کوه خانه است قامتش؛ فرقی نمی کند بلند باشد یا کوتاه. تکیه گاه است حضورش هرچند اگر جای این حضور به اندازه بوسه ای باشد شبانه بر پیشانی خواب زده کودکانش....
کوه خانه است پدر و پانزدهم خرداد مصادف با ۱۳ رجب و روز میلاد حضرت علی ابن ابیطالب سال هاست به نامش گره خورده است؛ به نام پدر...
به بهانه این روز نگاهی داشتیم به واژه پدر؛ به سلامت جسمی و روانی اش که می خوانیم.
● واژه «پـدر» از کـجـا آمـد؟
رضی هیرمندی
مترجم و زبان شناس
شکی در این نیست که ریشه کلمه پدر از زبانهای هند و اروپایی گرفته شده و با واژه پدر در زبانهای دیگر که آنها هم ریشه هند و اروپایی دارند، دارای ارتباط و اشتراک است. بهطور مثال فرانسویها به پدر میگویند پِر (père)؛ انگلیسیها میگویند «فادر» (father) و ما میگوییم «پدر» که این واژه را از هیچ زبان دیگری قرض نگرفتهایم یعنی از زبانهای دیگر وارد زبان ما نشده است. حتی در زبان پهلوی به پدر pit یا pitar میگفتهاند و به پسر pus یا pusar.
بابا؛ در مورد کلمه بابا نمیتوان با این قطعیت گفت که ریشهاش در زبان خود ما بوده و کلمهای وارداتی نیست. اما به نظر میرسد اصالتا واژهای فارسی باشد و ریشه آن حتی به زبان پهلوی و فارسی باستان برسد. در فرهنگ معین هم آمده است که «باب» همان «بابا» و «بابو» و به معنی «پدر» فارسی و «اَب» عربی است. فردوسی بزرگ نیز گفته است:
سدیگر بپرسیدش افراسیاب /از ایران و از شهر و از مام و باب. در گویش سیستانی، گویش مردمان هم ولایت من، به پدر میگویند «بَ بو» اما ما در خانوادهمان به پدرمان «بَ بو» نمیگفتیم و او را «آقا» صدا میزدیم. در واقع سنتهای زبانی، فرهنگی و اجتماعی محیط به ما اجازه نمیداد او را به گویش زبانمان بخوانیم چرا که خانوادهمان سید بود و متفاوت از بقیه طبقات و رسم بر این شده بود که مردم سید را «آقا» صدا بزنند چه همسایگان و اطرافیان و چه ما که فرزندان خانه «بَ بو» بودیم. بر همین اساس دیگران مادرشان را «موکه» خطاب میکردند و ما «نَ نه» چون ایشان هم گو اینکه سید نبودند؛ حداقل همسر سید بودند و به همین علت باید با عنوانی به اصطلاح بالاتر از «موکه»ی بقیه مردم نامیده میشدند.
من هزاران بار کلمات «بَ?بو» و «موکه» را از زبان دیگران شنیدهام اما یک بار هم پدر و مادرم را با این عناوین صدا نزدهام. الان که به گذشته نگاه میکنم، میبینم کلمهای که من و خواهر و برادرهایم برای پدرمان به کار میبردیم –آقا- بار عاطفی «بَ بو» را نداشت اما در دنیای کودکی این کاستی را نمیدیدم و حتی شاید از اینکه به لحاظ طبقاتی از دیگران جدا میشدم، در تهدل کودکانهام خوشحال هم بودم اما حالا طور دیگری حرف میزنم و جور دیگری احساس میکنم. امروز فرزندانم مرا «بابا» صدا میکنند مثل خیلیهای دیگر و من از این بابت خرسند و خوشحالم. پس اگر درست باشد که هریک از ما در خانه زبان زندگی میکنیم، باید بگویم که من نیز برخلاف نوجوانی، خود را همخانه مردمم میدانم. زبان بهراستی آینه اندیشه و تفکر ما و نمایشگر بخش مهمی از هویت فرهنگی و اجتماعی ماست. کودکی من سرشته با گویش سیستانی گذشت اما بزرگسالیام با دست روزگار به فارسی معیار که همان زبان رایج تهرونی رادیو و تلویزیون باشد، آمیخته شد اما میخواهم بگویم هنوز که هنوز است، هر وقت پدر و مادرم را به خواب میبینم، با گویش سیستانی با آنها حرف میزنم. سیستانی میخندم، سیستانی آه میکشم و سیستانی گریه میکنم.
