نفت و انرژی و کنترل قیمت‌ها در آمریکا صورت می‌گیرد»، گفت: این احتمال را نیز دور از ذهن ندانید که این وضعیت، نشانه آشفتگی در سامانه تصمیم‌گیری آمریکا باشد. با توجه به اینکه تعداد زیادی از مقامات آمریکایی استعفا دادند یا برکنار شدند، وضعیت نابسامانی که بر آنجا حاکم شده، خود موجب اظهارنظرهای ضد و نقیض و متناقض از طرف مقامات آمریکایی شده است.

مداخله رژیم صهیونیستی در حوادث تأسف‌بار دی‌ماه مشخص و مبرهن بود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «تا چه میزان احتمال می‌دهید که آمریکا در کنار ژست مذاکره و توافق، دوباره با همکاری اسرائیل دست به اقدان نظامی گسترده علیه ایران بزند؟» گفت: ما همیشه باید تجربه‌های قبلی را نصب‌العین خود قرار دهیم؛ در هر حرکت و در هر فرایندی در آینده، در این تردیدی نیست.

وی ادامه داد: گزارش‌هایی که درباره مداخلات رژیم صهیونیستی در حوادث تأسف‌بار دی‌ماه ارائه شده، موضوعی است که همان زمان نیز اعلام شد. نهادهای رسمی ما با انجام تحقیقات، به‌روشنی اعلام کردند که پشت این حوادث، طرف‌های خارجی قرار دارند. خود آن‌ها نیز این موضوع را کتمان نکرده‌اند.

بقائی افزود: اگر خاطرتان باشد، مقام‌های آمریکایی و مقام‌های رژیم صهیونیستی صراحتاً در همان روزهای نخست، در جریان آن وقایع، اعلام کردند که ما به عوامل امنیتی خود که در صفوف تظاهرات‌کنندگان نفوذ کرده بودند، سال نو را تبریک می‌گوییم.  بنابراین، آنچه اکنون مطرح می‌شود برای ما امر جدیدی نیست و در همان زمان نیز روشن و عیان بوده است. اما این موضوع برای برخی که شاید در داخل و در سطح بین‌المللی تردید داشتند، صرفاً یک قرینه و شاهد اضافه است بر اینکه رژیم صهیونیستی و آمریکا از هیچ اقدامی برای ضربه زدن به انسجام و وحدت ملی ایرانیان دریغ نمی‌کنند.

برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است و تکرار ادعاهای ترامپ، تغییری در این ماهیت ایجاد نمی‌کند

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «رئیس جمهور آمریکا اخیرا ادعا کرده که ایران در هرگونه توافق احتمالی موافقت می‌کند که نه تنها سلاح هسته‌ای نداشته باشد، بلکه هیچ سلاح هسته‌ای هم خریداری نخواهد کرد. سوال من این است که آیا قرار است یا قرار بوده که ما از جایی یا کسی سلاح هسته‌ای بخریم که ایشان چنین ادعایی را مطرح کرده‌اند؟» گفت:  موضع جمهوری اسلامی ایران در خصوص بحث هسته‌ای بسیار روشن است. تکرار این گزاره که ایران نباید دنبال سلاح هسته‌ای برود، نمی‌تواند در این واقعیت تغییری ایجاد کند که اساساً برنامه هسته‌ای ایران، برنامه صلح‌آمیز است و همه شرایط و سازوکارهای لازم برای اطمینان‌بخشی در مورد موضوع هسته‌ای ایران، در همان تفاهم برجام دیده شده بود.

اروپا اطلاعات خود را درباره موضع ایران پیرامون مذاکره درباره توانمندی موشکی به‌روزرسانی کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی که «اخیراً رئیس‌جمهور فرانسه در اظهاراتی بیان داشته است که برقراری آتش‌بس در لبنان و بازگشایی تنگه هرمز ضروری است و در ادامه نیز برنامه هسته‌ای و موشکی ایران را برای تحقق این مسئله در اولویت قرار داده است. نظر شما در این خصوص چیست» گفت: در مورد ضرورت توقف جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان، به نظر می‌رسد کل جامعه بین‌المللی اجماع نظر داشته باشد. مهم این است که همه طرف‌هایی که خود را صاحب نفوذ یا اثرگذاری می‌دانند، در عمل نیز اقدام کنند. فرانسه در کنار آمریکا یکی از ضامنان آتش‌بس دو سال قبل لبنان تلقی می‌شود، اما متأسفانه هیچ اقدام جدی برای پاسخگو کردن رژیم صهیونیستی و ممانعت از جنایات این رژیم انجام نداده است.

وی ادامه داد: در مورد بخش دوم، یعنی بازگشایی تنگه هرمز، طرف‌های اروپایی باید طرف آمریکایی و رژیم صهیونیستی را مخاطب قرار دهند؛ به‌دلیل اینکه وضعیت ایجادشده در منطقه ما ناشی از اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی است.

بقائی افزود: در خصوص موضوع موشکی ایران نیز دوستان اروپایی باید خود را به‌روزرسانی کنند؛ زیرا مدت‌هاست که اساساً اعلام کرده‌ایم حتی در سطح رسانه نیز حاضر نیستیم درباره موضوعاتی که به دفاع از کیان ایران مربوط می‌شود صحبت کنیم.

کشورهای منطقه به این نتیجه رسیده‌اند که طرح‌هایی مانند پیمان ابراهیم نمی‌تواند برای منطقه صلح و امنیت به همراه داشته باشد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره دلایل استقبال سرد کشورهای منطقه به پیشنهاد رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر پیوستن آن‌ها به پیمان ابراهیم گفت: اساساً فلسفه طرحی که از چند سال قبل با عنوان پیمان ابراهیم کلید خورد، عادی‌سازی اشغالگری و پذیرش نسل‌کشی و استعمار در فلسطین اشغالی بوده است. ما متأسفانه شاهد بخشی از پیامدهای این روند در منطقه خود هستیم. کشورهای منطقه با درس‌آموزی از تجربه این چند سال حتماً به این نتیجه رسیده‌اند که چنین طرحی صرفاً در راستای گسترش سیطره‌طلبی و رویکردهای نژادپرستانه و جنایتکارانه رژیم صهیونیستی است و قطعاً چنین رویکردی نمی‌تواند برای منطقه ما به هیچ عنوان صلح و امنیت به همراه داشته باشد.