حال و هوای دیگری دارد. سالهاست در روزهای محرم حال و هوایش عوض میشود، خسته است اما خستگی در صورتش نیست. زیر لب چیزی میگوید؛ چشمانش پر میشود، صدایش را نمیشنوم اما انگار حرف دلش را میشنوم؛ مثل همیشه عاقبت بخیری و سلامت میخواهد برای همه و اینکه تا زنده است چراغ این نذری هم روشن باشد...
سالهاست که چراغ این نذری را خودش روشن میکند با همه خستگیها و دردهایش اما امسال حال و هوای دیگری دارد، میخواهد نذری امسال را برای بچههای بیسرپرست ببرد...
شاید شما هم در این ایام شاهد این صحنهها باشید؛ این نگاهها، این دعاها و این خستگیها؛ چرا که این ایام، ایام محرم است. به مناسبت همین روزها نگاهی داشتهایم به مقوله «نذری» هم از جنبه فرهنگی و هم از لحاظ نکات مهم تغذیهای در تهیه غذای نذری، خوردن نذری و...
● ۴۰ تـوصـیـه سـازمـان آتـشنـشـانـی بـه بـرپـاکـنـنـدگـان تـکایــا
۱. تکایای سوگواری باید در مکانهای مناسب و به گونهای برپا شوند که دسترسی آتشنشانان به هنگام حادثه احتمالی امکانپذیر باشد و باعث سد معبر یا مختل شدن رفتوآمد خودروها نشود.
۲. سازه غیر مقاوم باید تحمل باری که روی آن گذاشته میشود، داشته باشد و بهوسیله سیم بکسل و وسایل مناسب روی زمین مهار شود طوری که در صورت وزش تند باد، امکان تخریب و واژگونی آن وجود نداشته باشد.
۳. در صورت وسیع بودن تکایا (ظرفیت بیش از ۵۰ نفر)، در نظر گرفتن درهای خروجی متعدد در فواصل مختلف، الزامی است تا در صورت بروز آتشسوزی یا هر حادثه دیگری، امکان خروج سریع سوگواران باشد.
۴. باید به نحوه باز شدن درها و بازشوها توجه ویژه و اطمینان حاصل شود که حتما تمام درها به سمت بیرون باز میشوند.
۵. مسیرها و سایر درهایی که در مساجد و تکایا معمولا در شرایط عادی مسدود هستند، باید در ایام عزاداری به راحتی قابل تردد باشد و وسیلهای مزاحم آمد و شد نباشد.
۶. استقرار بناهای تجمعی در همه موارد باید طوری باشد که درهای اصلی ورود و خروج آنها حداقل به یک راه همگانی به طور مستقیم باز شود.
۷. برای محل تجمع عزاداران، حتما باید علاوه بر ورودی اصلی معبر خروج اضطراری پیشبینی شود.
۸. برای افراد سالخورده و اطفال و بانوان حتما باید مکانی در نزدیکترین نقطه به خروج بیخطر پیشبینی شود تا در آنجا مستقر شوند.
۹. راههای خروج باید دارای ظرفیت کافی برای تخلیه همزمان کلیه متصرفان باشد.
۱۰. در فضاهای تجمعی پرتراکم مانند زیارتگاهها، مساجد، حسینیهها و نمازخانهها باید به ازای ۵۰ تا ۳۰۰ نفر، ۲ در خروجی دور از هم، از ۳۰۱ تا ۱۰۰۰ نفر، ۳ خروجی و بیشتر از ۱۰۰۰ نفر، ۴ خروجی پیشبینی شود.
۱۱. در قسمت طبخ، حتما باید محلهایی برای خروج سریع خدمه در نظر گرفته شود.
۱۲. قسمت طبخ نذورات لازم است در مکان مناسب و دور از محیط تکایا انتخاب شود.
۱۳. در تمام قسمتها به خصوص محل طبخ غذا، حتما باید به اندازه کافی کپسولهای آتشنشانی سیار موجود باشد و کارکنان با روش استفاده از آنها آشنا باشند.
۱۴. از ورود کودکان به قسمت طبخ غذا جلوگیری شود.
۱۵. دودکشها در ناحیه منتهی به فضای باز باید مجهز به کلاهک باشند تا از افتادن اجسام داخل دودکش و همچنین کوران هوا در زمان وزش تند بادها مصون باشند.
