مبدا تاریخ انسان کجاست ؟ انتهای مسیر او چیست ؟

وقتی سخن از مبدا تاریخ به زبان می آوریم ، نه آن دورانی است که بشر ، در پی درک صرفا مادی خود از طبیعت و بهره گیری بیشتر از آن بود ( قبل از حضرت آدم ) ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " هل اتی علی الا نسان حین من الدهر لم یکن شیئا مذکورا ". ۱ " دوره قبل از خلقت حضرت آدم : آیا زمانی طولانی بر انسان گذشت که چیز قابل ذکری نبود ؟! " بلکه گاه زمانی است که این بشر ، شان و قابلیت آن پیدا می کند که خداوند او ( یعنی آدم ) را برمی گزیند ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " ان الله اصطفی آدم و ... علی العالمین " ۲ " خداوند آدم را ...... انتخاب نمود . " از روح خود در او می دمد ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " فاِذا سویته و نفخت فیه من روحی " ۳ " پس چون کار او را به پایان رسانیدم و از روح خود در او دمیدم " وی را به جستجو در اعماق درون خود فرمان داده ، آنجا که امام همام علی (ع) می فرمایند : " أ تزعم انک جرم صغیر و فیک انطوی العالم الاکبر " ۴ " آیا گمان می‌کنی تو واقعاً موجود کوچکی هستی در حالی که عالمی بزرگتر از این عالم در وجود تو هست " و سیر کمالی جهان هستی را به او تعلیم می دهد ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " علم ادم الاسما کلها . ۵ " سپس علم اسماء را همگی به آدم آموخت. " و در مسیر عقلانیت به جاده ای که از دنیای زمینی می گذرد ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " قلنا اهبطوا منها جمیعا فاما یاتینکم منی هدی فمن تبع هدای فلا خوف علیهم و لا هم یحزنون " ۶ " گفتیم : همگی از آن ، فرود آیید ! هرگاه هدایتی از طرف من برای شما آمد، کسانی که از آن پیروی کنند، نه ترسی بر آنهاست، و نه غمگین شوند ." و در نهایت به جایگاه قرار ابدی می رسد ۷ ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " الی ربک یومئذ المستقر " ۷ " آن روز ، قرارگاه نهایی ، تنها بسوی پروردگار تو است . " می فرستد . از آنجا که این مسیر ، از دو جاده مستقیم " عبور از نفس ( فنا ) و بقا در خداوند " ۸ ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " ان اعبدونی هذا صراط مستقیم . " ۸ " مرا بپرستید که راه مستقیم این است . " و یا غیر مستقیم " سقوط در نفس و عذاب و سپس بازگشت " ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " والذین کفروا اعمالهم کسراب بقیعه یحسبه الضمئان مائا حتی اذا جائه لم یجده شیئا و وجد الله عنده " ۹ " کسانی که کافر شدند ، اعمالشان همچون سرابی است در یک کویر که انسان تشنه از دور آن را آب می‏پندارد ؛ امّا هنگامی که به سراغ آن می‏آید چیزی نمی‏یابد ، و خدا را نزد آن می‏یابد که حساب او را بطور کامل می‏دهد " تشکیل شده است ، خداوند بسبب رحمانیت و حکمتی که آدم ( انسان ) را به خاطر آن برگزید ، آنجا که در حدیث قدسی از زبان حضرت موسی (ع) می فرمایند : " یابن آدم خلقت الاشیاء کلها لاجلک و خلقتک لاجلی و انت تفرمنی " ۱۰ " ای فرزند آدم ! همه چیزها را برای تو آفریدم و تو را برای خودم ، در حالی که تو از من می گریزی ؟ " پیامبرانش را برای کشف گنجینه ها و ذخایر عقول بشری ، بسوی او رهنمون کرد ، آنجا که امام همام علی (ع) می فرمایند : " و اصطفی سبحانه من ولده انبیاء ..... یثیروا لهم دفائن العقول " ۱۱ " خداوند سبحان از میان فرزندان آدم ، پیامبرانی برگزید ....تا خردهاشان را که در پرده غفلت ، مستور گشته برانگیزاند . " تا راه از بیراهه بشناسد ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " الم نجعل له عینین و لسانا و شفتین و هدیناه النجدین " ۱۲ " آیا ما برای انسان دو چشم و یک زبان و دو لب قرار ندادیم و او را به دو راه رهنمایی‏ نکردیم ؟" و با عبودیت حضرتش ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون " ۱۳ " من جنّ و انس را نیافریدم جز برای اینکه عبادتم کنند ! " عاقبت در سرای الهی ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیة مرضیة فادخلی فی عبادی فادخلی جنتی " ۱۴ " تو ای روح آرام یافته، به سوی پروردگارت بازگرد در حالی که هم تو از او خشنودی و هم او از تو خشنود است، پس در سلک بندگانم در آی و در بهشتم وارد شو ." آرام گیرد . و این رامش و قرار ، در بارگاه الهی ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " فی مقعد صدق عند ملیک مقتدر " ۱۵ " در جایگاه صدق ، نزد خداوند ملیک مقتدر " سنت لایتغیری است ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " فلن تجد لسنت اللّه تبدیلا و لن تجد لسنت اللّه تحویلا " ۱۶ " پس در سنت الهی تبدیل و تحویلی نخواهی یافت . " که خداوند در ورای هستی به جریان انداخته ، و عاقبت و منتهای همه چیز را ، به انجام رسیدن نیت خود از خلقت انسان می داند ، آنجا که حضرت حق در حدیث قدسی می فرمایند : " و لله عاقبه الامور؛ " ۱۷ " و فرجام همه کارها از آن خداست . " و آن چیزی نیست جز به ظهور رسیدن اسما الهی در وجود او ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " کنت کنزاً مخفیاً فأحببت أن أعرف فخلقت الخلق لکی أعرف " ۱۸ " من گنج پنهان بودم . دوست داشتم که آشکار شوم . پس خلق را آفریدم تا شناخته شوم " و آن گاه است که جز حضرت حق ، غیری در پهنه هستی وجود نخواهد داشت ، آنجا که حضرت حق می فرمایند : " کل من علیها فان و یبقی وجه ربک ذوالجلال و الاکرام " ۱۹ " تمام کسانی که بر صفحه زمین هستند فانی می‏شوند و تنها ذات خداوند باقی می‏ماند " . چرا که تنها حقیقت هستی اینست : لا اله الا الله ۲۰