با من غریبگی نکن

کودک شما از سن۹ ماهگی در حرکت خواهد بود؛ چه به‌صورت خزیدن و به زمین کشیدن پاها و چه چهاردست‌و‌پا. بنابراین نیاز دارید بیش از پیش به امنیت او توجه کنید. از این دوره تا قبل از جشن تولد یک سالگی، دانستنی‌های فراوانی در مورد کوچولوی شما وجود دارد که با آگاهی از آنها به چگونگی رشد او و نقش خود طی این دوره پی خواهید برد... در این سن کودک شما می‌تواند به‌راحتی بنشیند و حتی با تکیه و کمک گرفتن از لوازم خانه، بلند شود. اگر به او کمک کنید و دستش را بگیرید، می‌تواند چندقدم راه برود. بیشتر کودکان،‌ اولین قدم‌های خود را در ۱۰ تا ۱۲ ماهگی تجربه می‌کنند و در ۱۴ تا ۱۵ ماهگی می‌توانند به‌خوبی راه بروند. البته بعضی بچه‌ها تا ۱۸ ماهگی به این مهارت می‌رسند. کودک شما از ژست‌های ساده مانند تکان دادن سر به علامت نه استفاده می‌کند و در تعجب «اوه» می‌گوید. «بابا» و «ماما» می‌گوید و اصوات و کلمات شما را تقلید می‌کند. او کم‌کم درک می‌کند برای کشف اشیاء روش دیگری غیر از به دهان بردن به کار بندد و می‌داند بعضی چیزها خوردنی نیستند. به سراغ همه‌جا می‌رود تا مثل پژوهشگری خوب اشیای آنجا را به دقت کشف کند. ● گشت زدن حول‌و‌حوش ۱۱ ماهگی، کودک درحالی که به مبلمان چسبیده است، می‌تواند به‌صورت یک‌طرفه پاهای خود را به زمین بکشد و حرکت دهد. این رفتار اغلب «گشت‌زدن» نامیده می‌شود و مقدمه طبیعی آموختن راه رفتن است. به این نکته توجه کنید که تقریبا در یک سالگی کف پای کودک صاف به‌نظر می‌رسد. علت این امر وجود توده چربی کف پاست که در ۳-۲ سالگی با از بین رفتن این چربی، قوس کف پا مشخص می‌شود. ثابت بودن مبلمانی که کودک به آن می‌چسبد و گشت می‌زند، بسیار مهم است. زمانی که شیء دیگری در آن ارتفاع نباشد، می‌نشیند و چهاردست‌و‌پا به کنکاش می‌پردازد اما اگر چیزی پیدا کند که بتواند از آن به عنوان نرده استفاده کند، ممکن است بایستد و دوباره گشت زنی را شروع کند. پس مراقب ایمنی مبلمان و ثابت بودنش، سیم آباژور یا نوار پرده‌‌های آویزان باشید چون ممکن است جلب‌توجه کند و کودک آن را بگیرد و به خود صدمه بزند. برای کودکی که به راه می‌افتد توجه به چند نکته تغذیه‌ای ضروری است؛ از جمله اینکه هم مادر و هم کودک باید از مواد حاوی کلسیم و ویتامین D استفاده کنند. کودک نیاز دارد علاوه بر شیرمادر، برای رشد استخوانی مکمل مولتی‌ویتامین و قطره آهن و ویتامین D استفاده کند تا مبتلا به راشیتیسم نشود. سوپ ماهیچه و لبنیات مختلف را در برنامه او بگنجانید. ● غریبی کردن در این دوره به دلیل بروز «اضطراب جدایی»، غریبی کردن یکی از علایم رشد احساسی است. او که تا چندی قبل با دیدن غریبه‌ها ناراحت نمی‌شد، حالا گریه می‌کند و به‌شدت مضطرب می‌شود و به شما می‌چسبد. لازم نیست نگران این پدیده کاملا طبیعی باشید. بین ۱۰ تا ۱۸ ماهگی، اوج اضطراب جداشدن از مادر است و در نیمه دوم سال دوم زندگی این اضطراب از بین می‌رود. احتمالا مسافرت یا این طرف و آن طرف رفتن به همراه کودک نیز دشوارتر خواهد بود. او به محیط اطراف و چهره‌های آشنا عادت کرده است و از اینکه بتواند اوضاع را پیش‌بینی کند، خوشحال خواهد شد، بنابراین خروج