۱۶. ایجاد شبکه آبرسانی آتشنشانی در مساجد و حسینیهها ضروری است و باید به نحوی طراحی و نصب شود که امکان پوششدهی لازم را به تمام نقاط داشته باشد و ظرفیت مخازن آن با توجه به فاصله ایستگاه آتشنشانی محل، تعیین و حداقل برای مدت زمان ۱۵ دقیقه در نظر گرفته شود.
۱۷. از دود کردن اسپند و عود و... با استفاده از زغال و منقل در داخل هیات و تکایا بپرهیزید.
۱۸. از استعمال دخانیات در داخل تکایا جلوگیری شود.
۱۹. حریم چادرهای تکایا باید برای جلوگیری از تردد افراد غیرمسوول یا احتمال انتقال آتشسوزی از بیرون کنترل شود.
۲۰. نصب سیستم اعلام حریق اتوماتیک در مساجد و حسینیهها به صورت دائم، الزامی است.
۲۱. در صورت بروز آتشسوزی در این گونه اماکن مقدس، توصیه میشود خونسردی خود را حفظ کرده و در وهله اول برای خاموشکردن حریق در صورت وسعت کم، با بستن شیر بخاری نفتی یا گازی و با استفاده از خاموشکننده دستی اقدام کنید و همزمان با سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی که به صورت شبانهروزی آماده عرضه خدمت به شهروندان گرامی است، از طریق شماره تلفن ۱۲۵، ستاد فرماندهی، تماس بگیرید و نشانی و مشخصات کامل را به آنها اطلاع دهید.
۲۲. لازم است تمام مدیران، مسوولان و خدمه مساجد و حسینیهها با مراجعه به نزدیکترین ایستگاه آتشنشانی محل، مسایل ایمنی و نحوه مقابله با حریقها و حوادث را آموزش ببینند.
۲۳. برپایی تکایا نباید زیر تیرهای چراغ برق یا در مجاورت منازل مسکونی باشد زیرا در صورت بروز هرگونه آتشسوزی، احتمالی امکان گسترش آتش به منازل مسکونی همجوار وجود دارد.
۲۴. با توجه به اینکه بیشتر تکایا برای تامین برق محیط خود از تیرهای برق شهری استفاده میکنند، حتیالمقدور باید از اماکن مسکونی و تجاری که سیستم استاندارد دارند، استفاده شود و سیستم برقرسانی را حتما به فیوز متناسب با آمپر مصرفی مجهز کنند.
۲۵. از سیمهای روکار پلاستیکی و غیرمقاوم (سیم زیر گچی) که قادر به تحمل آمپر بالا نیستند استفاده نشود زیرا در صورت مصرف بیش از ظرفیت سیم یا کابل برق، روکش آنها در اثر عبور جریان بالا داغ و شعلهور میشود و باعث بروز آتشسوزی خواهد شد.
۲۶. برای جلوگیری از اتصال کوتاه در اینگونه اماکن، از اتصال سیمها و کابلها به صورت دستپیچ خودداری و از ترمینال مناسب (چینی) استفاده شود.
۲۷. از عبور سیمها و کابلهای بدون روکش از لابهلای کفراژهای فلزی و چادرهای برزنتی جدا خودداری شود زیرا کوچکترین اتصال کوتاه، بروز آتشسوزی را در پی دارد.
۲۸. رعایت فاصله مناسب سیم، اتصالات و ادوات برقی از مواد و مصالح قابل اشتعال (پرده۴/۱، فرش ۴/۱، تابلو و...) الزامی است.
۲۹. هر فیوز برق باید استاندارد باشد و نباید از فیوزهای تقویت شده و غیراستاندارد استفاده شود. اخذ انشعابات متعدد از یک پریز برق ممنوع است.
۳۰. استفاده از لامپهای برق ولتاژ بالا و بدون حباب و حفاظ ممنوع است.
۳۱. از نشت نشدن گاز در محل اتصالات شیلنگ گاز به بخاریهای گازسوز و وسایل مورد استفاده در طبخ غذا مطمئن شوید.
۳۲. روشنکردن هرگونه شعله روباز در کنار چادر تکایا برای پخت غذا یا چای و... خطرناک است، بنابراین توصیه میشود مکان مناسبی در نقطه دیگری دور از محیط تکایا به این امر اختصاص داده شود.
۳۳. با توجه به فصل زمستان، گاهی برای گرمایش اینگونه اماکن از بخاریهای نفتی یا هیترهای برقی استفاده میشود که هر کدام به نوبه خود خطرآفرین هستند. باید در صورت استفاده از بخاریهای نفتی، برای گرمایش به این نکات توجه شود.
