آیا قد شما موفقیتتان را تحت تاثیر خودش قرار میدهد؟ اگر اینطور است، چرا و چگونه؟ آیا بلندقدها واقعا باهوشترند؟ این سوالهایی است که ممکن است برای شما هم پیش آمده باشد...
این خیلی هم عجیب نیست؛ چون در دنیای امروز درباره بلندی و کوتاهی قد افراد و تاثیر این عامل بر جلوهگری و موفقیت افراد اظهارنظرهای متفاوتی میشنویم. نتایج تحقیقات نشان میدهد بلندقدها، چه مرد و چه زن، در پیداکردن شغل، خوششانستر از افراد کوتاهقد هستند در حالی که خیلی از افراد کوتاهقد در شغلشان از بلندقدها بسیار موفقترند. شاید افراد قدبلند راحتتر کار پیدا کنند، اما ممکن است به دلیل نداشتن مهارت کافی کارشان را از دست بدهند. در صفحه «موفقیت» این هفته به این موضوع پرداخته?ایم.
● پرسشی از دکتر پرویز رزاقی روانشناس
هـرکـه قـدش بـیـش، بـخـتـش بـیـشـتـر؟
«آلفرد ادلر، روانشناس بنام اتریشی، در یک خانواده ثروتمند به دنیا آمد. او کودکی خوبی نداشت. ادلر اندام کوچکی داشت، بیمار بود و خانوادهاش طردش کرده بودند، اما با جدیت کار کرد و در بین همسالانش محبوبیت به دست آورد و این موفقیت ادامه پیدا کرد.» دکتر پرویز رزاقی، روانشناس، از او مثال میزند تا بگوید به بهانه قد بلند نبودن، نباید به این نتیجه رسید که نمیتوان موفق بود. با ایشان در مورد این موضوع گفتوگو کردهایم.
▪ تا به حال تحقیقی انجام شده که بتواند به صورت علمی ثابت کند قد روی موفقیت افراد تاثیر دارد؟
ببینید، آب در دمای ۹۸ درجه سانتیگراد جوش میآید و این پدیده از لحاظ علمی ثابت شده در حالی که رابطه بین قد بلند و موفقیت افراد از نظر علمی اثبات نشده است، اما تحقیقات مطرح شده در این زمینه نشان میدهد افراد قد بلند در جوامع مختلف احساس بهتری به خودشان و موقعیت اجتماعیشان دارند که این احساس بهتر، باعث بروز رفتار بهتر و مناسبتری میشود؛ رفتاری که میتواند موفقیت را برای آنها رقم بزند، بنابراین موفقیت آنها ناشی از قد بلندشان نیست، بلکه در اصل ناشی از احساسی است که به خودشان داشتهاند. مثلا اگر دقت کنید میبینید بین دخترهای هم سن و سال بلندقدترها بیشتر مورد توجه هستند و بیشتر به آنها به عنوان رهبر یک گروه توجه میشود.
▪ یعنی فرد قد بلند راحتتر و شاید بدون کمترین تلاشی جلب توجه میکند؟
بله، اما فرد کوتاه قد اگر میخواهد توجه بیشتری را جلب کند، باید بر سایر تواناییهای خود تمرکز داشته باشد و آنها را بالا ببرد، مثلا از نظر علمی خودش را مطرح کند یا از نظر مالی وضعیتی پیدا کند که مورد توجه قرار بگیرد یا روی بالا بردن قدرت کلامی یا ارتباطهایش متمرکز شود.
البته همیشه هم این اتفاق نمیافتد، مثلا مراجعی داشتم که یک آقایی بود با ۱ متر و ۹۰ سانتیمتر قد. وقتی وارد مطب شد، دیدم با این قدبلندش یک کفش پاشنه تخممرغی هم پوشیده تا بلندتر به نظر برسد. وقتی علت را پرسیدم، گفت: «احساس میکنم ۵/۱ متر زیرزمین هستم!» وقتی این فرد را روانکاوی و رواندرمانی کردم؛ متوجه شدم در دوران کودکی، چاق و قد کوتاه بوده و همیشه دوستانش او را مسخره میکردهاند و هنوز همان فرد کوتوله درونش زندگی میکند!
▪ به نظر میرسد قد بلند برای مردان و در جامعه مردانه عامل مهمتری است؟
بله، طبیعی هم است زیرا به مردان احساس توانمندی و احساس قدرت بیشتر میدهد؛ شبیه احساسی مثل داشتن یک اتومبیل ۱۰۰ یا ۲۰۰ میلیونی که باعث میشود فرد احساس قدرت کند.
▪ زنان به این نوع احساس توانمندی و قدرت نیاز ندارند؟
چرا، اما باید بگویم در این مقوله تفاوت جنسیتی حاکم است. مردها بیشتر به «قدرت» نیاز دارند و خانمها به «پذیرفتهشدن» و «دوستداشتهشدن». زنان نیاز دارند دیگران آنها را بپذیرند و به آنها محبت کنند.