● مـردان چـگـونـه بـهـداشـت روانـی خود را تـقـویت کنند؟
هر انسان چه مرد و چه زن برای اینکه بتواند به انسانی کامل، با هوش هیجانی، شناخت مناسب، خلاقیت و توانایی تبدیل شود، لازم است از مراحل رشد روانی، جسمی، جنسی و اجتماعی عبور کند و به این منظور باید دوران کودکی، نوجوانی، جوانی و بزرگسالی مناسبی داشته باشد. حال باید دید مردان چگونه میتوانند بهداشت روانی خود را تقویت کنند:
▪ رابطه صمیمانه داشته باشید: یک مرد باید بتواند با اعضای خانوادهاش و حتی اعضای جامعه همدردی و همدلی کند و رابطهای صمیمانه با دیگران داشته باشد. او باید بتواند نیازهای اطرافیانش را بشناسد و درک کند و تا حد توانش در برطرفکردن آنها احساس وظیفه و تلاش کند. در این صورت خود نیز آسودگی خواهد داشت.
▪ اعتمادبهنفس تان را تقویت کنید: اگر مردی خود را خیلی کوچک یا برعکس بیش از حد بزرگ بداند و واقعنگر نباشد، نقاطقوت و ضعف خود را نشناسد و جرأت ابراز وجود نداشته باشد، یعنی اعتمادبهنفس ندارد و باید این مهارتها را بیاموزد و با شناسایی نقاط قوت خود، با ضعفهایش مبارزه کند.
▪ احساس رضایتمندی داشته باشید: اگر مردی نتواند داشتهها و وضعیت موجود خود را درست ارزیابی کند و مدام از زندگی و روزگار و خانوادهاش متوقع باشد و زندگی را سخت بگیرد، هرگز نه خودش به آرامش خواهد رسید و نه اطرافیانش از کنار او بودن راضی خواهند بود. فردی که زمینه ذهنی رضایت از داشتهها و خوشبینی را در خود تقویت کند، راحتتر خواهد توانست در جاده تلاش و موفقیت گام بردارد.
▪ تعصب بیجا نداشته باشید: در زندگی مشترک زن و مرد نسبت به هم تعصب دارند ولی اگر این تعصب در مردی بیش از حد باشد، چه به دلیل دوست داشتن زیاد همسر و چه به دلیل بیاعتمادی، فرسایش روانی در خود او ایجاد خواهد شد و حتی ممکن است زندگی خانوادگی به دلیل این پیشداوریهای غلط و ذهنخوانیها از هم پاشیده شود که آن هم عواقب روانی بدتری دارد.
▪ بیتفاوت به جامعه نباشید: یک مرد توانا باید بتواند علاوه بر سرپرستی و مراقبت از خانواده و زندگی شخصیاش، شرایط جامعه و اطرافیانش را نیز در نظر بگیرد و از دیگران دستگیری و با آنها همدلی کند و به اطرافش بیتوجه نباشد. با این کار علاوه بر خشنودکردن دیگران، خود او هم رضایتخاطر پیدا خواهد کرد که در سلامت روانیاش بسیار موثر خواهد بود.
▪ خلاقیت به خرج دهید: هرچه مردی پویاتر باشد و سعی کند نظرهای جدید ارائه دهد و در کار و زندگیاش تنوع ایجاد کند، زندگیاش روحدارتر میشود و هرگز راکد نخواهد شد. از آنجا که ایستایی و رکود فرسایش روانی به دنبال دارد، این کار به مرد قدرت و روحیه بهتری خواهدداد. حتی اگر این خلاقیت در حد تغییر دادن دکوراسیون خانه و مسافرت برای تغییر روحیه باشد.
▪ توانایی حل مساله داشته باشید: یک مرد، سرپرست و حمایتگر خانواده است و زمانی در این سرپرستی موفق خواهد بود که قدرت رویارویی با مسایل جدید را داشته باشد و در مقابل هر پیشامدی استرس بیش از حد به خود راه ندهد. بتواند برنامهریزی و با خونسردی برخورد کند تا مشکل حل شود.
▪ تعادل داشته باشید: برخی مردان نمیتوانند تعادل مناسبی بین پرداختن به مسایل کاری و خانوادهشان برقرار کنند و همه زندگی آنها شده کار و کسب درآمد. آنها با این کار هم به سلامت روانی خود آسیب میزنند هم خانوادهشان زیرا وقت گذاشتن برای خانواده، همسر و فرزندان، در درجه اول برای سلامت روان و آرامش خود مرد مفید است.
▪ هیجانها را کنترل کنید: درست است که مردان جنس برتر هستند و شاید گاهی با بروز خشمشان عکسالعمل چندانی از خانواده نبینند، ولی باید بتوانند خشم خود را کنترل کنند و روشهای آرامسازی را یاد بگیرند و صبر خود را تقویت کنند. با این کار هم از بیماریهای جسمیای که منشاء آنها عصبانیشدن و استرس مداوم است در امان میمانند و هم روان خود و خانوادهشان مصون خواهد ماند
▪ ورزش، تفریح و تغذیه مناسب داشته باشید: خیلی از مردان امروزی آنقدر غرق کار و مشغلههای روزانه شدهاند که خود را فراموش میکنند و کوچکترین وقتی به خود اختصاص نمیدهند. در حالی که برای یک پدر و همسر خوب بودن باید سلامت باشند و فقط تامین نیازهای مادی خانواده کافی نیست. اختصاص زمان برای ورزش، فعالیت بدنی، تفریح و داشتن تغذیه مناسب، بیشک برای تمام مردها لازم و ضروری است و نباید آنها را از خود دریغ کنند.