۳۴. نصب وسایل گرمازایی که برای اولین بار مورد استفاده قرار میگیرند، به نمایندگیها بسپارید.
۳۵. قبل از نصب بخاریها، برای سرویس و رفع نقایص احتمالی آنها به خصوص در ناحیه سیستم سوخترسانی (کاربراتور) دستگاه اقدام کنید.
۳۶. کوره بخاریها و دستگاههای گرماساز را قبل از استفاده حتما نظافت کنید.
۳۷. حتیالامکان وسایل گرمازا را در فاصله یک متری از دودکش مربوط نصب کنید.
۳۸. از بخاریهای بدون دودکش و غیراستاندارد استفاده نکنید و در صورت استفاده کردن از بخاریهای مجهز به دودکش، از عبور دادن لولههای فلزی دودکشها از میان چادرهای برزنتی و پلاستیکی جدا خودداری کنید، زیرا علت بروز اغلب آتشسوزیها در اینگونه اماکن همین اقدام است.
۳۹. وسایل گرمازا مانند بخاریها را در نزدیکی و در تماس نزدیک با پردهها و سایر اجسام قابل اشتعال قرار ندهید.
۴۰. بخاریهای نفتی را حتما روی سینی مخصوص قرار دهید تا در صورت نشت احتمالی نفت، محیط آلوده و مستعد آتشسوزی نشود.
● ۵ نکته درباره نذری خوردن
۱. معمولا غذاهای نذری، چرب هستند و احساس سنگینی و پری پس از خوردن آنها به ما دست میدهد، بنابراین در خوردن این غذاها زیادهروی نکنید و در صورت امکان، یک عدد لیمو همراه خود داشته باشید تا آن را روی غذایتان بچکانید.
۲. نوشیدن یک لیوان چای رقیق یا یک لیوان آبمیوه حاوی ویتامین C، مانند آبپرتقال یا لیموشیرین، ۲۰ دقیقه پس از خوردن غذای نذری یا به محض رسیدن به منزل، میتواند احساس پری و سنگینی را از بین ببرد و تا حدی هم آثار مخرب مصرف غذای چرب را در بدنتان خنثی کند.
۳. در صورت امکان در کنار غذای نذری، از خوردن سالاد یا سبزیهای تازه هم غافل نمانید.
۴. غذاهای نذری، چرب و گاهی شور هستند و در بیشتر مواقع با روغنهای جامد و مضر طبخ میشوند. مصرف بیش از اندازه این غذاها میتواند سلامت قلب را به خطر بیندازد و باعث بالا رفتن فشار خونمان هم بشود بنابراین فقط به اندازه نیاز یک وعده غذایی خود یا خانوادهتان، غذای نذری بگیرید و از انبار کردن آن داخل یخچال، خودداری کنید.
۵. اگر غذای نذریتان زیاد آمد، میتوانید آن را حداقل یک تا دو روز داخل یخچال یا ۴-۳ روز داخل فریزر نگهداری کنید. نگه داشتن بیشتر از این مدت غذای نذری باعث بدطعم شدن آن میشود.
● ۲ نکتـه درباره نذری گرفتن
۱. برای حفظ سلامت خود، خانواده و محیطزیست هم که شده، برای گرفتن غذای نذری، یک ظرف مناسب همراه خود ببرید تا مجبور به دریافت غذا با ظرفهای یکبار مصرف پلاستیکی نشوید.
۲. برای اینکه با قاشقهای پلاستیکی یکبار مصرف، غذای داغ نذری را نخورید و امکان ابتلا به سرطان یا آسیب رساندن به محیطزیست را افزایش ندهید، قاشق و چنگال استیل سبک داخل کیفتان بگذارید و برای خوردن غذا از آنها استفاده کنید.
● ۱۲ نـکـتـه دربـاره نـذری دادن
۱. اگر قصد دارید به بیشتر از ۵۰ نفر نذری بدهید، به طور حتم خودتان از پس پختن غذا برنمیآیید و باید از یک آشپز ماهر کمک بخواهید. این آشپز باید پروانه بهداشت کاری داشته باشد و سلامت باشد. کمک گرفتن از آشپزی که سرما خورده یا به بیماریهای عفونی و ویروسی خاصی مبتلاست، کار عاقلانهای نیست. در غیر این صورت امکان انتقال این بیماریهای واگیر به افرادی که از غذای نذری شما میخورند، دور از انتظار نیست.
