تجربه‌ای برای هوشیاری

۲۸ مرداد ۱۳۳۲ برای ایران و موقعیت سیاسی و اجتماعی آن یک روز تلخ است؛ روزی است که با کودتا یک دولت قانونی سرنگون می‌شود. عوامل خارجی با دست‌نشاندگان و کارگزاران داخلی آن علیه دولت دکتر محمد مصدق کودتا و قدرت را از مسیر قانونمداری خارج می‌کنند. کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تاثیر عمیقی بر تاریخ معاصر ایران داشته است و مهم‌ترین آن مستقر شدن استبداد بود و استبداد خود به تنهایی کافی است تا کشوری را نابود و آینده آن را ویران کند و به لحاظ همین تاثیر مخرب است که ملت‌ها در مقاطعی با تحمل هزینه‌های سنگین مالی و جانی بسیار به جنگ آن برخاسته‌اند تا جلو ویرانگری بیشتر آن را بگیرند. مبارزات مردم شیلی یکی از این نمونه‌هاست دلیل یا مبارزات چندین ساله مردم اسپانیا با تحولات اجتماعی دوران معاصر حکومت مطلوب آن است که بر دموکراسی متکی باشد. در حکومت دموکراسی اراده مردم از طریق انتخابات و رای آزاد نحوه مدیریت و اداره کشور را در شوون مختلف تعیین می‌کنند و قدرت از طریق مردم واگذار و اداره و نظارت می‌شود. قدرت پاسخگو می‌شود و خرد جمعی مقبول و مورد عمل قرار می‌گیرد و بنیان‌های رشد اجتماعی، توسعه پایدار و همه‌جانبه استوار می‌شود و دو کشور به پیش می‌روند. در حکومت استبدادی استعداد‌ها کشته می‌شود و با عنایت به قدرت‌های سلطه‌گر و سلطه‌جو در کشورهای به اصطلاح جهان سوم دولت کودتا و حکومت مبتنی بر استبداد که دستش از دریافت حمایت مردم کوتاه است، طعمه چرب و شیرینی است برای سلطه‌گران بین‌المللی و نتایج حاصل از آن غارت سرمایه‌های ملی و فقر، بیکاری و عقب‌ماندگی است و ایران پس از تسلط حکومت کودتا یک نمونه روشنی است از آنچه گفته شد. خارجیان و به خصوص آمریکا بر همه شوون اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مملکت مسلط شدند. حکومت استبدادی برای اینکه با اعتراضات مردمی مواجه نشود، سازمان مخوف «ساواک» را تاسیس می‌کند و زندان‌ها از آزادی‌خواهان و عدالت‌جویان پر شده و صداهای اعتراضی اصلاحی به شدت سرکوب و خاموش می‌شود. نهادهای مردم‌سالاری مثل احزاب به سرعت تحت یک نظام محدود حزبی فرمایشی و هماهنگ با استبداد به وجود می‌آید و از آن طریق و نظارت سرکوبگرانه ساواک مجلس فرمایشی شکل می‌گیرد و دامنه استبداد تمام نهادهای اجتماعی گسترش می‌یابد و نهادهای اقتدار اجتماعی و از جمله پلیس و ارتش در خدمت آن قرار می‌گیرند و ثمره آن سلطه خارجی است که تا همه ارکان اجتماعی نفوذ می‌کند و البته مردم‌ ما هم که برای استقرار حکومت مردمی مجاهدانه از زمان مستقر کردن مشروطه برای استقرار در نظام سیاسی مبتنی و متکی بر اراده مردم زحمت‌ کشیده و خون‌ها داده بود در برابر حکومت متکی بر کودتا و به‌‌رغم سختی‌های آن قد علم کرد و ۲۵ سال مبارزه کرد تا سرانجام با پیروزی انقلاب اسلامی که با مشارکت اکثریت قاطع همه طبقات مردم تحقق یافت، آن را سرنگون کرد. به خاطر سپردن روز ۲۸ مرداد ۳۲ و زنده نگه‌داشتن آن از این جهت اهمیت دارد که فرصتی است برای همه نهادهای اجتماعی، علمی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و نظامی، با هوشیاری کامل و تا به بررسی مستمر راه‌های تقویت حکومت مردمی و حاکمیت اراده ملی بیندیشند. با پیچیده شدن امور اجتماعی، استبداد نیز پیچیده می‌شود و چنان نیست که عریان وارد میدان شود تا همه به آن سنگ بزنند؛ بنابراین برای مردم ما که هم زخم استبداد را بر پیکر خود دارند و هم نشان انقلاب اسلامی برای تحقق نظام جمهوری اسلامی بر تارک‌شان می‌درخشد، لازم است که نه از آن زخم خود را در امان ببینند و نه به این نشان مغرور و دل خوش، بلکه باید همواره با هوشیاری برای جلوگیری از نفوذ این سم مهلک که ممکن است به نرمی و آهسته نهادهای اجتماعی وحتی روحی فردی را مسموم کند از خود مراقبت کنند.