هـرکـه شـیـریـنـی فـروشـد مـشـتـری بـر وی بـجـوشـد

چه خوب‌تر که کلام را با این حکمت ارزنده از حضرت محمد(ص) آغاز کنم که می‌فرماید: «نیکویی چهره و خوشرویی کینه را می‌زداید و می‌برد.» خوشرویی نوعی پیام غیرکلامی است به این معنی که من مایلم همراهی کنم، از یاری لذت می‌برم، اگر به سوی من بیایید، خواهم کوشید کارتان را انجام دهم، می‌خواهم دوست باشم... از سوی من با توهین و تحقیر و دشمنی روبرو نخواهید شد. می‌بینید گشاده‌رویی چه پیام‌های مثبت و ارزنده و سودمندی دارد؟ فرض کنید می‌خواهید کالایی بخرید، از بین چند فروشنده که آن کالا را دارند، بی‌تردید به سوی کسی می‌روید که گشاده‌روست زیرا این صفت که در ظاهر او آشکار است، این احساس را در شما پدید می‌آورد که این شخص برای من ارزش قائل است، مایل است به من کمک کند، فرد خوبی است، بنابراین از او خرید خواهیدکرد. به گفته سعدی: «هر که شیرینی فروشد، مشتری بر وی بجوشد.» گاهی کالای خریداری، مادی است و گاهی معنوی. شاگرد و دانشجو هم رو به سوی آموزگار و استادی می‌برد که خلقی خوش دارد و از معلم عبوسِ دژم روی می‌‎گرداند. به کلام حضرت علی(ع)، «همنشینی بهتر از اخلاق خوش نیست.» در محیط خانه نیز فرزندان گفته پدر و مادر مهربان گشاده‌رو را با جان و دل می‌پذیرند حتی اگر نپسندند، اما در برابر خواسته والدین کج‌خلق پرخاشگر، ناخودآگاه مقاومت می‌کنند حتی اگر آن گفته به صلاحشان باشد. سعدی نیز می‌گوید: اگر حنظل خوری از دست خوشروی به از شیرینی از دست تُرُشروی اما چرا اینگونه است؟ موضوع به دوران شیرخوارگی بازمی‌گردد. مادر کودک را با لبخند می‌پرورد و کودک با لبخند به مادر پاداش می‌دهد. بی‌تردید رسیدگی به کودک شیرخوار کار دشواری است که هر مادری را فرسوده می‌کند اما زمانی که کودک نیازهای خود را برآورده می‌بیند، به مادر لبخند می‌زند، این لبخند خستگی را از تن مادر به درمی‌کند زیرا احساس می‌کند کار ارزشمند او مورد تایید قرار گرفته‌است. او هم متقابلا خشنودی خود را با لبخندی به کودک ابراز می‌کند. کودک درمی‌یابد مورد پذیرش مادر قرارگرفته‌است و مادر او را با وجود همه گرفتاری‌ها دوست دارد، بنابراین احساس اعتمادبه‌نفس در کودک پرورش می‌یابد. کودک این خاطره را به دوران بزرگسالی نیز می‌برد، یعنی هر کس با روی خوش و گشاده با او روبرو شود، در او احساس دوستی و محبت و اعتماد را زنده می‌کند. پس جای شگفتی نیست که همه از کودک و نوجوان تا میانسال و سالمند مجذوب خوشرویی می‌شوند. آن‌گونه که پیامبر(ص) فرموده: «نیک‌منشی و خوش‌خویی، اخلاق پرشکوه خداست.» از بارزترین ویژگی‌های شخصیت پیامبر(ص) که قرآن کریم در چند جا به آن اشاره دارد، مهرورزی و گشاده‌رویی و خُلق نیکوست. با این ویژگی بسیاری از مخالفان آن حضرت، پیش از آنکه با منطق زبانی یا شمشیر تسلیم شوند، درونی در برابر بزرگواری اخلاقی رسول اکرم(ص) سر تسلیم فرود آوردند. ما با کلام می‌توانیم با دیگران ارتباط فکری و عاطفی برقرار کنیم و اندیشه و نیت خود را به دیگری انتقال دهیم، اما پیش‌تر و فراتر از آن، با ارتباط‌های غیرکلامی مانند حالت چهره، حرکات بدنی و لحن صدا، برافروختگی یا رنگ‌پریدگی پوست چهره، ضربان قلب و ریتم تنفس با دیگران تماس برقرار می‌کنیم. تاثیر فوری و عمقی این ارتباط‌های غیرکلامی بسی بیش از آن چیزی است که به زبان می‌آوریم. اگر کسی با زبانی بیگانه که چیزی از آن نمی‌دانید با شما سخن بگوید، از روی لحن کلام و حالت چهره و نگاه و حرکت دست‌ها و بدن بسیاری از اوقات متوجه منظور او می‌شوید. خلق خوش نیز نه فقط در کلام بلکه در همه روش‌های ارتباط غیرکلامی بازتاب دارد. در روزگاری که ارتباط انسان‌ها با یکدیگر بیشتر از طریق تلفن و اینترنت و پیامک انجام می‌شود، چه بهتر که از طریق رشته‌های نامریی اما بسیار قدرتمند محبت و خوشخویی بین انسان‌ها ارتباط برقرار شود. هیچ یک از آن وسایل، جای ارتباط چهره به چهره را که گویای واقعیات است نمی‌گیرد. پست الکترونیک و پیامک و تا حدود زیادی تلفن فقط پیام را می‌رساند و نه احساس و عاطفه و محتوای واقعی ارتباط را. بیایید با محبت و مهرورزی جامعه‌ای سالم‌تر داشته باشیم.