۲. اگر میخواهید از آشپزهای تجربی یا آشنایان خود برای پختوپز کمک بگیرید، از آنها بخواهید تمام اصول بهداشتی پخت غذا را رعایت کنند. این اصول میتوانند شامل شستن دستها پیش از شروع کار، پوشیدن دستکش، پیشبند و کلاه (یا روسری) مناسب و استفاده از ماسک در هنگام پخت غذا باشد.
۳. اگر قرار است ظرفهای بزرگ را بعد از یک سال از انباری بیرون بیاورید و غذای نذری را داخل آنها بپزید، حتما این ظروف را پیش از استفاده با آب و مواد شوینده به خوبی بشویید. احتمال آلوده شدن ظروفی که یک سال در انباری ماندهاند با گردوخاک، آلودگیهای محیطی و حتی ترشحات بدن حشرات مختلفی مانند سوسک وجود دارد.
۴. از آنجا که غذای نذری در حجم بالایی پخته میشود و امکان نگهداری صحیح آن داخل یخچال وجود ندارد، بهتر است کار پختوپز ناهار نذری را از صبح همان روز و شام نذری را از عصر همان روز شروع کنید.
۵. تا لحظهای که میتوانید، غذا را از روی حرارت برندارید و در آخرین زمان ممکن، آنها را داخل ظروفی که میخواهید پخش کنید، بریزید. با این کار، احتمال فساد غذا را کم میکنید و حتی اگر آنها را به موقع به دست مردم برسانید و مردم هم همان موقع غذا را بخورند یا به درستی در یخچال نگهداری کنند، این احتمال به صفر خواهد رسید.
۶. اگر غذای نذری اضافه آمد، آن را بین خانوادههای محلههایی که افراد نیازمند بیشتری در آنها زندگی میکنند یا در آسایشگاههای سالمندان و مراکز بهزیستی پخش کنید. نگهداری غذا در حیاط منزل، حتی در این روزهای سرد سال هم کار معقولی نیست چون اگر دمای غذا برای مدت بیشتر از ۲ ساعت بین ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد باقی بماند، امکان فساد مواد موجود در آن و نفوذ آلودگیهای میکروبی و باکتریایی وجود خواهدداشت. از طرف دیگر، مصرف غذایی که داخل یخچال نگهداری نشده است میتواند باعث ابتلا به مسمومیت غذایی، بهخصوص در بین بچهها، سالمندان و خانمهای باردار شود.
۷. حتما پیاز یا سیبزمینی غذای نذری را هم به جای روغن جامد یا روغن مایع معمولی با روغن مایع مخصوص سرخ کردن، تفت بدهید و سرخ کنید. استفاده از روغنهای مایع هم به جای روغنهای جامد، برای طبخ برنج بهتر و سالمتر است.
۸. اگر پیاز یا سیبزمینی غذای نذری را از چند روز قبل سرخ کردهاید، حتما آنها را تا روزی که قرار است غذا را بپزید، در شرایط مناسب فریز کنید و نگه دارید. البته بهتر است که این کار را در روز پخت غذا انجام دهید تا اکسیداسیون روغن در اثر فریز شدن و دوباره سرخ شدن، پیش نیاید.
۹. برای پخش کردن غذای نذری به جای ظروف یکبار مصرف پلاستیکی، از ظروف یکبار مصرف گیاهی یا فومی استفاده کنید تا آسیب کمتری به محیطزیست برسانید.
۱۰. اگر با دوستان و اطرافیان خود رودربایستی ندارید، از آنها بخواهید برای بردن غذای نذری، با خودشان از منزل ظرف بیاورند تا استفاده از ظروف یکبار مصرف را به حداقل برسانید.
۱۱. اگر میخواهید غذای نذری را در بین خانوادههای کمدرآمد، ساکنان بهزیستیها، آسایشگاههای سالمندان یا حتی شیرخوارگاهها پخش کنید، بهتر است آن را در دو ظرف بزرگ برنج و خورش داخل ماشین بگذارید و از خانوادهها یا مسوولان مراکز مختلف بخواهید ظروف غذاخوری را برای دریافت غذا بیاورند. به این ترتیب، استفاده از ظرفهای یکبار مصرف و آسیب به محیطزیست کاهش مییابد.
۱۲. از دوغ یا حتی آب به جای نوشابههای گازدار، به عنوان نوشیدنی در کنار غذا استفاده کنید.
