ورود به نسل جدید رقابت در پلت‌فرم

رایانش ابری- سرویس‌هایی که از طریق اینترنت می‌توان مستقیما به آنها دسترسی داشت - نوآوری جدیدی که دنیای فن آوری اطلاعات را دگرگون خواهد کرد. اما رایانش ابری هنوز در ابتدای راه است. این مقاله تاثیر رایانش ابری بر رقابت شرکت‌های ارائه‌دهنده این سرویس را بررسی خواهد کرد. رایانش ابری- سرویس‌هایی که از طریق اینترنت می‌توان مستقیما به آنها دسترسی داشت - واژه جدیدی در دنیای فن‌آوری اطلاعات به حساب می‌آید. برچسب «ابر» از این واقعیت نشات می‌گیرد که زیرساخت‌های رایانشی در دستان شما نیست، بلکه جایی بسیار آن طرف تر در ابرها قرار دارد. وسیله در دستان شما (کامپیوتر شخصی، کامپیوترهای تبلت، موبایل‌ها وغیره) شبیه یک پایانه کامپیوتر قدیمی است که به یک پردازنده مرکزی متصل است. (خوانندگانی که بعد از دهه هشتاد از دانشگاه فارغ التحصیل شده‌اند بهتر است نگاهی به ویکی‌پدیا بیندازند). از رایانش ابری معمولا به عنوان «تغییردهنده بازی» نام برده می‌شود، چیزی که صنعت را دگرگون خواهد کرد، اما هنوز هیچ تحقیقی در مورد تاثیرات اقتصادی آن انجام نشده است. عمدتا روی جوانب فنی رایانش ابری تمرکز شده است. مدل دیگر آن بر تاثیرات اقتصاد خرد تمرکز کرده است: ایجاد شغل، تغییرات در نتایج و غیره. از نظر فنی، رایانش ابری در واقع یک انقلاب است. مزرعه یا خوشه سرور داده‌های ابری مجموعه‌ای از سرورهای کامپیوتری است که توسط یک ارائه‌دهنده ابر تغذیه می‌شوند تا سرویس‌های رایانشی را در مقیاسی بزرگ فراهم کنند. از این مقیاس در ذخیره داده‌ها و سرویس‌های مدیریتی و ارائه سرویس نرم‌افزاری استفاده می‌شود. سرویس‌های رایانش ابری را در هر وسیله‌ای که به اینترنت متصل می‌شود می‌توان یافت. از سال ۲۰۰۹، ۷۰ درصد آمریکایی‌ها از برخی سرویس‌های ابری استفاده کرده‌اند- عمدتا ایمیل مبتنی بر وب. اما رایانش ابری چه تاثیری بر روی رقابت در صنعت سرویس‌های آی تی خواهد گذاشت؟ این همان چیزی است که در این مقاله به آن خواهیم پرداخت. ● بلوک‌های ساختمانی رایانش ابری اساسا سه نوع رایانش ابری وجود دارد که دو تا از آنها کاملا به هم مرتبط هستند: - IaaS (زیرساخت به عنوان یک سرویس)- خرد کردن ارقام، ذخیره داده‌ها و سرویس‌های مدیریتی(سرورهای کامپیوتر). - SaaS (نرم‌افزار به عنوان سرویس)- اپلیکشین‌های وب بنیان (مانند جی میل و‌هات میل) - PaaS (پلت‌فرم به عنوان سرویس)- یک سیستم عامل در ابر مانند گوگل آپ اینجین(Google Apengine) و مایکروسافت آزور (Azure). بنا به تحقیق فورستر که مجله اکونومیست از آن یاد کرد، اولین درآمد کسب شده (IaaS) حدود یک میلیارد دلار در سال ۲۰۱۰ بود (اکونومیست ۲۰۱۰). این گروه، ذخیره داده‌ها، مدیریت داده و کار با پایگاه‌های داده بزرگ را فراهم می‌سازد. آمازون با سهام بازاری معادل ۹۰-۸۰ درصد، شرکت پیشروی این صنعت است. گروه دوم(SaaS) درآمدی برابر با ۷/۱۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۰ داشت، در حالی که گروه سوم (paaS) ۳۳۱ میلیون دلار درآمد کسب کرد. اما این دو گروه بخشی از یک بازار هستند، زیرا سیستم‌های عامل در واقع به خودی خودهیچ سود و ارزشی ندارند. تعداد مصرف‌کننده‌هایی که از نرم‌افزارهای سازگاربا سیستم‌های عامل استفاده می‌کنند در حال افزایش است. به علاوه، شرکت‌های پیشرو-گوگل و مایکروسافت- با سیستم‌های عامل