همه ما برای حل این مشکل یک راهحل را شنیدهایم، کمتر بخور و بیشتر ورزش کن. اما اگر شما هم جزو افرادی هستید که با وجود رژیم گرفتن و داشتن تحرک بدنی زیاد، باز هم نمیتوانند وزن خود را کاهش دهند، زمان آن رسیده به دنبال علتهای ناشناخته دیگری در بدن خود بگردید. در حقیقت بسیاری از بیماریهای شایع، عادتهای نادرست غذایی و حتی داروهایی که ما برای درمان بیماریهای دیگرمان مصرف میکنیم، ما را در کاهش اضافه وزنمان ناکام گذاشتهاند.
در این مطلب سعی میکنیم بعضی از این عوامل را به شما معرفی کنیم تا شاید با شناخت آنها بتوانید برای همیشه با چربیهای اضافه بدنتان خداحافظی کنید؛ پس سعی کنید این مطلب را با دقت بخوانید و به بهترین شکل دستورالعملهای پیشنهادی آن را اجرا کنید.
● وقتی شما آرامآرام وزن اضافه میکنید
علت احتمالی: سوخت و ساز پایین بدن یا گرفتن رژیمهای سفت و سخت
بعد از ۳۰ سالگی، به ازای هر ۱۰ سالی که به عمر یک فرد اضافه میشود، سرعت سوخت و ساز بدن او به اندازه ۵ درصد کاهش پیدا میکند. به این ترتیب با وجود آنکه یک شخص درست مانند گذشته غذا میخورد اما بدنش کالری کمتری میسوزاند و به تدریج چربی در زیر پوستش تجمع پیدا میکند. به این ترتیب، با وجود آنکه حجم غذای شما ثابت مانده است اما بدن شما در ۳۵ سالگی در هر روز ۱۰۰ کالری کمتر نسبت به ۲۵ سالگی میسوزاند. با رسیدن به ۴۵ سالگی میزان سوزاندن انرژی در بدن ۲۰۰کالری کمتر از ۲۵سالگی خواهد بود و با افزایش سن این روند ادامه پیدا میکند.
معمولا در این زمان هر کسی به رژیم گرفتن فکر میکند اما رژیمهای شدید و موقتی که معمولا عادت بسیاری از ماههاست، میتواند شرایط را بسیار بدتر کند. زمانی که شما به یکباره حجم غذای خود را کاهش میدهید، بدن سرعت سوخت و ساز خود را کاهش میدهد تا از هدر رفتن انرژی پیشگیری کند. متاسفانه بعد از پایان یافتن دوره رژیم، بسیاری از ما درست مانند وضعیت عادی شروع به خوردن میکنیم و همین کافی است تا نه تنها به وزن قبلی برگردیم بلکه از آن زمان هم چاقتر شویم.
چه کسانی در معرض خطر هستند؟ همه افراد بالای ۳۰ سال و همه اشخاصی که دائما در حال رژیم گرفتن هستند.
راه حل چیست؟ علاوه بر آنکه با افزایش سن باید تحرک خود را بیشتر کنید، سعی کنید هفتهای ۲بار به باشگاه بروید و با ورزشهای بدنسازی به حجم عضلات خود اضافه کنید. هر چقدر عضلات بدن بیشتر باشد، سرعت سوخت و ساز بدن بالاتر میرود و بهتر میتواند، این عضلات با افزایش تدریجی سن در دوران میانسالی مبارزه کند.
عضلهها بین ۲۵ تا ۳۵ درصد بیشتر از چربیها کالری میسوزانند و این وضعیت حتی در حالت خواب و استراحت هم ادامه پیدا میکند. اگر شما ۴ کیلو عضله را جایگزین ۴ کیلو چربی کنید، بدن شما هنگام خواب هم ۴۰ کالری بیشتر از حالت عادی میسوزاند.اگر فکر میکنید این مقدار چندان زیاد نیست، کافی است بدانید با همین روند شما میتوانید بدون رژیم گرفتن در هر ماه بیش از هزار و ۱۲۰ کالری بسوزانید. اگر فرصت رفتن به باشگاه را ندارید، میتوانید یکی از دیویدیهای ورزش کردن در خانه را خریداری کرده و سعی کنید هر روز با تماشا و اجرای دستورات آنها عضلات قوی را جایگزین چربیهای مزاحم کنید.
● چربیهای سمج دور شکم در خانمها
علت احتمالی: سندرم تخمدان پلی کیستیک
این یک بیماری هورمونی است که تقریبا بین ۵ تا ۱۰ درصد از زنان را درگیر خود میکند. یکی از عوارض دچار بودن به این بیماری جمع شدن چربی در میانه بدن، بهخصوص در اطراف شکم، بالاتنه و نشیمنگاه است. از دیگر علائم میتوان به نامنظم شدن سیکل قاعدگی، آکنه و رشد موهای زائد روی صورت و رانها اشاره کرد.