▪ اخلاق مدار باشید: اختصاص زمانی به دعا و خلوت با خداوند میتواند توانایی، صبر و آرامش را در مرد افزایش دهد. یک مرد باید به اخلاقیات پایبند و به همسر و خانوادهاش وفادار بماند. خیانت به زندگی شخصی، مرد را دچار احساس گناه و استرس میکند که درون او را ناآرام و بیمار خواهد کرد.
● شـما پـدرتان را چـه صدا میکـنید:
بـابـا، پـدر یـا آقـا؟
نحوه صدا کردن افراد و لحن صدا زدن آنها میتواند در نوع رابطه تاثیرگذار باشد. هرچه فردی را با لحن صمیمیتری صدا کنید، نوع رابطهتان با آن فرد ناخودآگاه به سمت و سوی صمیمیترشدن میرود؛ مثلا اگر شوهری همسرش را «خانم» صدا کند تا او را «پگاه» صدا بزند یا اینکه «پگاهجان» بخواندش، در نوع رابطهشان میتوان تفاوت را احساس کرد، اما در هر ارتباط صمیمیای، نمیتوان نتیجه گرفت که به نام صدا کردن افراد باعث بهبود رابطه میشود. مثال واضحش رابطه پدر و فرزندی است. در این رابطه چون پدر مرکز ثقل خانواده و اجتماع است، نمیتوان او را به نام کوچک صدا کرد با این توجیه که باعث صمیمی و نزدیکتر شدن رابطه میشود زیرا خود الفاظ «پدر»، «بابا» یا «بابایی»، در خود صمیمیتی دارند که نام بردن ندارد.
از طرفی بسیاری از مردان براساس بافت جامعه یا ساختار ذهنی خودشان انتخاب میکنند که فرزندشان آنها را چه صدا بزند. ممکناست در یک بافت اجتماعی، افراد مجبور باشند پدرشان را «آقا» خطاب کنند و بچهها مجبور به اطاعت هستند. بعضی پدرها هم براساس ساختار ذهنیای که دارند، از بچهها میخواهند که آنها را «بابایی»، «آقاجان»، «پدر» یا به اسم صدا کنند چرا که با هر بار شنیدن این عناوین، احساس خوبی به آنها دست میدهد که کاملا توجیه روانشناسانه دارد. وقتی احساس خوبی از موضوعی پیدا میکنید، چراغ ساختار لذت و هیجان در مغز روشن و هورمون سروتونین که باعث شادی میشود، در بدن ترشح میشود و با هر بار تکرار این موضوع، این احساس به وجود و این هورمون ترشح و این هیجان ایجاد میشود.
عکس این حالت هم ممکن است اتفاق بیفتد و پدری به دلیل اینکه خاطره بدی از یک نام دارد، مثلا اینکه بچههای فردی پدرشان را بابایی یا حتی به اسم کوچک صدا میکردهاند و او از این موضوع احساس بدی داشته، از فرزندانش بخواهد او را با این لفظ صدا نکنند.
بنابراین خواندن پدر با الفاظ مختلف نهتنها به بافت جامعه که به ساختار ذهنی افراد هم بستگی دارد اما در هر دو صورت احساسی را در فردی که پدر است به وجود میآورد که در بیشتر مواقع رضایت و خشنودی است.
● مـردان از هـمسـر خـود چـه مـی خـواهـند؟
دکتر
سامرند سلیمی
روان پزشک، عضو کمیته آموزش انجمن علمی روانپزشکان ایران
در کشورهای جهان سوم مثل ایران، زنان به علت فاصله زیادی که بر اثر خردهفرهنگها از مردان دارند، یاد میگیرند به جای اینکه شوهرشان را همانگونه که هست بپذیرند، مردشان را براساس خواستههای خود تغییر دهند ولی چون بهخصوص در این جامعههای مردسالار، مردان به لحاظ روانی مقاومت زیادی برای تغییر نشان میدهند و این جزو ماهیت روانشناختی آنهاست، زنها رو به تحمل میآورند و یاد میگیرند فقط شریک زندگیشان را تحمل کنند. مردها از این رابطه تاثیر منفیای میگیرند و وقتی میبینند همسرشان آنها را همانطور که هستند، نمیپسندد و اگر طور دیگری باشند دوستداشتنیتر هستند، ابتدا دچار خشم و بعد غمگین میشوند، سپس جدایی عاطفی اتفاق میافتد و حتی ممکناست به سمت کسی که آنها را همانطور که هست، میخواهد و دوست دارد، گرایش پیدا کنند. این آدم میتواند مادر باشد یا حتی متاسفانه خانم دیگری که موقتا میگوید همینطور که هستی دوستت دارم. برای جلوگیری از بروز این اتفاق، خانمها باید:
۱- خشم شان را کنترل کنند: مهارت کنترل خشم ذاتی نیست و اکتسابی است، بنابراین خانمها باید یاد بگیرند هنگام اعتراض و ناراحتی، خشم خود را کنترل کنند تا از نظر عاطفی فاصلهای بین آنها و همسرشان ایجادنشود. این مشکل حتی میتواند باعث شود مردی همسرش را ترک کند. گاهی خانمها اضطراب خود را با کتکزدن بچه و داد و بیداد و بداخلاقی نشان میدهند و وقتی به آنها اعتراض میشود، میگویند من همینم! و این یعنی تیشهای به ریشه زندگی مشترک زدن.