خود در این بازار بیشترین و مهم‌ترین اپلیکشین‌های خانگی را ارائه می‌دهند. (پکیج‌های آفیس مانند مایکروسافت آفیس و گوگل داکس). انتظار می‌رود درآمدهای بازار PaaS/SaaS تا سقف ۵۲میلیارد دلار در سال ۲۰۲۰ افزایش یابد، در حالی که درآمدهای بازار IaaS تنها تا سال ۲۰۲۰، ۴ میلیارد دلار افزایش خواهد یافت. این افزایش نسبی در درآمدهای بازار IaaS به خاطر این واقعیت است که هزینه سخت‌افزار کامپیوتر (زیرساخت) به کاهش خود ادامه خواهد داد. این روند مانند اتفاقی است که در بازار کامپیوترهای شخصی رخ داد. مانند بازار کامپیوترهای شخصی، بازار IaaS را با کالاهای همگون می‌شناسند: از این‌رو، احتمال دارد که منجر به رقابت شدید درقیمت و سودآوری پایینی شود. از طرف دیگر، در بازار paas/SaaS، محصولات به طور بالقوه ناهمگون هستند و انتظار می‌رود مشتری وفاداری بیشترداشته باشد. به طور خلاصه: ▪ ذخیره کم هزینه داده‌ها در مقیاس بزرگ ومدیریت داده‌ها در سرورهای ریموت کمتر از ۱۰ درصد از سهم بازار رایانش ابری را به خود اختصاص می‌دهد. ▪ بیش از ۹۰ درصد از درآمد رایانش ابری از سیستم‌های عامل مجازی و سرویس‌های نرم‌افزارها به دست می‌آید. ▪ دو شرکت مایکروسافت و گوگل، پلت‌فرم‌های خوش ساختی در ابر دارند: مایکروسافت آزور و گوگل آپ اینجین. ▪ مایکروسافت و گوگل برای پلت‌فرم‌های ابر خود نرم‌افزار ارائه می‌دهند. ▪ مایکروسافت، اپلیکشین‌های خانگی سیستم عامل ویندوز را توسط مایکروسافت آزور به صورت آنلاین ارائه می‌دهد. مایکروسافت آفیس یکی از همین اپلیکشین‌ها می‌باشد. سیستم عامل مایکروسافت (ویندوز) با سیستم عامل ابر سازگار است. این یعنی اینکه تمام فایل‌های نرم‌افزار آفیس (پردازشگرهای word، صفحه اسپردشیت، و نرم‌افزار پرزنتیشن) در مایکروسافت ساخته شده‌اند و می‌توانند در ابر نیز ویرایش شوند یا بالعکس. فایل‌های ویرایش شده به طور خودکار میان ابر و محیط مایکروسافت منطبق می‌شود. ▪ گوگل داکس نرم‌افزار درون سازمانی گوگل است، نسخه‌ای آنلاین از آفیس که شامل پردازش کننده word، اسپردشیت و پرزنتیشن می‌شود که روی پلت‌فرم گوگل آپ اینجین کار می‌کند. تمامی کاربرانی که حساب کاربری در جی میل دارند می‌توانند از گوگل داکس استفاده کنند. کاربران می‌توانند داکیومنت، اسپردشیت یا پرزنتیشن در نرم‌افزار ایجاد کنند یا می‌توان آن را از فرمت‌های دیگر به فرمت گوگل داکس تبدیل کرد. این داکیومنت‌هاسپس در سرورهای گوگل ذخیره می‌شوند، اما می‌توان آنها را در کامپیوتر کاربر نیز ذخیره کرد. این سرویس در بیشتر مرورگرها قابل اجرا است. گوگل داکس داکیومنتز را می‌توان به اشتراک گذاشت و کاربران متعددی می‌توانند هم زمان آنها را ملاحظه و ویرایش کنند. ● دو مساله اقتصادی کلیدی جوانب اقتصادی متعددی از رایانش ابری وجود دارد که روی رقابت در بازار SaaS/paaS تاثیر گذار خواهد بود. مسلما، دو جنبه اقتصادی بیشترین کاربرد را برای توسعه رایانش ابری خواهند داشت: ۱. تغییرات در قدرت تاثیر شبکه‌ای و... ۲. مدلی سازمانی که در حال ظهور است، چه رایانش ابری مجرای کنون و ساختار یکپارچه عمودی خود را حفظ کند یا چه به یک بازار دوسویه تبدیل شود. ● تاثیرات شبکه‌ای بر رایانش ابری از آنجایی که نرم‌افزارها معمولا با سیستم عامل خاصی سازگار هستند، تاثیرات شبکه‌ای نقش مهمی در تعیین نوع توازن بازار ایفا می‌کند. به خصوص در سیستم‌های