فرهنگ برندسازی در ایران

منابع محدود و تقاضای نامحدود در حوزه اقتصاد که موسوم به قانون کمیابی است باعث شده نظام های مدیریتی فراوانی پدید آیند تا زمینه های تسلط بیشتر انسان بر منابع اقتصادی دراختیار را فراهم آورند. نظام بهره وری،نظام پیشنهاد ها،نظام مدیریت کیفیت،نظام برنامه ریزی استراتژیک،نظام تولید بدون انبار و نظام مدیریت سرمایه های انسانی از جمله ابزارهایی هستند که امروزه برای رسیدن به هدف غایی رهبری تحول در سازمان ها بکار می روند.اگر وجه مشترک تمامی سازمان ها و نهادهای اقتصادی،فرهنگی و اجتماعی را تولید و ارایه خدمات و محصولات به مشتریان عام و خاص خود در بازارهای محلی و جهانی بدانیم، باید اذعان کرد که برخی از این سازمان ها از موفقیت های چشمگیری در این راه برخوردار شده اند. نام ها و اسامی برخی کالاها و خدمات پس از نسل های متمادی همچنان در اذهان مردم می درخشند و درمقابل از صاحبان برخی از کالاها و خدمات نیز نامی باقی نمانده،یا صنعت و حرفه آنان روبه نابودی رفته است و یا اثر فراگیری از آن ها دیده نمی شود.تفاوت دو سر این طیف در چیست؟رمز ماندگاری و دوام برخی نام ها و علائم تجاری را در چه عواملی می بینید؟قیمت مناسب،کیفیت بالا،شکل ظاهری،خدمات پس از فروش،اصالت کالا،نام و علامت تجاری آن،مشتری مداری،قدرت رقابت،آرم و طرح زیبا و یا عواملی از این قبیل باعث شده اند تا طی نسل های متمادی مردم به برخی کالاها و خدمات اقبال نشان داده و همچنان مصرف کننده آنها باشند؟نویسنده معتقد است نظام مدیریت برند در سازمان ها اعم از اقتصادی،فرهنگی و اجتماعی به پیوستگی و درهم تنیدگی تمامی این عوامل و به وجود نگاهی جامع در فرایندهای تصمیم گیری بستگی دارد و توجه به نقش محوری مشتریان و مخاطبان سازمان بویژه آنان که بر سایرین تاثیرات فکری عمیقی می گذارند از راهبردهای تعیین کننده است.در یک رابطه ماتریسی،این مشتری است که سایر عوامل را ارزیابی می کند. قیمت،کیفیت،شکل ظاهری،خدمات پس از فروش،اصالت کالا،نام و علامت آن،مشتری مداری،قدرت رقابت،آرم و طرح زیبا و در یک عبارت برند کالا و خدمات را مخاطب و بازار مصرف ارزیابی و تعیین می کند.امروزه تمامی این مفاهیم زیبا و متغیرهای سازمانی را در چارچوب نظام رهبری تحول در سازمان ها می توان تعریف کرد.این نظام بر پایه چهار بعد معنایی شامل چشم انداز،اهداف استراتژیک،اهداف تاکتیکی و راهکارهای رسیدن به اهداف و بعد ساختاری شامل پشتیبانی های نرم اعم از قوانین و مقررات،فناوری اطلاعات،نظام منابع انسانی و رویه ها و دستورالعمل ها و پشتیبانی های سخت اعم از زیرساخت های اقتصادی،فرهنگی،اجتماعی و تکنولژیک و بعد محتوایی یا نیروی انسانی شامل انگیزش،ارتباطات،ادراک،رهبری و تصمیم گیری و بعد چهارم که از جمله مهمترین آن ها نیز بشمار می رود بعد زمینه ای است که فرهنگ و محیط را دربر می گیرد.رابطه فرهنگ و محیط با کل این عوامل شاید بیانگر همان رابطه ظرف و مظروف باشد.در کشور ما،مفهوم بومی سازی در هنگام استفاده از نظریات،الگوها و تجارب دیگران در داخل بسیار بکار می رود.این دقیقاً نشاندهنده تاثیر قاطع بعد زمینه ای و عوامل فرهنگ و محیط در پذیرش پدیده های جدید است.برندسازی بعنوان جدیدترین ره آورد تحول در سازمان ها از این قاعده مستثنی نیست.اشاعه فرهنگ برندسازی در کشور نیازمند نگاهی راهبردی و هوشمندانه و مستلزم اهتمام جدی به حوزه ها و شاخه هایی از علم و تکنولژی است که باید در زمره مزیت های نسبی جامعه بصورت بالفعل یا حتی بالقوه قرار داشته باشند.سرمایه گذاری در بخش هایی که قیمت تمام شده محصول و خدمات را به بالاترین حد ممکن می رساند و توان رقابتی را کاهش می دهد فاقد توجیهات فنی و اقتصادی لازم است و فقط در شرایط خاصی که منطق سیاسی قوی و قابل اثباتی پشت آن باشد و دیدگاه های کلان اقتصادی نیز آن را تایید کند در عمل امکان پذیر خواهد بود.کالاها و خدماتی که در بازار مصرف داخلی، برند هستند و در بازارهای جهانی حضور نمی یابند و یا امکان و توان رقابت با رقبای خارجی را ندارند به معنای حرفه ای نمی توان آنها را برند نامید.برندسازی اگر مطالعه شده و جامع نگرانه صورت گیرد و سپس از حمایت های قانونی برخوردار گردد ریسک و خطر ناشی از سرمایه گذاری را نه تنها برای کشور به حداقل می رساند بلکه بازده سرمایه را نیز افزایش می دهد و به جهانی شدن مزیت ها و توانایی های ملی می انجامد.مزیت های نسبی ایرانیان در تمامی عرصه های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی وجود دارند و به کمک مطالعات استراتژیک قابل جستجو و سرمایه گذاری هستند و برخی از این مزیت ها به شرط فرهنگ سازی مناسب در جامعه، توانایی برندسازی در سه سطح به هم پیوسته محلی،منطقه ای و جهانی را نیز دارند.