اول اصول گرایی، بعد اصلاحات؟

اصول و ارزش های ملی زیربنای هر جامعه ای است. سنگ محک و معیار خوبی ها و بدی هاست. پیش نیاز اصلاحات است.اگر اصول نباشد اصلاح طلبی بدون جهت و هدف خواهد بود.مگر می شود اصلاحات را بدون پایبندی به اصول و زیربناهای فکری و ارزشی محکم پیگیری کرد.پای اصلاحات وقتی به میان می آید که از اصول زاویه گرفته باشیم.راز دستیابی به خوشبختی و سعادت مردم،نزدیک سازی جامعه به اصولی است که شهروندان با اجماع نسبی برای خود مشخص و ترسیم ساخته اند. پس تفاوت در چیست؟اگر این دو،یکی هستند اینهمه اختلاف در جامعه ما برای چیست؟درک بخشی از نخبگان سیاسی ما در سال های ۸۴-۷۶ که تعداد محدودی از آنان نیز متاثر از نظریه پردازی های متفکران غربی بوده اند براین بوده است که مردم باید از نحله های فکری متفاوتی پیروی کنند و آنها لزوماً دارای اصول و باورهای مشترک و منطبق بر یکدیگر هم نیستند و می توانند از صراط های مستقیم و درسایه سار اندیشه های گوناگون به کشورشان و آینده خود و دیگران فکر کنند.مطابق این دیدگاه اگر مردم به اصول مشترک پایبند باشند این با روح آزاداندیشی و با رهیافت دمکراسی ناسازگار خواهد بود.در فرهنگ سیاسی که در سال های اخیر در کشورمان پدید آمده گویا این گونه بین نیروهای سیاسی تقسیم کار شده که اصول گراها باید بیشتر به اصول مشترک در جامعه پایبند باشند و در مقابل اصلاح طلب ها نیز راه های متفاوت و گوناگون را می توانند برای جامعه ایرانی تجویز کنند.سوال این است در صورتی که مبانی ارزشی جامعه ایرانی با ترکیبی از فرهنگ چند هزار ساله و خواسته های دوره مشروطه و پیشرفت های پس از انقلاب اسلامی به عنوان اصول موضوعه پذیرفته شوند آیا به اصول مشترکی که همه ایرانیان آن را قبول داشته باشند و از آن پیروی کنند خواهیم رسید؟نقش نخبگان و اجماعی که در ارایه این شناخت باید داشته باشند بسیار تعیین کننده است.شما فکر می کنید اصول گراها و اصلاح طلب ها مانتالیته و ذهنیت های متفاوتی دارند یا فقط در کارکردهای نظام سیاسی دارای سلیقه های منحصر بفردی هستند؟تاکید اصلاح طلب ها بر دمکراسی خواهی و چهار رکن؛قانون اساسی،احزاب،پارلمان و مطبوعات و تعریف خاصی که از ولایت فقیه و دین حداقلی ارایه می کنند در برابر تعریف موسع اصول گراها از ولایت مطلقه فقیه و دین حداکثری از نقاط بحث برانگیز است.اما نظر نویسنده این است که ولایت فقیه با قید مطلقه یا بدون آن و دین چه حداکثری و یا حداقلی دارای اصول مشترکی هستند که وقتی در ذیل منافع ملی تعریف شوند دیگر اختلاف بنیادی باقی نمی ماند.فعالان سیاسی اگر درک درستی از واقعیات اساسی جامعه خود نداشته باشند و کنش گری های شان همراه با بصیرت نباشد می شود تکرار بخشی از همان جریان روشنفکری که نتوانست تحولات عظیم دوره مشروطه را بدرستی درک و هدایت کند و بین خواسته ها و نیازهای مردم و زندگی به سبک اروپایی ها دومی را انتخاب کرد و این خود، دوگانگی در ارزش های ایرانی را در آن زمان بوجود آورد و ازاین رو،ظرفیت های بالای نهضت مشروطه برای ده ها سال تا زمان پیروزی انقلاب اسلامی بی نتیجه ماند.شکی نیست که اگر نظام سیاسی به وظایف خود درست عمل نکند همانند هر سیستم و سامانه ای یا اشکال در ورودی ها و منابع بوده یا خروجی ها و اقدامات و یا نحوه پردازش و هماهنگی با محیط داخلی و خارجی و یا در عدم ارایه بازخورد صحیح و به موقع یا خطای انسانی باعث بهم ریختگی بوده و یا موانع ساختاری و اشکالات نرم افزاری و سخت افزاری و نظایر اینها. در این که اصلاحات،اول است یا اصول گرایی نمی توان مرز مشخصی را ترسیم کرد.