۱۰ ارزش اخلاقی برای کودک شما

کودکان همانند اسفنج هستند و هر چیزی را از محیط اطراف خود جذب می کنند، به خصوص از طریق شنیدن و دیدن. کودکان در بیشتر موارد از حرف ها و رفتار والدین و سایر بزرگترها تقلید می کنند. حتماً بارها پیش آمده که از حرفهای کودکتان شگفت زده شوید. زمانی که کودکان به مدرسه می روند دنیای آرام و امن آنها بر اثر ملاقات با سایر کودکان دگرگون می شود ولی اگر از همان ابتدا ده ارزش اخلاقی مهم در کودکان شما نهادینه شود زندگی پربار و شادی خواهند داشت. ده ارزش اخلاقی مهم که باید به کودکان آموخت صداقت: کودکان در مسیر رشد، دروغ گفتن را یاد می گیرند، حتی اگر والدین آنها دروغگو نباشند. در این میان برنامه های تلویزیونی و سایر کودکان و بزرگ ترها می توانند تاثیرگذار باشند. دروغ گفتن می تواند نوعی مکانیسم دفاعی برای کودکان تلقی شود. اگر ارزش صداقت را به کودکان یاد دهید و به آنها یادآوری کنید که همواره آماده شنیدن حرف های شان هستید می توانند اشتباهات خود را با شما در میان بگذارند. بسیاری از کودکان از ترس مجازات شدن علاقه ای به گفتن حقیقت به والدین خود ندارند. مطمئناً شما باید به فرزندتان توضیح دهید که منتظر عواقب اشتباهات خود باشد ولی در عین حال از او به خاطر شجاعت در گفتن حقیقت تمجید کرده و به حرفهایش به دقت گوش دهید. مهم تر از همه اینکه نسبت به حرف های خود پای بند باشید. کودکان به دقت حرفهای شما را گوش می کنند و اگر روراست نباشید شما را آدم صادقی نمی دانند و در نتیجه عدم صداقت را یاد خواهند گرفت. ▪ احترام: کودکان احترام گذاشتن را از محیط زندگی خود می آموزند و با مشاهده رفتار احترام آمیز والدین با یکدیگر و فرزندان شان، از آنها الگو می گیرند. کودکان از رفتار والدین به اندازه حرف های آنها تقلید می کنند. گفتن عباراتی مثل «لطفاً»، «متشکرم»، «خواهش می کنم» و «عذر می خواهم» به آنها احترام گذاشتن و تواضع را می آموزد و در ضمن به کودکان یاد می دهد که برای جسم، دارایی و عقاید مردم اهمیت قائل شوند تا بتوانند رابطه خوبی با دیگران برقرار کنند. ▪ قدردانی: ما بزرگترها به خوبی می دانیم که قدرشناسی چه کار آسانی است! ما بیشتر از آنکه به فکر قدردانی از دیگران باشیم به کمبودها فکر می کنیم. به کودکان خود یاد دهید که حتی برای کوچکترین مسائل- مثل هوای خوب و لبخند مردم- شکرگزار باشند. به آنها بیاموزید که به خاطر مواهبی مثل زندگی، خانواده، دوستان، غذا، پوشاک، سرپناه و سلامتی خود شاکر باشند. به کودکان در تهیه دفترچه ای به نام «دفترچه قدردانی» کمک کنید و یا در پایان هر روز از آنها بپرسید چه چیزی برای قدردانی وجود دارد. بدین ترتیب کودکان می آموزند که قدر داشته های خود را بدانند. ▪ دست و دل بازی: ما در دنیایی از خودخواهی ها زندگی می کنیم که در آن همه به فکر خودشان هستند. کودکان نیز در چنین محیطی زندگی می کنند ولی نباید در آنجا بمانند! کودکان پیش از ورود به دبستان مفهوم «تقسیم کردن» را می آموزند و اگر در خانه بر این مسأله تاکید شود آن را به راحتی می پذیرند. آموختن کمک به دیگران نوعی دست و دل بازی است. به خصوص در اعیادی که کودکان به خرید وسایل جدید علاقه زیادی دارند باید به آنها توضیح دهید که کمک کردن به نیازمندان کار بسیار پسندیده ای است. اختصاص غذا و پوشاک به امور خیریه یا خریدن هدیه برای خانواده های نیازمند باعث می شود کودکان یاد بگیرند که زندگی تنها «گرفتن» نیست! ▪ منحصر به فرد بودن: کودکان کم سن و سال خود را با محیط اطراف هماهنگ نمی کنند و هر کاری را که می خواهند انجام می دهند ولی کودکان بزرگتر خود را با سایرین مقایسه کرده و به تفاوت ها و شباهت ها توجه زیادی نشان می دهند. آنها ممکن است به تقلید از دیگران بپردازند و یا متوجه تفاوت مردم با یکدیگر شوند. باید از همان سنین پایین به کودک خود یادآوری کنید که او موجودی منحصربه فرد و خاص است و او را تشویق کنید به کشف شخصیت خود بپردازد. کودکتان را با دوستان یا همکلاسی هایش مقایسه نکنید. به او بگویید علی رغم منحصر به فرد بودن افراد باید با همگی آنها رفتار مشابهی داشت. شاید شکل ظاهری و