دهان باز دریا برای بلعیدن شناگران

اسمش را گذاشته‌اند جریان شکافنده. اسم ترسناکی نیست اما تا به حال هزاران نفر را مغلوب خود کرده و به عمق دریا کشانده است؛ دست و پا زدن در آب‌های مواج و در نهایت مرگ آن هم در اوج ترس، ناامیدی و دلهره، ماجرای شناگر گیر افتاده در دل یک جریان شکافنده این‌گونه تمام می‌شود. توضیح علمی‌اش کمی پیچیده است، اما به زبان ساده‌‌کاری که جریان شکافنده با یک شناگر نابلد می‌کند این است: باد روی دریا موج می‌اندازد و این موج‌ها جریان‌هایی را ایجاد می‌کنند که شکافنده‌اند یعنی موج که به ساحل می‌رسد کمی بعد در نزدیکی ساحل شکسته می‌شود و برای ورود به ناحیه ساحلی، جریان‌های موازی ساحل را می‌سازد. اگر این موج به شکل مورب به ساحل برسد خطری برای شناگران نیست، اما اگر ورودش به ساحل به حالت عمود باشد مشکل از همین جا شروع می‌شود یعنی زمانی که موج قصد بازگشت از ساحل را دارد شکل یک دالان را به خود می‌گیرد که هر چه در آن نزدیکی باشد را با خود به درون دریا می‌کشد حتی اگر مانع سر راهش انسانی در حال تفریح و شنا باشد. بیشتر مردم یا از این جریان‌های خطرناک خبر ندارند یا اگر آنها را خبردار کنی ژست شجاعانه می‌گیرند و در نقاطی که نباید شنا می‌کنند، ولی همه تلفات به خاطر وجود این جریان‌ها نیست. بیشتر کسانی که تن به آب دریا می‌زنند، شناگران قابلی نیستند. آنها نمی‌دانند که شیب بستر در نواحی مختلف خزر متفاوت است و عمق آب با فاصله چند متر به سرعت کم و زیاد می‌شود. آنها این را هم نمی‌دانند که در برخی مناطق ساحلی پشته‌های ماسه‌ای زیر آب قرار دارد و وقتی این پشته‌ها از زیرپایشان کناربرود، بلافاصله زیر پایشان خالی می‌شود و در آب فرو می‌روند. برای همین است که آمار مرگ و میر در دریاهایمان آنقدر بالاست که برخی مسوولان از به زبان آوردنش ابا دارند و می‌دانند که جامعه جهانی هیچ توضیحی را برای این میزان تلفات نمی‌پذیرد. شاید در جریان یک جنگ تمام عیار این همه کشته روی دست یک کشور باقی نماند که در ۳ ماه تابستان روی دست ما می‌ماند. سال ۸۹ آماری منتشر شد که بیان می‌کرد در طول ۵ سال گذشته به‌طور متوسط هر سال ۲۰۰ نفر از ایرانیان در دریای مازندران جان خود را از دست داده‌اند که اگر آن ۳۶ هزار نفری که توسط امدادگران نجات یافتند هم کشته می‌شدند، آمار تاسفباری به دست می‌آمد. در آن سال گفته شد که فقط از اول تا هجدهم تیر ۳۱ نفر در استان مازندران غرق شدند و در گیلان و گلستان به ترتیب ۱۶ و ۳ نفر. این در حالی است که در این ۱۸ روز سال ۸۹ نجات یافتگان در این ۳ استان نیز رکورد زدند و رقم ۳۱۵ نفر را ثبت کردند. وجود همین آمارهاست که سبب شده عده‌ای دریای خزر را برای مسافران به قربانگاه تشبیه کنند، آن هم قربانگاه برای مسافرانی که ترجیح می‌دهند، نه در مناطق مناسب‌سازی شده و شلوغ که در مکان‌های کمتر شناخته شده و خلوت یعنی همان نقاط کور شنا کنند. گفته می‌شود که در خط ساحلی ۷۰۰ کیلومتری شمال کشور ۵۰۰ نقطه کور وجود دارد که بیشتر مسافران هم دوست دارند به این مناطق بروند و در سکوت و آرامش ظاهری دریا شنا کنند. ولی این مسافران مشتاق را نمی‌توان به حال خود رها کرد. آنها نیاز به آموزش دارند و باید بدانند که خطر غرق شدن در دریا مثل همیشه جدی است و دریا همه را تهدید می‌کند حتی خودشان را. نیاز به آموزش مسافران در فصل گرما و رونق شنا در سواحل شمال البته هر سال بیشتر از قبل نیز می‌شود چون با استناد به آمارهای استانداری مازندران هر سال ۲۰ درصد به تعداد مسافران تابستانی این استان افزوده می‌شود که اگر قرار باشد افزایش تعداد مسافران افزایش غرق‌شدگان را هم به دنبال بیاورد آن‌وقت یک تراژدی واقعی آن هم فقط در نزدیک به ۹۰ روز از سال در کشور اتفاق خواهد افتاد که بی‌شک نفع هیچ‌کس در آن نیست. پس حالا که تا شروع سفرهای تابستانی به سواحل زمان زیادی نمانده بهتر است برای ایمن شدن سواحل و امنیت شناگران راه چاره‌ای پیدا کنیم.