▪ پس چرا میل به داشتن قد بلند بین خانمها و بهخصوص دختران هم زیاد شده است؟
خانمها بیشتر دنبال متوسط قد در جامعه هستند و نه قد بلند! اتفاقا من خانمهای زیادی را دیدهام که قدبلند باعث بروز احساس منفی در آنها شده بود تا جایی که به تنهایی تن داده بودند چون اعتقاد داشتند باید فردی هم قدشان پیدا شود تا با آنها ازدواج کند.
▪ میگویند یکی از مشکلات احساسی و روانیای که ناپلئون بناپارت داشت، قد کوتاهش بود. آیا درست است و این موضوع را میتوان به دیگران هم تعمیم داد؟
نه، بناپارت فقط قد کوتاهی نداشت، وضعیت خانوادگی او هم مناسب نبود. در یک خانواده پرجمعیت و فقیر بزرگ شده بود، مادرش احساس حقارت داشت و خیلی مسایل دیگر که شاید قد یکی از کمرنگترین آنها بود.
▪ پس فقط یک عامل نمیتواند باعث عقده حقارت یا مشکلات روانی و... شود؟
نه! قد فقط یک عامل است و نمیتوان گفت حتما باعث ایجاد عقده حقارت در همه شود، اما مثلا «آلفرد ادلر»، یکی از پیشگامان علم روانشناسی که عقده حقارت را مطرح میکند، خودش کسی بوده که در زمان کودکی قد کوتاهی داشته و چاق بوده و در مدرسه مورد تمسخر دیگران قرار میگرفته است. اما تلاش کرد و نتیجهاش شد روانشناس بزرگی که این مشکل را مطرح و بررسی میکند.
▪ به هر حال قد کوتاهتر از متوسط، محدودیتهایی برای افراد بهخصوص آقایان ایجاد میکند. راهکار خارج شدن از این وضعیت چیست؟ اصلا وجود دارد؟
بله، باید روی توانمندیهایمان تمرکز و تفکر مثبت را در خودمان تقویت کنیم.
▪ برای بچهها چه باید کرد؟
اگر متوجه شدیم کودک ما قد کوتاهتری نسبت به هم سن و سالهایش دارد، باید تحتنظر متخصص غدد قرارگیرد. در مرحله بعد میتوان رفتار مثبت را تقویت و او را در رشتههای خاصی توانمند و به سمت رفتاری تشویق کرد که باعث موفقیتش میشود. باید توانمندیهای مثبتش را به او یادآوری کرد و خودش را برای خودش مثال زد.
▪ در مورد افراد بزرگسال چه میتوان کرد؟
این موضوع را به افراد بزرگسال هم میتوان یادآوری کرد که هر فردی خصوصیات فیزیکی خاص خودش را دارد که نمیتوان خیلی آنها را تغییر داد. مثلا خصوصیتی مثل قد را مثل وزن نمیتوان بالا و پایینش برد، اما میتوان با توانمند کردن خود، احساس مثبتی درباره خود به وجود آورد، احساسی که باعث بروز رفتار درست و در نتیجه موفقیت شود.
● رابطه قد و خوشایندهای ما
قد در روابط خصوصی افراد هم تاثیرگذار است؛ بیشتر خانمها ترجیح میدهند مردی را انتخاب کنند که از خودشان بلندتر باشد و مردان زنانی را میپسندند که قد بلندی ندارند و شیوه صحبت کردنشان احساسیتر است. مردان برخلاف زنان، توجه چندان زیادی به قد طرف مقابلشان ندارند حتی اگر خودشان کمی از حد معمول هم قدبلندتر باشند.
● رابطه قد و هوش
نتایج خیلی از بررسیها به علت قضاوت زودهنگام و توجه صرف انجامدهندگان آنها به شرایط ظاهری، این نظریه را مطرح میکنند که بلندقدها به سادگی میتوانند بسیار موفقتر از آنهایی باشند که قدشان کوتاه است. این روش میتواند برای مشاهده دنیای اطراف، روش جالبی باشد اما خیلی سطحی است چون با نگاهی دقیقتر به این نظریه درمییابیم تنها علت بلندقدتر بودن برخی افراد، به دلیل ژنتیک نیست بلکه شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه و خانواده هم در این زمینه تاثیر دارد. بچههای طبقه محروم جامعه موادغذایی و ویتامینهای لازم برای رشد را دریافت نمیکنند. بسیاری از آنها حتی در دوره جنینی و دوره خردسالی هم از موادغذایی و ویتامینهای ضروری محروم بودهاند. چنین شرایطی، نه تنها روی قد بلکه روی ذهن و توانایی فکرکردن و یادگیری کودکان نیز تاثیر دارد. این شواهد خود میتواند دلیل واضحی باشد بر اهمیت تغذیه مادران در دوران بارداری و سرنوشت بچههای این مادران که فرزندان آینده سرزمین ما هستند. اینطور نیست؟
شاید تا اینجا به این نتیجه رسیده باشیم که بلندقدها خوششانستر و موفقتر هستند، اما با تمام این اوصاف، آنچه برای موفق شدن مهم و ضروری است، بلندای همت افراد است. شاید فردی بلندقد باشید که همتتان قد نکشیده یا برعکس. آنچه امروز «اصغر فرهادی» را به فردی موفق تبدیل کرده، نه قد او- نسبتا جزو مردان کوتاه محسوب میشود- که همت بلندش است.