به نظر میرسد ترشح بیش از اندازه تستوسترون و دیگر هورمونهای مردانه در بدن خانمها نقش اصلی را در ظاهر شدن این علائم بازی میکند. بعد از این بدن هم نسبت به انسولین مقاومت نشان میدهد که نتیجه آن تجمع چربیها در اطراف شکم است که خیلی به سختی آب میشوند.
چه کسانی در معرض خطر هستند؟ زنانی که در سنین باروری به سر میبرند.
راهحل چیست؟ اگر افزایش وزن شما با علائمی مانند نامنظم شدن سیکل قاعدگی، آکنه، رشد موهای زائد روی صورت و نازک شدن موهای سر همراه است حتما با یک پزشک مشورت کنید تا از شما آزمایش خون بگیرد. در صورت تشخیص ابتلا به این بیماری، استفاده از درمانهای دارویی مانند قرصهای ضدبارداری و داروهای دیابت میتواند تا حدی این شرایط را بهبود بخشد. ممکن است پزشک معالج رژیم غذایی خاصی را برای فرد بیمار تجویز کند تا ترشح انسولین در بدن کنترل شود.
● چاقی همراه با نفخ شکم
علت احتمالی: ناتوانی در هضم غذا
از دیگر علائم این بیماری میتوان به داشتن حالت تهوع، اسهال و احساس ناخوشایند بعد از غذا خوردن اشاره کرد. این حالت در بعضی مواقع با احساس خستگی و درد در مفاصل همراه میشود.اگر بدن شما نتواند بعضی از غذاهای خاص را تحمل کند، هضم آنها برای سیستم گوارش مشکل میشود. به این ترتیب قسمتهایی از غذا که هضم نشدهاند داخل معده باقی مانده و باکتریهای داخل شکم شروع به فساد آنها میکنند.گندم و شیر یکی از شایعترین مواد غذایی هستند که بدن بسیاری از انسانها قادر به تحمل آنها نیستند.
چه افرادی در معرض خطر هستند؟ در همه انسانها میزان تولید آنزیم lactase از ۲سالگی کاهش پیدا میکند. این آنزیم باعث تجزیه لاکتوز در محصولات لبنی میشود و به هضم آنها کمک میکند اما متاسفانه تولید این آنزیم در سنین پایین متوقف شده یا کاهش چشمگیری پیدا میکند.
راهحل چیست؟ سعیکنید یک لیست کامل از تمام چیزهایی که میخورید یا میآشامید تهیه کنید و علائم ناخوشایندی که ممکن است با خوردن هر کدام از آنها به شما دست بدهد را در کنار نام غذا ثبت کنید.
بعد از گذشت چند هفته، شما به الگوی خاصی دست پیدا میکنید و احتمالا متوجه میشوید بعضی از غذاها مانند گندم، شیر یا تخممرغ باعث بروز علائم ناخوشایند میشوند. سعی کنید برای یک یا ۲ هفته این غذاها را کنار بگذارید تا ببینید آیا این علائم برطرف میشوند یا خیر. بعد از تهیه لیستی از غذاهایی که برایتان مشکلآفرین هستند، آن را به یک متخصص تغذیه نشان دهید تا به شما راهحل برطرف شدن مشکل را بگوید. در بسیاری از موارد پزشکان متخصص، غذاهای جایگزین را به شما معرفی میکنند تا بدنتان بتواند از طریق آنها نیاز خود را تامین کند.
● افزایش وزن بعد از ۴۰ یا ۵۰ سالگی
علت احتمالی: تغییرات هورمونی در میانسالی
تقریبا ۹۰ درصد از زنان یائسه افزایش وزن تدریجی قبل از رسیدن به یائسگی را تجربه کردهاند. این روند که معمولا در اوایل ۴۰سالگی خود را نشان میدهد بسیار آرام اتفاق میافتد و تا ۶ کیلوگرم وزن زنان را بهخصوص در قسمتهای میانی بدن افزایش میدهد.البته مردان هم از این نوع چاقی در امان نیستند که دلیل اصلی آن به هم خوردن تعادل هورمونهای جنسی مانند استروژن، پروژسترون و تستوسترون است. بعد از میانسالی ترشح هورمونهای پروژسترون در زنان و مردان و هورمون تستوسترون در مردان کاهش چشمگیری پیدا میکند.از سوی دیگر افزایش ترشح هورمون استروژن میزان چربیهای بدن را افزایش داده و قابلیت بدن را در ذخیره چربی بیشتر میکند؛ این موضوع حتی سبب میشود بدن نتواند چربیهای موجود در خود را بسوزاند و آنها را به انرژی تبدیل کند.