۲- افسرده و غمگین نباشند: مردها از زنی که همیشه افسرده و غمگین باشد، فراریاند. مرد انتظار ندارد همسرش همیشه خوشحال باشد چون زن و مرد شریک شادی و غم همدیگر هستند ولی اینکه همیشه وقتی پا در خانه میگذارد با زنی افسرده و غمگین روبرو شود و مجبور باشد مدام سعی کند او را خوشحال کند، برایش خوشایند نیست و بعد از مدتی از اینکه نقش دکتر را داشته باشد، خسته میشود. اگر خانمی افسرده است، باید به دنبال درمان باشد و اگر فکر میکند چنانچه خودش را شاد نشان دهد و همیشه مرتب و خوشلباس باشد، مردش فکر میکند از صبح بیکار بوده و کمتر به او توجه میشود، باید این احساس را از خود دور کند.
۳- همسر باشند، نه مادر: مردانی که وابستگی زیادی به مادرشان دارند، کم نیستند و دور شدن از مادرشان برایشان سخت است و هنوز به بلوغ عاطفی نرسیدهاند. این مردان بعد از ازدواج نقش فرزند را برای همسرشان بازی میکنند و زن ناخودآگاه برای جلب رضایت مرد، در قالب نقش مادر فرو میرود ولی واقعیت این است که مرد همسر میخواهد، مادر که دارد! وقتی چنین زندگیهایی از هم پاشیده میشود یا مرد به مسیر خطایی میرود، همه با تعجب میپرسند شما که خیلی خوب بودید یا به مرد میگویند همسرت که فوقالعاده بود، در حالی که نمیدانند خانه از پای بست ویران است! همچنین گاهی خانم خود را آسیبپذیر، بسیار ضعیف و نیازمند به حمایت زیاد نشان میدهد. مرد هم در قالب نقش حمایتگر، شروع میکند به حمایت و ایفای نقش پدرانه یا یک پزشک ولی پس از مدتی خسته میشود و میبُرد. او هم به همسر نیاز دارد و این مشکل آزارش خواهد داد.
۴- آنها را فراموش نکنند: گاهی وقتی زن و شوهر جوان فرزنددار میشوند، خانمها به کل نقش همسری را فراموش میکنند و فقط به وظایف مادری میپردازند حتی فرزندشان را کنار خود میخوابانند. با این رفتار، مردها حس میکنند کنار گذاشته شدهاند و حس غریبی میکنند و این حس تنهایی و غریبی روح مرد را خدشهدار خواهد کرد.
● تـوصـیـه هـای مـردانـه
۱-اصلاح صورت مردان: بیشتر مردان در اصلاح صورت مشکل دارند که برای برطرف شدن بسیاری از این عوارض توصیههای پیشگیرانه داریم. آمادگی لازم را کسب و خطوط رویش مو را دنبال کنید. در حمام اصلاح کنید. صورت خود را از ته نتراشید. فقط کف ریش برای اصلاح کافی نیست. با تیغ تیز و یکبار مصرف یا دستگاههای ریشتراش برقی که با دوتیغ یا بیشتر صورت را از ته نمیتراشند و آسیب کمتری به پوست میرسانند ریش خود را بزنید هر چند ثابت نشده کدام روش تراشیدن باعث بروز جوش یا فولیکولیت ناشی از تراش میشود. از افترشیو با کیفیت و داروهای تسکیندهنده استفاده کنید. فاصله زمانی بین دو اصلاح نباید کم باشد. مراقب تغذیهتان باشید و میوه و سبزی بخورید و اگر متوجه میشوید مصرف برخی غذاها باعث میشود جوش بزنید، آنها را حذف با مواد دیگر جایگزین کنید.
