آنـچـه بـایـد دربـاره حـشـیـش بـدانـیـد

حشیش (بنگ، کانابیس، گانجا) از نوع خاصی از گیاه شاهدانه تهیه می‌شود. آلکالویید اصلی آن با خاصیت توهم‌زایی دلتا-۹ تترا هیدروکانابینول است و به‌عنوان ضداستفراغ در کموتراپی سرطان (به‌نام درونابینول با نام تجارتی مارینول)، اشتهاآور و ضددرد در مراحل انتهایی ایدز و سرطان‌ها و پایین‌آورنده فشار چشم در گلوکوم استفاده درمانی دارد. در مقادیر کم دارای آثار شل‌کننده عضلانی و آرامبخشی است... بیشترین مقدار ماده موثره حشیش در سرگل و سپس برگ‌های گیاه وجود دارد. راه شایع مصرف، کشیدن مخلوط حشیش با توتون سیگار است. در افغانی‌های ساکن ایران مصرف ساقه‌ها و برگ‌های گیاه به عنوان چاشنی داخل آبگوشت (آبگوشت حشیش) شایع است. جذب گوارشی مناسب و سریعی دارد. در کبد متابولیزه و از راه ادرار دفع می‌شود. ● علایم و نشانه‌های مصرف حشیش این علایم شامل تاکی‌کاردی، افزایش خفیف فشارخون و درد قفسه سینه، قرمزی و پرخونی ملتحمه و مخاط حلق و خشکی مخاط دهان و علایم روان‌شناختی مانند اضطراب، هذیان‌های بینایی، حمله‌های بدبینی، اختلال در تمرکز و حمله‌های حاد سرخوشی، آرامبخشی، سرخوشی متوسط، خواب‌آلودگی، خنده‌های پی‌درپی و بی‌مورد، پرخوری و حالت سرخوشی، سرگیجه و اختلال هوشیاری، اختلال در صحبت، اختلال در حرکات پیچیده مانند رانندگی به‌مدت ۲۴ ساعت، اضطراب، توهم به‌خصوص توهم بینایی، اختلال در حافظه کوتاه‌مدت، رفتارهای غیرطبیعی و تهاجمی، حمله هراس اضطراب و بی?قراری است. علایم روان‌شناختی در مصرف مقادیر کم عبارتند از: سرخوشی، پرحرفی، پرخوری، آرامش و تسهیل در روابط اجتماعی و در مصرف مقادیر زیاد، حالت پارانویا، مانیا، حالت تهاجمی، ترس، اختلال در هماهنگی عضلانی، اختلال در درک حسی، خواب آلودگی شدید، هذیان و توهم. مصرف حشیش در افراد مستعد می‌تواند باعث شروع اسکیزوفرنی شود. علایم در مصرف مزمن حشیش عبارتند از: اختلال حافظه کوتاه‌مدت و اختلال در یادگیری، یزرگی بافت پستان در مردان (به دلیل کاهش تستوسترون و افزایش موقت استروژن)، کاهش تعداد و حرکات اسپرم‌ها و اختلال ساختمانی، کاهش ترشح تستوسترون و اختلال تخمک‌گذاری در خانم‌ها، اضطراب، افسردگی، پرخاشگری، روان?پریشی و حمله‌های هراس، اختلالات رفتاری مانند انحرافات جنسی و سوءمصرف سایر مواد، کاهش فعالیت سیستم ایمنی، افزایش خطر بروز سرطان دهان و حنجره، ناهنجاری جنینی، تولد نوزاد با وزن پایین و اختلال در مهارت‌های کلامی شیرخوار. پس از قطع حشیش، نشانگان ترک رخ می‌دهد. حداکثر شدت علایم ترک ۴۸ ساعت بعد از قطع مصرف بروز می‌کنند و شامل بی‌خوابی، تعریق، لرزش دست، بی‌قراری، تهوع، افسردگی و عصبانیت است. ● کافئین کافئین یک ماده محرک مغزی فعال کننده سیستم عصبی است که در قهوه، چای، چای سبز، کولا و شکلات‌ها وجود دارد. همچنین در داروهای ترکیبی مانند قرص نوافن همراه با استامینوفن و پروفن در ایران موجود است. کافئین باعث بی‌خوابی و کاهش اشتها می‌شود و اثر دیورتیک دارد. ورزشکاران برای تقویت بدن و کاهش وزن از آن استفاده می‌کنند. مسمومیت با کافئین نادر است ولی در مواقع اقدام به خودکشی ممکن است منجر به مسمومیت شدید و حتی مرگ بشود. کافئین یک داروی کاردیوتوکسیک (سم قلبی) است و به‌طور کامل و سریع از راه خوراکی جذب می‌شود. هر فنجان چای و قهوه به ترتیب حاوی ۵۰-۱۰۰ و ۱۰۰-۲۰۰ میلی‌گرم کافئین هستند. مصرف بیش از ۱۰ گرم یا بیش از ۲۰۰ mg/kg می‌تواند منجر به مرگ شود. ● تظاهرات بالینی مسمومیت حاد ▪ مسمومیت خفیف: بی‌اشتهایی، لرزش دست، بی‌قراری و آژیتاسیون، تهوع، استفراغ، تپش قلب. ▪ مسمومیت شدید: علایم فوق همراه پرفشاری خون (به‌ویژه کاهش فشار دیاستولی همراه با افزایش فاصله فشار سیستول و دیاستول)، تشنج، هذیان، تحریکی، هیپوکالمی، هیپرگلیسمی و دیس ریتمی‌های قلبی فوق بطنی و بطنی. ● مسمومیت مزمن مصرف روزانه بیش از حد کافئین با مصرف دارو یا مصرف قهوه می‌تواند باعث بروز علایم مسمومیت (کافئینیسم) بشود. بی‌قراری، تحریک‌پذیری، اضطراب، لرزش دست، اسپاسم و کرامپ‌های عضلانی، افزایش ریفلاکس‌های، بی‌خوابی، تپش قلب و بی‌اشتهایی شایع‌ترین علایم مسمومیت مزمن کافئینیسم هستند.