چه کسی در معرض خطر است؟ همه افراد بالای ۴۰ سال.
راهحل چیست؟ رژیم غذایی سالم، داشتن تحرک بدنی زیاد و مراجعه به پزشک متخصص البته افزایش ترشح استروژن چندان هم بد نیست، برای مثال این حالت در زنان میتواند به کاهش علائم یائسگی مانند ناامیدی و احساس گر گرفتگی کمک کند. همچنین این هورمون نقش زیادی در کاهش احتمال ابتلا به پوکی استخوان بازی میکند.
● ورزش میکنم اما هنوز هم چاقم
علت احتمالی: اشتباه ورزش میکنید
اگر شما بعد از مدتی برنامه تمرین خود در باشگاه را عوض نکنید، بدنتان به حرکات ورزشی عادت میکند. فعالیت بدنی به تدریج کارایی خود را از دست داده و سرعت آب شدن چربیها به شدت کاهش پیدا میکند.
چه کسانی در معرض خطر هستند؟ افرادی که همیشه به یک شکل ورزش میکنند.
راه حل چیست؟عوض کردن مرتب تمرینهای ورزشی و همچنین افزایش شدت آن بهترین روش برای حل این مشکل است. انجام ورزشهای سخت و دشوار در مدت زمان کوتاه چند دقیقهای، میتواند سرعت سوخت و ساز بدن را تا ۲۴ ساعت تغییر داده و به آب شدن چربیها کمک شایانی کند. شاید تعجب کنید اگر بدانید فقط با افزایش سرعت راه رفتن میزان کالریهایی که بدنتان میسوزاند صددرصد افزایش پیدا میکند. از سوی دیگر با افزایش سرعت ورزش، شما میتوانید زمان اختصاص داده شده به آن را کاهش داده و به کارهای دیگرتان برسید.
● جمع شدن آب در زیر پوست
علت احتمالی: بیماریهای کلیوی و کبدی
جمع شدن آب در زیر پوست که به صورت موقتی ایجاد میشود در هر ۲ جنس مذکر و مونث امری طبیعی است اما اگر این وضعیت حالت مداوم و ماندگار به خود بگیرد، حتما باید به فکر درمان آن بود. یکی دیگر از نشانههای ابتلا به این بیماری تورم زانوها و مفاصل پاهاست.
اگر کبد و کلیه کار خود را به خوبی انجام ندهند، نمک اضافی دفع نشده و در داخل بدن باقی میماند. در این هنگام شخص دچار تشنگی شده و آب زیادی مصرف میکند. این آب در بافتهای بدن جمع شده و فرد بیمار را چاقتر از حد معمول نشان میدهد.
چه کسانی در خطر هستند؟ افرادی که مبتلا به فشار خون بالا یا دیابت هستند و اشخاصی که دچار بیماریهای کبدی یا کلیوی هستند مصرف بیش از حد مشروبات الکلی و هپاتیت هم ممکن است باعث به وجود آمدن این مشکل شوند.
راه حل چیست؟ افزایش تحرک بدنی و ورزش کردن میتواند باعث تعریق و خارج شدن آب اضافی از بدن شود. کاهش میزان نمک در غذاهای روزانه هم کمک بسیاری به برطرف شدن این مشکل میکند.
● بعد از مراجعه به پزشک چاق شدم
علت احتمالی: عوارض جانبی داروها
داروهای زیادی هستند که باعث افزایش وزن ناخواسته در انسان میشوند؛ از جمله آنها میتوان به داروهای ضد افسردگی، داروهای درمان سردردهای میگرنی، فشار خون بالا و حتی قرصهای ضدبارداری اشاره کرد.
چه کسانی در معرض خطر هستند؟هر کسی که از یکی از گروههای دارویی که در بالا به آن اشاره شد استفاده میکند البته باید توجه داشته باشید بعضی داروها هم نتیجه عکس دارند و ممکن است باعث بیاشتهایی و کاهش وزن شما بشوند.
راهحل چیست؟ اگر مطمئن هستید اضافه وزن شما بعد از رفتن به یک پزشک و مصرف داروهای آن شروع شده است، بهتر است در ابتدا عوارض جانبی دارو را که روی بستههای آن نوشته میشود با دقت بخوانید. زمانی که از این موضوع اطمینان پیدا کردید، سعی کنید با پزشک خود مشورت کنید تا در صورت امکان داروی جایگزین دیگری را برایتان تجویز کند اما در هر صورت به هیچ عنوان حق ندارید به طور خودسرانه مصرف داروی خود را قطع کنید.