۲- بوی بدن مردان: تعریق بیش از حد بوی بد بدن که نتیجه ترشح بیش از حد غدد عرق است، میتواند از نظر فردی و اجتماعی آزاردهنده باشد، بهتنهایی یا در نتیجه ابتلا به یک بیماری زمینهای رخ میدهد و باید درمان شود. از آنجا که تعریق و بدبویی بدن به خصوص در محیطهای اداری و در جلسهها ناخوشایند است و از لحاظ اجتماعی و روانی تاثیر زیادی روی قضاوت دیگران دارد، توصیه میشود آقایان مرتب از ضدعرق استفاده کنند و آن را حتی در اتومبیل یا محل کار خود همراه داشته باشند.
۳-پوست صورت مردان: بیشتر آقایان با وجودی که بیشتر در معرض آفتاب قرار دارند، به مصرف ضدآفتاب اهمیت نمیدهند. استفاده از کرمهای ضدآفتاب هر ۲ تا ۳ ساعت، با غلظت کافی و مناسب میتواند پوشش محافظتی خوبی در برابر آفتاب باشد اما اعتماد کامل به آنها جایز نیست. امروزه آثار زیانآور پرتوی فرابنفش نورخورشید روی پوست انسان به صورت پیری زود هنگام و بروز سرطانها شناخته شده است و کرمهای ضدآفتاب پوششهای محافظتی ساده و در دسترسی هستند که میتوانند تاثیر این پرتو را روی پوست کم کنند. از هر گونه مواجهه غیرضروری با نور آفتاب خودداری کنید و با روشهای مختلف مانند پوشیدن کلاه و دستکش، جلوی تابش نورآفتاب به پوست را بگیرید.
۴- موی مردان: ریزش مو با وجودی که یک مشکل بهداشتی نیست و فقط از لحاظ ظاهری فرد را درگیر میکند، برای بعضی مردان یک معضل محسوب میشود و گاهی خانواده مردی که دچار طاسی است، او را مجبور به انجام اقدام درمانی میکنند.هر شاخه از موی سر انسان یک چرخه رشد دارد که بهطور ژنتیکی برای آن طراحی شده و این چرخه شامل رشد، پیری و ریزش است. به طور متوسط روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ مو میریزد، البته این تعداد در افراد مختلف تفاوت دارد. همچنان که یک مو میریزد، موی جدید جای آن را میگیرد. مشکل زمانی آغاز میشود که تعداد موهای ریخته بیشتر و ریزش آنها سریعتر از رویش موهای جدید باشد یا رشد موهای جدید ضعیف شود. در این حالت پس از مدتی از تعداد کل موها کاسته و فرد متوجه کاهش حجم موهایش میشود. معمولترین علت ریزش مو در آقایان، عامل پرقدرت آندروژنیک است. دو فاکتور مهم هورمون «آندروژن» و «ژنتیک» نقش اصلی را در این ریزش مو دارند. بسیاری از مردان به طاسی اهمیت نمیدهند ولی بعضی از آنها درصدد درمان برمیآیند و درمانهای دارویی از جمله مصرف ماینوکسیدیل و فیناستراید را امتحان میکنند یا متوسل به درمان جراحی میشوند.
۵-دست و ناخن مردان: گمان نکنید داشتن دستهای زیبا با ناخنهای تمیز و مرتب خاص خانمهاست و دستهای پینهبسته با ناخن گوشه کرده برای مردان عیب نیست. مراقب سلامت و زیبایی دستهایتان باشید. اگر با مواد شیمیایی کار میکنید، حتما دستکش بپوشید و در محیط کارتان از یک مرطوبکننده خوب مانند وازلین پس از شستشوی دستها استفاده کنید.
۶- قلب مردان: شیوع بیماریهای کرونری قلب در آقایان بیشتر از خانمهاست، برای همین لازم است آقایان به سلامت قلبیشان توجه ویژهای داشته باشند (عروق کرونر رگهایی هستند که به قلب خونرسانی میکنند وقتی دیواره این رگها در اثر رسوب چربی و پلاک سخت میشود جریان خون به قلب کند یا متوقف میشود. در این صورت هنگام فعالیت به دلیل نبود خونرسانی کافی فرد با علامت درد قفسه سینه دچار حمله قلبی خواهد شد). آقایان باید عوامل خطر این بیماری را بشناسند و تا میتوانند آنها را از زندگی خود حذف کنند. مصرف سیگار، داشتن رژیم غذایی غلط که فرد را دچار اضافه وزن میکند، فشار، چربی و قندخون کنترلنشده و بالا و داشتن سابقه خانوادگی بیماری قلبی جزو این عوامل مهم هستند. اگر شما یک یا چند تا از این عوامل خطر را دارید و ۴۰ سال یا بالاتر هستید حتما باید از نظر بیماری قلبی بررسی شوید. گرفتن نوار قلب، اکو، تست ورزش و اسکن قلب نمونههایی از این طرح غربالگری است که میتواند با کشف به موقع این بیماری و درمان آن برای قسمتی از قلب که خونرسانیاش مختل شده (دچار ایسکمی) است، چارهای اندیشید و جلوی سکته قلبی را گرفت. تحقیقات جدید میگوید، آقایان ۵۰ سالهای که لااقل دو عامل خطرساز بیماریهای کرونری قلب را دارند، باید یک روز در میان آسپیرین مصرف کنند تا احتمال حملههای قلبی در آنها کاهش یابد. منظور ما از سابقه فامیلی مثبت در یک آقا این است که کسی از فامیل درجه یک او در سن زیر ۵۰ سال به بیماری قلبی مبتلا شده یا دچار حمله قلبی شده باشد، در غیر این صورت اگر پدر ۸۵ سالهاش به دلیل کهولت سن سکته قلبی و فوت کرده باشد عامل خطر برای فرد محسوب نمیشود.
