اندیشه مهدویت؛ تاکید بر مفهوم انتظار و پرهیز از خرافه گرایی

اعتقاد به مصلح کل، یک فکر و عقیده جهانی بوده و تمام ادیان آسمانی در این عقیده مشترک‌اند و پیروان همه ادیان بر این باور می باشند که در یک عصر تاریک و بحرانی که جهان را فساد، بی‌دینی و بیدادگری فرا گرفته، نجات دهنده‌ای بزرگ طلوع می‌کند و اوضاع آشفته جهان را اصلاح می‌کند و خداپرستی را بر بی‌دینی غلبه می‌دهد. این یک وعده بر حق خداوند است و از آن‌جا که حقایق وحی و وجود رهبران الهی در بین بشر، منطبق با نیازهای طبیعی و فطری است، چنین اعتقادی نیز ریشه در نهاد انسان دارد و پاسخی به نیاز آرمانی بشریت است. شفاف ترین صورت و سیمای آینده موعود در اسلام و بویژه در مکتب تشیع می باشد که از خرافه نیز به دور مانده است. اندیشه مهدویت در تشیع بنیادی‌ترین آموزه دینی است که تنها با پذیرش آن خاتمیت‌، جاودانگی و جهانی بودن اسلام معنا پیدا می‌کند. به عبارت دیگر اهداف تمامی انبیای الهی و بخصوص پیامبر گرامی اسلام(ص) با ظهور منجی آخر الزمان محقق می شود. از مجموع آیات و روایات استنباط می‏شود که قیام مهدی موعود(عج) آخرین حلقه از مجموع حلقه های مبارزات حق و باطل است که از آغاز جهان برپا بوده است. مهدی موعود تحقق بخش ایده‏آل همه انبیاء، اولیاء و مردان مبارز راه‏ حق است. در آیات کریمة قرآن از جمله سورة انبیا( آیه ۱۰۵)، قصص( آیه ۵)، توبه( آیه های ۳۲ و ۳۳)، فتح( آیه ۲۸ )، نور(۵۵) و ... به این موضوع اشاره شده است. قرآن مجید با قاطعیت تمام، پیروزی نهایی ایمان اسلامی، غلبه قطعی صالحان و متقیان، کوتاه شدن دست‏ ستمکاران و جباران برای همیشه و آینده درخشان و سعادتمندانه بشریت را نوید داده است. اندیشه مهدویت در اسلام از چنان جایگاه والایی برخوردار است که پیامبر اعظم (ص) و ائمه اطهار - علیهم السلام- بارها بر آن تاکید کرده و مردم را به آن امید داده‌اند. پیامبر اکرم (ص ) به حضرت علی (ع ) می فرماید: پـس از مـن دوازده امام خواهد آمد، اول آنها تو هستی ای علی و آخر ایشان" قائم" همان کسی کـه بـه لطـف خـدای مـتـعـال بر همه شرق و غرب جهان پیروز می شود. درباره حتمی بودن ظهورش ، رسول خدا(ص ) می فرماید: اگر از عمر دنیا جز یک روز باقی نمانده باشد، خداوند آن روز را آن قدر طولانی کند تا مردی از اهل بیتم که نامش نام من است بیاید و زمین را پس از آن که از ستمگری و بیداد پر شده بود، از عدل و داد پر کند. در باره مهدویت علامه طباطبایی (ره) می نویسند: از روزی که بشر در زمین سکنی گزیده، پیوسته در آرزوی یک زندگی اجتماعی مقرون به سعادت، و آن هم به تمام معنی می‌باشد و به امید رسیدن چنین روزی قدم بر می‌دارد. و این خواسته همان خواستن آدم تشنه است که فطرتاً قایل به آب بوده و اگر آب نبود تشنگی آن برطرف نمی‌شد... . از این رو، به حکم ضرورت و فطرت، آینده جهان روزی را دربرخواهد داشت که در آن روز جامعه بشری پر از عدل و داد شده و با صلح و صفا و همزیستی، غرق در فضیلت و کمال شوند و استقرار چنین وضعی به دست خود انسان خواهد بود. و رهبری چنین جامعه‌ای منجی جهان بشری و به لسان