از محیط معمول اطراف او می‌تواند احساس امنیت و نظم او را برهم زند به‌خصوص هنگامی که با مکان‌های ناآشنا یا آدم‌های غریبه برخورد کند. در این سن او نمی‌تواند مفهوم مسافرت را بفهمد اما متوجه خواهد شد که در یک مکان جدید و ناآشنا قرار می‌گیرد. در سفر برای کمی بداخلاقی او آماده باشید و سعی کنید چیزهای زیادی برای پرت‌کردن حواسش از اطراف فراهم کنید؛ کتاب‌های عکس‌دار، اسباب‌بازی‌های صدادار، اسباب‌بازی‌های تودرتو و محبوب‌ترین چیزی که او برای خودش انتخاب کرده است. ● بازی کردن کودک می‌تواند اسباب‌بازی‌هایی مانند توپ را پرتاب و مهارت‌های بیشتری را تمرین ‌کند و ضمنا از اعتماد‌به‌نفسی که در اثر تشویق‌های شما در او ایجاد می‌شود، لذت ببرد. می‌توانید با نام بردن رنگ‌های مختلف اسباب‌بازی‌ها، قدرت تشخیص رنگ را هم در او تقویت کنید: «توپ آبی رو ببین. می‌تونی اونو توی سبد قرمز بذاری؟ بذار حالا توپ سبز برداریم.» معمولا در یک سالگی می‌توانید حدود ۱۵ دقیقه کودک را با یک اسباب‌بازی سرگرم کنید هرچند محرک‌های دیگر هم می‌توانند توجه او را به خود معطوف کنند. کودک شما دست‌های ماهرتری پیدا کرده و مشتاق است از آنها استفاده کند. اسباب‌بازی‌هایی که باید آنها را به هم چسباند و جدا کرد به خوبی این نیاز را برآورده می‌کنند. معمولا این اسباب‌بازی‌ها صدادار هستند. به او نشان دهید که چگونه این قطعات به هم وصل شده‌اند و به او کمک کنید تا بارها و بارها آنها را از هم جدا کند. سبدها و آبکش‌هایی که در آشپزخانه دارید و در اندازه مختلف و رنگ‌های متنوع‌اند، در اختیار او قرار دهید. درباره رنگ‌ها صحبت و مفاهیمی مانند بزرگ‌تر و کوچک‌تر و بالا و پایین را به او یادآوری کنید. با استفاده از کلمات هنگام بازی با اسباب‌بازی، به او کمک کنید مفاهیم را یاد بگیرد. او درک می‌کند که اشیای کوچک‌تر را می‌توان در اشیای بزرگ‌تر جا داد. به محض اینکه کودک بتواند تعادل خود را حفظ کند، اسباب‌بازی‌های هل دادنی و کشیدنی به او انگیزه می‌دهند تا سعی کند کار‌های جدیدی را امتحان کند. راه رفتن به افزایش اعتماد‌به‌نفسش کمک می‌کند. تقلید کلمات و اصطلاحات به بچه‌ها کمک می‌کند تا بیشتر یاد بگیرند. تلفن‌های اسباب‌بازی با فراهم کردن امکان گفت‌وگوی دوطرفه برای تشویق حرف زدن، عالی هستند ضمن اینکه بچه‌ها را بسیار سرگرم می‌کنند. او را تشویق کنید تا مانند شما از خودش مکالمه‌ای بسازد و با حرف زدن به جای عروسک‌ها و حیواناتش به‌خصوص استفاده از عروسک‌های نمایشی، مشغولش کنید تا حرف بزند. او دلش می‌خواهد دکمه‌ها را فشار دهد و صداهایی را که در اسباب‌بازی ضبط شده، بارها و بارها بشنود. به او اجازه دهید این کار را انجام دهد. این کارها باعث می‌شود در ذهنش این مفهوم ایجاد شود که کاری که انجام می‌دهد، باعث اتفاق افتادن چیز دیگری می‌شود. به علاوه می‌توانید از او بپرسید این صدای چی بود؟ گربه بود یا خروس؟ ● خانه را بیش از پیش امن کنید بچه‌ها در این سن به همه‌جا سرک می‌کشند به‌خصوص آشپزخانه. امنیت آشپزخانه برای حفظ سلامت کودک مهم است. در هر آشپزخانه‌ای خطرهای پنهانی وجود دارند که می‌توانند سلامت کودک را تهدید کنند اما به روش‌هایی می‌توانید سلامت کودک را تامین کنید: - وسایل شیشه‌ای و چینی‌های گران‌قیمت را در کابینت‌های دربسته یا قفسه‌های بالا و دور از دسترس کودک نگهداری کنید. - از خطرهایی که مواد تمیزکننده خانگی برای کودک دارند، آگاه باشید. از موادی استفاده کنید که کمترین میزان سمیت را داشته باشند، آنها را در یک محل امن به نحوی که توجه کودک را جلب نکنند، نگهداری کنید. - چاقوها و دیگر ابزارهای تیز مانند تیغه‌های مخلوط‌کن‌های برقی را در کشوهای قفل‌دار قرار دهید. اگر کودک یاد گرفت قفل‌های معمولی را باز کند، باید یک روش جایگزین برای نگهداری مواد و وسایل خطرناک پیدا کنید. همچنین می‌توانید با استفاده از یک در کوچک ایمنی نگذارید کودک به آشپزخانه وارد شود. در این صورت باید هنگام کار در آشپزخانه کودک را در محلی قرار دهید که کاملا در میدان دید شما باشد تا هم از او مراقبت کنید و هم بتواند شما را ببیند. - لیوان‌ها، چاقوها، غذاها و نوشیدنی‌های داغ را دور از لبه میز قرار دهید. از رومیزی یا چیزهای دیگر مشابه هم استفاده نکنید، زیرا کودک می‌تواند آنها را بکشد و هر چه روی میز است روی خودش بریزد. - شما می‌توانید یک قفسه ایمن را که چیز خطرناکی داخل آن نیست و از اجاق‌گاز نیز دور است، به کودک نشان دهید تا آن را باز کند و محتویات درون آن را به هم بریزد. احتمالا خواهید دید که پس از آن، به باز کردن و به هم ریختن محتویات قفسه‌های دیگر تمایلی نشان نخواهد داد، مگر اینکه شما در آنها را باز بگذارید. درون قفسه کودک، چیزهای جالب و ایمن مثل ماهی‌تابه کوچک و سبک، قاشق چوبی، سبد‌های رنگی، بشقاب‌های پلاستیکی یا استیل و سطل ماست خالی قرار دهید. گاهی هم اشیای داخل قفسه را عوض کنید تا برای کودکتان تنوع ایجاد شود. - از شعله‌های عقبی اجاق‌گاز استفاده کنید و اگر مجبور به استفاده از شعله‌های جلو هستید، دسته ماهی‌تابه یا قابلمه را رو به بیرون قرار ندهید و در سطل آشغال، سطل بازیافت، ماشین رختشویی و ماشین ظرفشویی را ببندید و هنگامی که از آنها استفاده نمی‌کنید، کلید یا دستگیره ایمنی را فعال کنید. حمام نیز مانند آشپزخانه می‌تواند یک مکان خطرناک برای کودک باشد. توجه به این نکات می‌توانند به شما کمک کنند تا سلامت و امنیت کودک خود را تامین کنید و جلوی مشکلات احتمالی را بگیرید. - یک قفل محکم را در ارتفاع بالا بر در حمام نصب کنید و هنگامی که از حمام استفاده نمی‌کنید، در آن را قفل کنید. - ابزارهای برنده را از حمام خارج کنید. بهتر است تیغ‌ها، قیچی، سشوار و سایر لوازم از این قبیل را در اتاق خواب والدین یا در یک قفسه دور از دسترس کودک نگهداری کنید. - درجه آبگرمکن یا شوفاژ را بالاتر از ۵۰ درجه سانتی‌گراد قرار ندهید. هرچه دمای آب پایین‌تر باشد، احتمال بروز سوختگی در هنگام استحمام کاهش پیدا می‌کند. همیشه هنگام استحمام، ابتدا شیر آب سرد را باز کنید تا احتمال بروز سوختگی کاهش یابد. - یک تکه موکت یا حصیر غیرلغزنده را برای جلوگیری از سقوط و افتادن در حمام قرار دهید. - به کودک خود آموزش بدهید که در تمام طول استحمام داخل وان حمام بنشیند. شما باید این حرف را چند بار با آرامش تکرار کنید تا نهایتا نتیجه دهد.