انقلاب اسلامی خود یک اصلاحات بزرگ بود.ولی شاید گفته شود انقلاب،اول اصولی را بنا نهاد بعد به پیروزی رسید.کنش و واکنش گروه های سیاسی یکی از مصادیق بارز هماوردی در عرصه تفکرات کلان جامعه بشمار می روند.یکی از این مقاطع مهم برای شکل گیری رقابت های حرفه ای در بین احزاب و تشکل های سیاسی،انشعاب مجمع روحانیون مبارز از جامعه روحانیت مبارز در سال ۱۳۶۶ است که از طریق آن دو جریان اصلاح طلبی و اصول گرایی در کشور به کار حزبی منسجم تری در برابر یکدیگر روی آوردند.اصول گرایی،زیربنا و اصلاح طلبی،روبنا یا عکس آن درست است؟نویسنده برپایه آنچه گفته شد معتقد است هردو زیربنای تفکرات سیاسی جامعه هستند.اصول گرایی و اصلاح طلبی دوروی یک سکه اند و یا نه بهتر از آن دو روی چهره ژانوس اند که یکی بدون دیگری معنا و مفهوم کاملی ندارد.آنجا که ساختارهای سیاسی،فرهنگی،اقتصادی و اجتماعی بدرستی کار می کنند اصول گرایان دارند به خوبی وظایف خود را انجام می دهند و بر کارکردهای نظام سیاسی نظارت دارند.اما وقتی که شاهد ضعف های ساختاری باشیم پای اصلاحات به میان می آید.پس می بینیم که این دو پارادایم غالب در جامعه ما در صورت ایفای نقش مناسب،مکمل یکدیگرند.البته فعالیت همزمان اصول گرایی و اصلاح طلبی به تمرین و تقسیم کار نیاز دارد و تابع رای مردم و دست به دست شدن شورای شهر،مجلس و دولت است.اما از آنجا که در صحنه های واقعی،برخوردهای حذفی اجتناب ناپذیر بوده است نویسنده عقیده دارد شکل گیری جریان سوم با جمعی از نیروهای مستقل می تواند در آینده توازن دهنده باشد و جامعه از برکات فعالیت قانونی و هدفمند آن بهره مند شود. شاید این نوشته این گونه نقد شود که در غرب اصول و سبک خاصی از زندگی وجود دارد.فرهنگ لیبرال دمکراسی،سرمایه بشری به طور عام و جز اصول مشترک مردم آنجا به طور خاص است.اصول گرایی فقط مختص جوامع ایدئولژیک نیست.ارجاع جوامع غربی به اصول ثابت دمکراسی شاید درست مانند این گزاره باشد که می گوید:&#۰۳۹;در جهان غیر از این گزاره همه چیز در حال تغییر است.&#۰۳۹;همانگونه که گزاره یادشده دچار پارادوکس و تناقض است ثابت و لایتغیر بودن اصول دمکراسی در غرب نیز بی اشکال نیست.ظرفیت مکتب دمکراسی برای رهبری تحول در جهان درست به اندازه توانایی ها و محدودیت های انسان و افق های این دنیایی است.از ته چاه افلاطونی به بیرون نگریستن محدودیت های خود را دارد.رهیافت های انسانی وقتی با سنجه ها و آموزه های دینی همراه می شوند به مرزهای دست نیافتنی برای بشریت خواهند رسید. شایان ذکر است که نویسنده به عنوان کاندیدای مردم تهران و چهره رسانه ای آشنا در سال های اخیر و مدیر مسئول سه نشریه در سال های گذشته در گفت و گوهای خود با تعدادی از شهروندان در روزهای تبلیغات انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی،هدف خود را با پشتوانه سال ها تجربه حرفه ای در حوزه های رسانه و ارایه ده ها اثر و ایده و انتشار آنها در روزنامه ها و سایت های مرجع کشور در سال های اخیر و صنعت و مسائل موجود در روابط کارفرمایی-کارگری،روابط بین الملل با گرایش استراتژی جمهوری اسلامی ایران،آموزش و پرورش و رویکرد آموزش های نوین در نظام آموزشی کشور و فرهنگ و ارشاد اسلامی با فعالیت چندساله در بخش های روابط عمومی و آموزشی این وزارتخانه در سطوح کارشناسی و مدیریتی و ستادی و پس از رسیدن به این جامعیت فکری در حال حاضر،کاندیداتوری در انتخابات مجلس نهم و درصورت اقبال مردم ریاست جمهوری یازدهم بیان کرده است.