● کارمندان قدبلند موفق ترند؟
به نظر میرسد کارفرمایان هم هنگام انتخاب کارمندانشان ناخودآگاه قد افراد را زیر نظر میگیرند و در زمان تصمیمگیری، نمره بیشتر را به افراد قد بلند میدهند. نکته جالبی هم که این قضیه را تایید میکند، این است که بین ۲۸ رییسجمهور آمریکا در بین سالهای ۱۷۹۰ تا۲۰۱۱، ۱۸ نفر از آنها بلندتر از افرادی بودند که کنار زده شدند.
● قد برای شما مهم است؟
با همه این احوال نظر شما درباره قد افراد چیست؟ آیا قد آنها مساله بسیار مهمی برای شماست؟ ایا فکر میکنید افراد قدبلند باهوشترند و قابلیتهای بیشتری برای برقراری روابط اجتماعی دارند؟ خجالت نکشید و صادق باشید. بسیاری از کوتاه قدها را به مشکلی چون مشکل ناپلئون بناپارت متهم میکنند. قدکوتاه این سردار پر آوازه فرانسوی خیلی وقتها او را رنج داد، تا جایی که بسیاری از روانشناسان ریشه مشکلات عصبی و رفتاریاش را در قد کوتاه او میدانستند.
اگر بخواهیم تمام باورها را درباره قد مرور کنیم، به خیابانی بیانتها میرسیم. نظرها مختلف و گاهی بسیار متناقض با یکدیگر هستند اما مرور این مطلب حداقل نیشگونی است بر ذهن شما که نمیخواهد به تمام جنبههای یک موضوع فکر کند و میخواهد ساده و راحت تصمیم بگیرد و قضاوت کند مثل اینکه «قد بلندها خوش شانستر و موفقترند!»
اگر به طور نظری هم به این موضوع نگاه کنیم، میبینیم اهمیت دادن به قد، نه در میان انسانها بلکه در میان دیگر جانداران هم وجود دارد؛ حیوانات هم از قد و هیبت خود به عنوان مشخصهای در جنگ و پرواز استفاده میکنند. هرچند بسیاری از محققان قوانین حاکم بر طبیعت را بسیار قویتر از نیروی حیوانات میدانند اما جامعهشناسان معتقدند بلندی قد به اندازه قدرت بدنی میتواند احترام و ترس بیشتری را در طرف مقابل برانگیزد.
▪ بروک شیلد: این خانم بلندبالا با قدی حدود ۱۸۳سانتی?متر در زمینه هنرپیشگی در سالهای جوانی بسیار درخشید. بروک شیلد پس از آن با تنیسور معروف آندره آغاسی ازدواج کرد. در حال حاضر وی یکی از خانمهای سرشناس در زمینه بازیگری و همچنین تجارت است؛ البته با قدی بلند.
▪ پیتر میهو: یکی از قدبلندترین افراد مشهور است. او تصویرساز فیلم معروف جنگ ستارگان است. قد پیتر حدود ۲ متر و ۶ سانتی?متر است. او میگوید فیلم معروف جنگ ستارگان برایش چندان هم معروف نبوده، ضمن تصویرسازی قدبلند پیتر از هر موضوع دیگری بحثبرانگیزتر بوده است.
▪ برد گرت: به خاطر بازی در فیلم «همه ریموند را دوست دارند» تبدیل به چهره مشهوری شد، اما علت دیگر معروفشدن گرت، قد بسیار بلند او در مقایسه با سایر هنرپیشههاست. وی با قد حدود ۲ متر و ۴ سانتی متر یکی از معروفترین هنرپیشههای هالیوود است.
▪ بریجیت نیلسون: در فهرست بالابلندهاست با قدی حدود ۱۸۴سانتی متر. این خانم هنرپیشه با بازی در سری فیلمهای راکی به محبوبیت رسید و بعد از آن راکی یا همان سیلوستر استالونه خودمان با این خانم قدبلند به شراکت تجاری رسیدند که سالها دوام داشت.
▪ فرانکلین روزولت: این رییس جمهور آمریکا که ۴ بار پیاپی در این سمت انتخاب شد از نظر قدی هم متمایز بود، حدود ۱۸۴سانتی متر.
▪ بیل کلینتون: او اگرچه در زمینه سیاست نمره چندان بالایی نمیگیرد اما در میان رؤسای جمهور آمریکا قطعا او یکی از بلندترینها به حساب میآید.
▪ آبراهام لینکلن: نفر آخر بلندقدهای کاخ سفید، آبراهام لینکلن با قدی حدود ۱۶۶?سانتی متر است.