۷- مراقبت سیستم ادراری مردان: تغییر در عادت تخلیه ادرار مانند سوزش و درد هنگام تخلیه ادرار، تکرر ادرار و... را جدی بگیرید. وجود خون در ادرار نشاندهنده وجود بیماری مهم در سیستم ادراری کلیه، حالب، مثانه و مجراست. اگر شبها بیش از ۵ بار برای ادرارکردن بیدار میشوید، مشکلتان را پیگیری کنید. علت این حالت ممکن است بزرگی پروستات باشد که اگر تشخیص داده و درمان نشود، خطر آسیب به کلیهها را در پی دارد.
● بـیـمـاری هـای مـردانـه
۱- از بیماری مغزی جلوگیری کنیم: بیشتر بیماریهای مغزی که در مردان شایع است به دلیل ورزشهای رزمی مانند بوکس، کشتی و بدنسازی است. افرادی که بوکس کار میکنند، مدام در معرض ضربههای مغزی هستند و اگر عوارض آن در همان لحظه معلوم نشود به مرور زمان، مغز فرد دچار صدمههای جدی خواهد شد، مثل محمدعلی کلی که به بیماری دمانس مبتلا شده بود. ورزش کشتی باعث صدمههای جدی در ستون فقرات فرد میشود بهگونهای که اکثر کشتیگیران از سنین میانسالی دچار تنگی کانال نخاع گردن و تنگی کانال کمر میشوند. باید بدانیم تنگی کانال نخاع گردن، باعث ضعف و فلج چهار اندام و اختلال ادرار در فرد خواهد شد.
۲ - تشخیص ایدز در مردان: ویروس عامل بیماری ایدز را تقریبا میتوان در تمام مایعات بدن از جمله منی، خون، بزاق و حتی اشک پیدا کرد. ایدز مرحله نهایی آلودهشدن به ویروس HIV است. این بیماری بالقوه کشنده است ولی اگر در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود، میتوان تا حد زیادی از پیشرفت آن به طرف بیماری ایدز جلوگیری کرد.
۳ - شناسایی مشکل پروستات در مردان: بعد از ۴۰ سالگی حتما برای انجام آزمایش سرطان پروستات اقدام کنید. رژیم غذایی سالم داشته باشید. بررسیها نشان میدهند خوردن غذای پرچرب خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش و مصرف موادغذایی پرفیبر، میوه، سویا و گوجهفرنگی پختهشده، خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش میدهند. مواظب وزن خود باشید. چاقی خطر ابتلا به برخی از سرطانها از جمله سرطان پروستات را افزایش میدهد. مرتب ورزش کنید.سیگار نکشید.
۴ - شناسایی سرطان بیضه در مردان: سرطان بیضه، شایعترین سرطان مردان در سنین ۲۵ تا ۳۵ سالگی است. سرطان بیضه سه خصوصیت اصلی دارد؛ به سرعت منتشر میشود، اگر به موقع تشخیص داده شود، کاملا قابلدرمان است و از آنجا که بیضهها در دسترس هستند، خود فرد بهراحتی میتواند هر گونه تودهای را در بیضهها تشخیص دهد. عواملی مانند بیضه نزول نکرده، ژن و رژیم غذایی خطر ابتلا به سرطان بیضه را در مردان افزایش میدهد. بررسیها نشان دادهاند مصرف بیش از اندازه پنیر و سایر فرآوردههای لبنی خطر سرطان بیضه را افزایش میدهند. تمام مردان باید یاد بگیرند از سن ۱۵ سالگی هر ماه بیضههای خود را معاینه و هر نوع تغییر، بهخصوص وجود توده را به پزشک معالج خود اطلاع دهند.