عامل موجود در بازار تاثیر شبکه‌ای زیاد بود. مصرف‌کننده‌ها ترجیح دادند از سیستم عامل‌هایی استفاده کنند که تنوع زیادی از نرم‌افزارها را ارائه می‌دادند (تاثیر شبکه‌ای غیر مستقیم). در حالی که طراحان بالعکس فکر می‌کردند، آنها تمایل داشتند نرم‌افزاری برای سیستم عامل طراحی کنند که تعدادزیادی کاربر را پوشش دهد. انتقال به ابر احتمالا تاثیر شبکه‌ای سیستم‌های عامل در محیط ابری را تضعیف خواهد کرد. زیرا: ۱. داده‌های نرم‌افزاری بیشتر در سیستم‌های عامل، قابل انتقال می‌باشند. ۲. هزینه‌های سوئیچ کردن پلت‌فرم برای طراحانی که از یک ابر به ابر دیگری حرکت می‌کنند (مثلا از مایکروسافت آزور به موتور نرم‌افزار گوگل) همانند نرم‌افزار رومیزی (ویندوز به اپل) می‌باشد. سوئیچینگ نرم‌افزارهای ابربنیان هیچ هزینه‌ای برای مصرف‌کننده ندارد. هزینه‌های سوئیچینگ برای پلت‌فرم‌های در حال تغییر تنها در مرحله سرور وجود دارد، و مصرف‌کننده ممکن است نداند (و مسلما اهمیت نمی‌دهد) که سیستم عامل تغییر کرده است. به دلیل اینکه می‌توان مستقیما از طریق مرورگرها به نرم‌افزارها دسترسی پیدا کرد، سازگاری میان نرم‌افزارهایی که برای سیستم‌های عامل متفاوتی نوشته شده‌اند در ابر بسیار بیشتر از بازارهای آنلاین است. تاثیرات شبکه‌ای غیرمستقیم ضعیف‌تر در سیستم عامل‌های مجازی این امکان را فراهم می‌کند تا پلت‌فرم‌های چندگانه در کنار هم در ابرحضور داشته باشند. ● سازمان و انقلاب بازارهای ابری چطور می‌توان بازارهای رایانش ابری را سازمان‌دهی کرد؟ آیا رایانش ابری به بازار دوسویه تبدیل خواهد شد؟ یا یک سیستم یکپارچه عمودی باقی خواهد ماند؟ اخیرا، دو مالک بزرگ پلت‌فرم‌ها (مایکروسافت و گوگل) برنامه مکمل اساسی را برای پلت‌فرم‌های خود فراهم کرده تا مشتری‌های خود را جذب کنند. در این مرحله، رایانش ابری در بسیاری ابعاد شبیه سرویس تلویزیونی کابلی است. مانند کابل‌هایی که محتوا را به خانه مصرف‌کننده می‌رسانند،ابر نیز مانند مجرای سیم عمل می‌کند. به علاوه، در صنعت سیم و کابل، یکپارچگی عمودی بالایی میان مالک مجرا و فراهم‌کننده محتوا وجود دارد. ساختار جایگزین هنگامی نیاز است که فراهم‌کننده‌های پلت‌فرم ابری تنهازیر ساخت را ارائه دهند، چیزی مثل یک بازار خرید. این نوع سازمان در واقع یک بازار دوسویه است. در چنین محیطی، یک مالک پلت‌فرم وجود دارد که به طراحان نرم‌افزارهای مستقل پول می‌دهد تا بتوانند سرویس را از طریق ابر اختصاصی مالک پلت‌فرم تغییر دهند. درحالی که هزینه می‌تواند ثابت باشد. اما این امر بر تعداد مشتریانی که از ابر استفاده می‌کنند بستگی دارد. در این مورد، قیمت‌گذاری، تمام استانداردهای مرتبط با بازار دوسویه را دارد. ساختارنوین در حال ظهور به این موضوع بستگی دارد که آیا برای موفقیت پلت‌فرم، وجود شرکت شخص ثالث برای محصولات مکمل ضروری است یا خیر. در محیط‌هایی که حضور شرکت‌های شخص ثالث اهمیت دارد؛ شرکت‌ها پلت‌فرم‌های خود را به روی شرکت‌های شخص ثالث باز نمی‌گذارند و برای این شرکت‌ها مشوق‌هایی قرار می‌دهند تا برای پلت‌فرم‌هایشان نرم‌افزار مهیا کنند که معمولا در بازار رقابت پلت‌فرم شکست می‌خورند. برای مثال، سونی، جنگ بتا/وی اچ اس را به خاطر کمبود فیلم‌های مورد نیاز پلت‌فرم باخت. به علاوه، از مدل‌های قیمت‌گذاری مختلفی می‌توان در ابر استفاده کرد. در یک محیط درون