نحوه رفتار و گفتار مردم برای کودکتان سؤال برانگیز باشد. به او علت تفاوت مردم با یکدیگر را توضیح دهید ولی بر ویژگی های خاص هر فرد تأکید کنید. بدین ترتیب او می آموزد که باطن افراد مهمتر از ظاهر آنهاست. ▪ عفو کردن: اگر کودکان عفو کردن را یاد نگیرند در بزرگسالی افرادی کینه جو می شوند. مردم خواسته یا ناخواسته گاهی به فرزندتان آزار می رسانند و شما نمی توانید کاملا مانع از این کار شوید ولی اگر او عفو کردن را بیاموزد مهربانی را نیز خواهد آموخت. وقتی کسی به فرزندتان آزار می رساند به حرف هایش گوش دهید ولی یادآوری کنید که کینه توزی به ضرر خودش تمام می شود و طرف مقابل را بر او مسلط می کند. به کودکتان بگویید که کینه توزی، او را از درون تحلیل می برد و باعث می شود نتواند زندگی شادی داشته باشد. او باید بداند که تنها دلیل تمایل ما برای آزار رساندن به دیگران مقابله با کمبودهای خودمان است. ▪ خوش اخلاقی: زندگی فرازونشیب زیادی دارد ولی کودکان در هر وضعیتی، مسئله خنده داری می بینند و ما باید این ویژگی را از آنها یاد بگیریم. آنها می توانند به سرعت دست و پای خود را جمع کنند و غالبا هیچ مسئله ای را جدی نمی گیرند. از نظر کودکان، زندگی یک زمین بزرگ بازی است و شما باید به آنها کمک کنید این تصور را برای همیشه حفظ کنید. با تعریف کردن لطیفه، انجام فعالیت های سرگرم کننده- مانند مطالعه، بازی در پارک و...- و حتی صحبت کردن در مورد زندگی به فرزندتان یاد دهید که خندیدن، زندگی را آسان تر و شیرین تر می کند. دانستن مسائلی که برای کودکتان جذاب است، تقویت رابطه شما با او به همراه خواهد داشت. ▪ خوش بینی خوش بینی رابطه تنگاتنگی با خوش خلقی دارد. زندگی گاهی بسیار دلسردکننده می شود و ما بزرگترها در دنیای افکار منفی غرق می شویم. به خصوص وقتی کارها بر وفق مراد پیش نمی رود. در بیشتر موارد خوش بینی خود را از دست می دهیم. کودکان باید اهمیت خوش بینی را درک کنند تا از رفتار انسان ها و رویدادها مأیوس و دلسرد نشوند. اگر کودکان ما افرادی خوش بین بار بیایند در بزرگسالی هنگام بروز مشکلات امید خود را از دست نمی دهند. اگر والدین می خواهند فرزندانی خوش بین داشته باشند باید خودشان این ویژگی را در وجود خود نهادینه کنند. در عوض اگر کودکان شاهد رفتار بدبینانه والدین خود باشند از آنها الگوبرداری می کنند. این مسئله را هرگز فراموش نکنید. ▪ پشتکار: یکی از ارزش های مهم زندگی، پشتکار است. ما انسان ها موجودات کاملی نیستیم و گاهی دچار اشتباه می شویم. داشتن پشتکار باعث می شود کودکان هرگز تسلیم نشده و افرادی سختکوش بار بیایند. کودکان می توانند الگوی مناسبی برای بزرگترها باشند. آنها برای یاد گرفتن مهارت هایی مثل خزیدن، راه رفتن، بازی کردن و غذا خوردن تلاش زیادی می کنند ولی از آنجا که معنای دلسردی را نمی دانند دست از تلاش برنمی دارند. با بزرگ تر شدن کودکان اوضاع فرق می کند و آنها شروع به مقایسه خود با دیگران می کنند. در ضمن فشار مدرسه را نیز نباید دست کم گرفت. هنگام دلسردی کودک خود به جای دادن پاسخ ها، وی را راهنمایی کنید. اگر او از همان سنین پائین پشتکار را بیاموزد به انسانی سختکوش تبدیل می شود. والدین باید فرزند خود را به تلاش بیشتر تشویق کرده و او را از حمایت خود مطمئن کنند. ▪ شور و اشتیاق: آخرین- ولی نه کم اهمیت ترین مسئله- آموختن شور و اشتیاق به کودکان است. بدون این مسئله کودکان یک زندگی معمولی را می گذرانند و آرزوهایی پیش پا افتاده خواهند داشت. اگر به کودک خود شور زندگی را تزریق کنید برای تبدیل شدن به یک آدم بهتر تلاش می کند. در این مورد الگوی خوبی برای فرزندتان باشید و حتی برای کوچک ترین مسائل نیز از خود شور و اشتیاق نشان دهید. مطمئن باشید انرژی شما به کودکتان منتقل می شود و او زندگی را مسئله ای شگفت انگیز خواهد دید. البته ارزش های دیگری نیز وجود دارد که باید به کودکان آموخت ولی این ده مورد اهمیت بیشتری دارد. کودکان به راهنمایی ما نیاز دارند. والدین بیشترین تأثیر را بر روی فرزندانشان می گذارند و با رعایت ارزش های فوق می توانند آنها را به مسیر درست زندگی راهنمایی کنند.