۵- شناسایی سرطان مثانه در مردان: مهمترین سرطانی که مردان به آن دچار میشوند، سرطان مثانه است. این سرطان به ۲ دلیل اهمیت دارد؛ اول آنکه میتوان تا حدودی از بروز آن پیشگیری کرد و دوم آنکه بدترین و خطرناکترین نوع سرطان است. علت ابتلا به آن، وجود غده سرطانی در مثانه است و با علایمی مانند خون در ادرار، اختلال در دفع ادرار و ادرار همراه با سوزش نمایان میشود. ۲ نوع سرطان مثانه وجود دارد؛ مهاجم و سطحی. نوع مهاجم بسیار خطرناک و کشنده است ولی نوع سطحی قابل درمان است و به خطرناکی نوع مهاجم نیست. این سرطان در افراد سیگاری بیشتر مشاهده میشود و نوع خطرناک آن در سیگاریها بیشتر بروز میکند. علاوه بر این، افرادی که در کارخانه چرمسازی و لاستیکسازی کار میکنند نیز در معرض ابتلا به سرطان مثانه هستند. توصیه میشود، مردان با مشاهده خون در ادرار حتما به پزشک مراجعه کنند تا اگر دچار بیماریای شدهاند، درمان بهموقع انجام شود.
۶- شناسایی سرطان کلیه در مردان: سرطان کلیه، معمولا کشنده و خطرناک نیست و در صورت درمان بهموقع در ۹۵ درصد موارد ریشهکن میشود و بهندرت عود میکند. علایم این بیماری مانند سرطان مثانه خون در ادرار است که با یک سونوگرافی قابلتشخیص خواهدبود. مصرف سیگار و تریاک ارتباط مستقیمی با نوعی از سرطان کلیه دارند.
۷- ناباروری در مردان: واریکوسل شایعترین علت ناباروری در مردان این بیماری گزارش شده که قابل درمان است. علت بروز واریکوسل، عملکرد نامناسب وریدهای بیضه در تخلیه خون است بهگونهای که به صورت طناب مارپیچی در کیسه بیضه لمس میشوند. درحقیقت دریچه داخل وریدهای بیضه در بیماری واریکوسل عملکرد ندارند. بیماری واریکوسل در سنین بلوغ در مردان رخ میدهد و در صورت تشخیص زودهنگام و درمان به موقع، از بروز اختلالهای بعدی و ناباروری پیشگیری خواهد شد.
۸- مشکل ناتوانی جنسی در مردان: بیماریهای شایع در مردان جوان و میانسال که ریشه در اختلالهای بازجذب برخی از واسطههای شیمیایی در مغز دارند و عوامل روحی و روانی نیز در بروز آن دخیل هستند. درمان نشدن درست انزال زودرس میتواند باعث ناتوانی جنسی از نوع روحی و روانی شود.
● بـخـور نـخـورهـای مـردانه
۱- موز، سپر سرطان: موز، منبع پتاسیم است و در ترمیم اعصاب، تنظیم ضربانقلب و بهخصوص تنظیم فشارخون نقش اساسی دارد. رژیمغذایی سرشار از پتاسیم و منیزیم که آن هم در موز فراوان یافت میشود خطر سکته را در مردان کاهش میدهد. موز همچنین منبع ویتامین B۶ میتواند سیستم ایمنی بدن را بهبود ببخشد، سیستم عصبی بدن را ترمیم و به ساخت سلول قرمزخون و سوختوساز پروتئین کمک کند.
۲- ماهی؛ امگا ۳، ضددرد و گرفتگی: هیچ رژیمغذاییای بدون روغنهای مفید و امگا۳ نمیتواند کامل باشد. این نوع روغن اشباع نشده به دلایل زیادی به روغنهای دیگر ارجحیت دارد. از بهترین خواص آن میتوان به بهبودبخشیدن به دستگاه ایمنی بدن، ضربان قلب و جریان خون و پایینآوردن ریسک ابتلا به سرطان پروستات اشاره کرد. امگا۳ باعث کاهش یافتن تریگلیسیرید خون میشود. درد و گرفتگی را در ورزشکاران کاهش میدهد و باعث کاهش ورم مفاصل میشود.
ماهیهای چرب مانند سالمون، ساردین، ماهیتن و ماهی مارکرل و شاهماهیها منابع غنی امگا۳ هستند. ماهیهای چرب همچنین منبع ویتامینD هستند که از ابتلا به سرطان و دیابت نوع دوم، فشار بالای خون و بیماریهای استخوانی جلوگیری میکنند.
۳- کلم بروکلی، دوستدار قلب: کلم بروکلی از ابتلا به سرطان و بیماریهای قلبی جلوگیری میکند. سرشار از ویتامین C، کاروتن و پتاسیم است که از مواد ضدسرطان «پروستات، کولون و رودهبزرگ» هستند. طبق تحقیقات مصرف ۵ بار کلم بروکلی در هفته، خطر ابتلا به سرطان مثانه را تا نصف کاهش میدهد و مانند سبزیهای سبز، کلم بروکلی هم به کاهش هوموسستئین که باعث افزایش بیماریهای قلبی و سکته میشود، کمک میکند.
۴- حبوبات، کاهشدهنده کلسترول: حبوبات تامینکننده، فیبر، ویتامین و موادمعدنی موردنیاز بدن هستند که از بیماریهای قلبی جلوگیری و به ساخت ماهیچهها کمک میکنند. جو سرشار از ویتامین B و فیبر است و میتواند کلسترول بد خون را کاهش دهد و همچنین برای پروستات مفید است.