روایات مهدی (عج) خواهد بود. که موعود و منتظر همه ادیان و مذاهب گوناگون در جهان بوده است. و کسی که نجات دهندة بشریت است، در میان همه بشریت سخن به میان آمده و عموماً ظهور او را نوید داده‌اند. گر چند در تطبیق آن اختلاف دارند. ولی حدیث متفق علیه در میان امت اسلامی، قول رسول اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ است که فرموده: «المهدی من ولدی». دو موضوع مهم در دوران غیبت که باید مومنان و صالحان به آن توجه داشته باشند، مفهوم انتظار و ایجاد اندیشه های انحرافی راجع به مهدویت می باشد. دربارة مفهوم انتظار، متناسب با برداشت‌های متفاوت، این اندیشه می تواند منشأ رشد و پویایی یا رکورد و ایستایی باشد. استاد مطهری خصوصیات دو گونه انتظار (مثبت) و (منفی) را این گونه بیان می‌کنند: انتظار فرج و آرزو و امید و دل بستن به آینده دو گونه است: ‌انتظاری که سازنده و نگهدارنده،‌ تعهدآور، نیرو آفرین و تحرک بخش است به گونه‌ای که می‌تواند نوعی عبادت و حق‌پرستی شمرده شود؛ و انتظاری که گناه است:‌ ویرانگر، اسارت‌بخش و فلج‌کننده و نوعی (اباحی‌گری) باید محسوب شود. بنا به فرمایشات رهبر معظم انقلاب اسلامی فرد منتظر باید همواره خصوصیات و ویژگیهای لازم دوران مورد انتظار را در خود حفظ و تقویت کند و این انتظار، به گونه ای است که از یک طرف، هیچ گاه نباید آن را طولانی مدت تصور کرد و از طرف دیگر هیچ گاه نباید آن را بسیار نزدیک دانست. از سوی دیگر، باور مهدویت همواره مانند دیگر آموزه های وحیانی در معرض آسیب هایی بوده است، به گونه ای که بروز خرافه در باور موعود در ادیان پیشین موجب شده است حقیقت آن کدر و وهم آلود جلوه کند. در مکتب تشیع نیز افرادی مدعی رابطه با امام زمان(عج) بوده و از طرح این ادعا برای خود بازاری تدارک دیده اند که در صورت ندادن پاسخ مناسب به آنها ممکن است به اندیشه مومنان نیز آسیب وارد بشود. طبق فرمایشات مقام معظم رهبری زمینه ساز مدعیان دروغین و دوری مردم از حقیقت واقعی انتظار، کارهای عامیانه، جاهلانه، غیرمستند و متکی بر تخیلات و توهمات می باشد که این گونه مطالب غلط و انحرافی، باعث می شوند، حقیقت اصلی مهدویت و انتظار مهجور بماند. بنابراین رهبر انقلاب اسلامی یکی از موارد مهم و ضروری در مقوله مهدویت را افزایش کارهای عالمانه، دقیق و متقن به دست اهل فن و متخصصان واقعی این موضوع می داند. ‌در نهایت این که امام مهدی (عج ) برای تحقق آرزوهای دیرین و فرو خفته بشر و برای تحقق وعده های حتمی الهـی قـیـام خـواهـد کـرد و در سـایـه حـکـومـتش امت اسلامی مجد و عظمت فوق العاده پیدا می کـند و پرچم اسلام بر فراز گیتی به اهتزاز درخواهد آمد. وعده الهی بر پیروزی نهائی نیروی حق، صلح و عدالت بر نیروی باطل، ستیز و ظلم، گسترش جهانی ایمان اسلامی، استقرار کامل و همه جانبه ارزشهای‏ انسانی قرار گرفته است. خدواند تبارک و تعالی در سوره قصص به مومنان بشارت چنین روزی را این گونه می دهد:" و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثین و نمکن لهم فی الارض و نری فرعون و هامان و جنودهما منهم". ‏