معرفی ۴ خیریه که کمک های نقدی و غیرنقدی شما را می پذیرند
● بـه کجـاهـا مـی تـوان کـمـک کـرد؟
ایام محرم و صفر، همه مردم در تب و تاب نذر و خیرات کردن هستند، و هر کس به نحوی میخواهد قدمی برای همنوعان خود بردارد. گروهی دوست دارند به در و همسایه و دوست و آشنا نذری بدهند تا ثوابی ببرند و گروهی دیگر نیز ترجیح میدهند نذری و خیرات را هدفمندتر توزیع کنند و آن را به دست افراد نیازمند برسانند. خیلی از این افراد سالهای سال است که با مراکز خیریه و انجمنهای مردمی آشنا هستند و نذری خود را برای آنها میفرستند تا بین خانوادههای نیازمند توزیع شود. عدهای نیز این کار را دوست دارند ولی با مراکز خیریهای که پذیرای کمکهای نقدی و غیرنقدی برای افراد نیازمند باشند، آشنایی ندارند. در این شماره چند مرکز خیریه برای دریافت کمکهای مردمی را به مخاطبان «سلامت» معرفی میکنیم.
● انجمن مددکاری امامزمان(عج)
دفتر مرکزی این انجمن در اصفهان است و افراد علاقهمند میتوانند کمکهای نقدی و نذورات غیرنقدی خود را به آن تحویل دهند تا بین خانوادههای نیازمند توزیع شود. انجمن مددکاری امامزمان(عج) در تهران نیز دفتری دارد که کمکهای نقدی و مبالغ موردنظر برای نذورات مردم را دریافت کند. علاقهمندان میتوانند مبالغ موردنظر خود را به شماره حساب ۰۱۰۲۵۰۵۹۳۷۰۰۴ بانک صادرات واریز کنند و افراد نیکوکار برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره تلفنهای ۸۸۹۰۶۰۶۱-۹-۴۴۶۱۸۸۱-۰۳۱۱ تماس بگیرند.
● موسسه خیریه اباصالح المهدی(عج)
این موسسه خیریه که در جنوب تهران قرار دارد، در بیش از ۱۰ سال فعالیت خود ۲۵۰۰ خانواده نیازمند را تحتپوشش قرار داده است. موسسه اباصالح المهدی(عج) علاوه بر دریافت کمکهای نقدی از طریق حساب بانکی، راه دیگری برای ارتباط با افراد خیر در نظر گرفته است؛ افراد نیکوکار برای ارائه کمکهای نقدی و غیرنقدی خود میتوانند با شماره تلفن ۶۴-۵۵۹۶۱۰۶۰ تماس بگیرند. ماموران موسسه با گرفتن نشانی محل، همراه با مدارک شناسایی و نامه موسسه به محل مراجعه و کمکها را دریافت میکنند. شماره حساب موسسه خیریه اباصالح المهدی(عج) ۰۱۰۳۴۷۷۲۲۰۰۰۱ شعبه بلوار شهری (کد ۱۳۵۲) است.
● مرکز توانبخشی امام علی(ع)
این مرکز که کار اصلی آن نگهداری از دختران معلول جسمی، ذهنی و حرکتی است، در حال حاضر ۳۱۶ دختر معلول را تحت حمایت خود گرفته است. مراکز توانبخشی امامعلی(ع) فقط از طریق کمکهای افراد خیر اداره میشود و از این کمکها به شدت استقبال میکند. علاوه بر کمکهای نقدی، علاقهمندان میتوانند کمکهای غیرنقدی یا غذاهای نذری خود را بعد از هماهنگی با واحد مشارکت این مرکز (تلفنهای ۲۲۴۵۲۵۱۰ و ۲۲۴۴۸۳۲۶) به افراد تحتسرپرستی آن اختصاص دهند. شماره حساب دریافت کمکهای نقدی مرکز توانبخشی امامعلی(ع) ۰۰۸۹۵۲۰۰۲۹ بانک تجارت شعبه محلاتی (کد ۷۳۰) است.
● موسسه محک
این موسسه که به دلیل فعالیتهای مستمر آن برای رفع نیازهای کودکان مبتلا به سرطان برای بیشتر مردم شناخته شده است، آمادگی دارد کمکهای نقدی و غیرنقدی مردم را برای کمک به این کودکان دریافت کند. اقلام مورد نیاز این موسسه دامنه وسیعی دارد که از آبنباتهای شیرین تا حبوبات، برنج و روغن را دربرمیگیرد. تلفن موسسه محک ۲۳۵۴۰ و شماره حساب بانک ملی آن برای دریافت کمکهای نقدی مردمی ۰۱۰۵۰۵۸۱۸۱۰۰۱ است.