۵-سبزیهای نارنجی- قرمز، سلامت پوست و پروستات: ویتامین C و بتاکاروتن، آنتیاکسیدانهایی هستند که سلامت سلولهای پوست را تامین و از اکسیدشدن آنها در آفتاب جلوگیری میکنند.
از این گروه سبزیها میتوان به فلفل دلمهای قرمز و نارنجی، هویج و سیبزمینی شیرین اشاره کرد. این سبزیها از ابتلا به سرطان پروستات در مردان جلوگیری میکنند.
۶- استانول گیاهی و پایین آمدن کلسترول: استانول به صورت طبیعی در میوهها و سبزیها وجود دارد و ثابت شده باعث پایینآمدن کلسترول بد خون میشود. امروزه خیلی از کارخانهها نمونههای کنستانتره شده آنها را به محصولاتی مثل کره، ماست و آبمیوه اضافه میکنند.
۷- سویا، کاهش بیماری قلبی: طبق تحقیقات، مصرف ۲۵ گرم سویا در روز به کاهش کلسترول خون کمک میکند و در نتیجه با پایین آمدن کلسترول، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی نیز کاهش مییابد.
۸- گیلاس و توت: این دانههای کوچک خوشرنگ حافظ سلامت شما مردان هستند؛ شامل ۴ هزارترکیب متفاوت از آنتیاکسیدانها و ویتامین C. پس با خیال راحت از این میوههای کمکالری و خوشمزه لذت ببرید و با اضافهکردن توتها به برنامهغذاییتان جلوی روند کاهش تواناییهای مغزتان را که با بالارفتن سن به وجود میآید، بگیرید.
● روز پدر در کشورهای مختلف
هر ساله روز پدر در کشورهای مختلفی مانند کانادا، آمریکا، انگلیس و... در تاریخ سوم ژوئن جشن گرفته میشود. در برخی کشورهای دیگر روز پدر تاریخهای متفاوتی دارد مثل ۱۹ مارس، اول سپتامبر یا دوم ژوئن، اما ظاهرا تاریخ چندان مهم نیست و اهمیت مساله این است که در بیشتر کشورهای دنیا، روزی به این عنوان ثبت شده است و جشن گرفته میشود.
اینکه نامگذاری این روز دقیقا از کجا و به چه دلیل آغاز شده، چندان مشخص نیست. بعضی افراد معتقدند اولینبار در سال ۱۹۰۸ از کلیسایی در جنوب ویرجینیا آغاز شده و برخی دیگر اعتقاد دارند اولینبار روز پدر در ونکوور جشن گرفته و به سایر کشورها هم بسط داده شد. نظریه دیگر این است که در سال ۱۹۱۵، فرماندار شیکاگو، هری لیک، برای اولینبار روزی را «روز پدر» نامگذاری کرد و جشن گرفت. روایتها میگویند سوم ژوئن، نزدیکترین روز به روز تولد این آقا بوده است. یکی دیگر از روایتهای موجود در مورد «بوروس جان داد» از واشنگتن است. این آقا بعد از فوت همسرش، تصمیم گرفت به تنهایی ۶ فرزندش را بزرگ کند. او شغل کشیشی را در یکی از کلیساها انتخاب کرد و به دلیل خدمات شایستهای که انجام داد، از طرف کلیسا مورد تقدیر قرار گرفت و روزی که جامه کشیشی بر تن کرده بود، بهوسیله آن کلیسا به عنوان روز پدر نامگذاری شد. همه ما به نقش پدر در کانون خانواده آگاهی داریم اما اختصاص یک روز به نام پدرها برای ارجنهادن به جایگاه پدر در تمام کشورها، حضور و نقش پدر را پررنگتر نشان میدهد.
این مراسم در تمام کشورها به یک شیوه و با مراسم و جشنهای متفاوتی برگزار میشود. صبحانهای آماده در تخت، هدیهای کوچک، دستهای گل، یک کارت تبریک و صرف یک وعده غذایی در کنار هم به مناسبت روز پدر تقریبا در کشورهای مختلف انجام میشود. در برخی کشورها در این روز فقط به پدر تبریک گفته نمیشود؛ پدربزرگ یا حتی فردی که پدر خانواده را بزرگ کرده و دایی و عمو هم در همین جایگاه قرار میگیرند و به آنها تبریک گفته میشود.
در بعضی کشورها مثل آفریقای جنوبی، انگلیس، استرالیا و ایرلند، برنامههای خاصی در شهرداریها یا مدارس به این منظور انجام میشود. هدف از گرامیداشت این روز شادی و خوردن خوراکیهای متنوع و هدیهدادن با هدف ارج نهادن به جایگاه پدر و آموزش آن به بچههاست.