سازمانی، کاربر برای استفاده از نرم‌افزار باید آن را خریداری می‌کرد. پرداخت از مصرف مستقل بود و مجوز تا زمانی معتبر بود که مصرف‌کننده از نرم‌افزار در کامپیوتر خود استفاده می‌کرد. این امر زمانی که به سمت اکوسیستم ابر حرکت می‌کنیم قابل تغییر است. در اکوسیستم ابری کاربران می‌توانند به جای خرید نرم‌افزار ابر، آن را کرایه کنند. ● مسائل اقتصادی مهم دیگر سازگاری: از موضوعات کلیدی دیگر می‌توان به سازگاری اشاره کرد، به ویژه اینکه آیا سازگاری یک سویه با یک استاندارد مناسب کاربرد دارد یا خیر. این استراتژی به خصوص با اکوسیستم ابر مرتبط است؛ زیرا سازگاری در آن راحت‌تر و کم هزینه‌تر است. از این‌رو، ورود به اکوسیستم ابر آسان‌تر از بازارهای درون سازمانی است. برای مثال، گلاید، یک پلت‌فرم آنلاین است که سرویس‌های ایمیل ، نرم‌افزار پکیج آفیس و دیگر سرویس‌های نرم‌افزاری را ارائه می‌دهد. محصولات نرم‌افزاری گلاید با پلت‌فرم‌های پیشرو سازگار است: ویندوز، لینوکس و اپل(مکینتاش). به علاوه، نرم‌افزار گلاید نیز با تمام پلت‌فرم‌های هوشمند سازگار هستند تا کاربرانی که به اینترنت از تلفن‌های همراه دسترسی دارند را جذب کند. در مورد گلاید، سازگاری در میان پلت‌فرم‌های دسکتاپ و موبایل یعنی داکیومنت‌هایی که به صورت آنلاین ویرایش می‌شوند، در دسکتاپ(یا موبایل) آپدیت می‌شوند و بالعکس. با تضمین سازگاری پلت‌فرم‌های پیشرو، گلاید به‌‌رغم پایگاه ثابت کوچک‌تر، شانس خود را در رقابت افزایش می‌دهد (روزنبلات ۲۰۰۹). امنیت سایبری: ادبیاتی نوپا در نقطه تلاقی مهندسی/علوم کامپیوتر و اقتصاد در امنیت سایبری وجود دارد. بیشتر کارهای انجام شده در این زمینه توسط دانشمندان کامپیوتر انجام شده و منجر به درک دلایل ناامنی سیستم‌های اطلاعاتی شده است (آندرسون و مور ۲۰۰۶). اقتصاد دانان عمدتا بر ۱- کمبود مشوق برای افراد یا اپراتورهای شبکه برای رعایت کردن احتیاطات امنیتی (به واریان ۲۰۰۴ و کمپ و ولفرام (۲۰۰۴) مراجعه کنید-) و۲- مشوق‌های شرکت‌ها برای فاش کردن اطلاعات درباره خطرات تمرکز کرده‌اند. اکنون همه موافق هستند که بهبود امنیت اینترنت فراتر از یافتن راه‌حل‌های فنی است. درواقع، باوجود اینکه به روز رسانی‌های امنیتی به طور مداوم امنیتی انجام می‌گیرند اما ویروس‌های اسلمر، بلاستر و سوبیگ.اف به سیستم نفوذ می‌کنند. این امر نشان می‌دهد که‌ راه‌حل‌های فنی به تنهایی نمی‌توانند مشکلات امنیتی را حل کنند. وقتی پارادایم طوری تغییر می‌کند که بیشتر سرویس‌های SaaS/PaaS به صورت آنلاین ارائه می‌شوند تا درون سازمانی، احتمال مورد حمله قرار گرفتن توسط این ویروس‌ها نیز بسیار زیادتر است. اخیرا، مهندسان و دانشمندان کامپیوتر(مولنار و اسکتر) از افزایش رخنه‌های امنیتی نگران شده‌اند؛ زیرا این صنعت از رایانش درون سازمانی در حال تبدیل شدن به سرویس‌های عمومی است. یک سوال مهم در اینجا مطرح می‌شود که چگونه سازمان صنعتی بازارهای نرم‌افزار ابر می‌توانند بر مشوق‌های شرکت‌های ابر برای القای امنیت موثر تاثیر‌گذار باشند؟ ● خلاصه رایانش ابری فعلا در ابتدای راه است و توسعه رقابت پلت‌فرم قابل پیش‌بینی نیست. در این پژوهش، تاثیر عوامل کلیدی بر توسعه رقابت پلت‌فرم در رایانش ابری را کند‌و‌کاو می‌کنیم. هدف ما افزایش مسائل اقتصادی است که می‌تواند بر توسعه سرویس‌های SaaS/PaaS در رایانش ابری تاثیر بگذارند.