راهکار درمان قطعی بی اشتهایی عصبی چیست؟

بی‌اشتهایی عصبی نوعی اختلال عصبی است که باعث کاهش وزن شدید می‌شود. در واقع، افراد مبتلا به آن از ترس افزایش وزن و به‌خاطر نگرانی زیاد بابت ظاهر خود، آن‌قدر کم غذا می‌خورند که بیمار می‌شوند. در این مطلب، از بی‌ اشتهایی عصبی و راهکار درمانی آن برای‌تان می‌گوییم.

بی اشتهایی عصبی چیست؟

بی اشتهایی عصبی یا آنورکسیا نروزا (Anorexia Nervosa) یک نوع اختلال جدی در خوردن است که باعث کاهش وزن زیاد، ترس از اضافه‌ وزن و اضطراب نسبت به ظاهر خود می‌شود. بیماران دچار به این اختلال اغلب الگوهای غذایی ناسالمی دارند و گاهی حجم خوراک خود را به‌شدت محدود می‌کنند.

در برخی موارد هم آن‌قدر فعالیت بدنی خود را بالا می‌برند که تعادل جسمانی‌شان از بین می‌رود. این اختلال هم جسم افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهد و هم باعث کاهش کیفیت زندگی و آزردگی روح و روان می‌شود.

علائم بی اشتهایی عصبی

تشخیص بی اشتهایی عصبی برای رسیدن به درمان مناسب بسیار مهم است. از علامت‌های آن باید به موارد زیر اشاره کنیم:

• استفاده از رژیم‌های غیرسالم (ورزش سنگین و استفراغ عمدی)؛
• ترس بیش از حد از افزایش وزن و حساسیت به شکل بدن؛
• کاهش وزن غیرعادی و شدید؛
• تمرکز زیاد بر وزن، رژیم؛
• خودداری از غذا خوردن؛
• محدودکردن کالری‌.

تاثیر آنورکسیا بر سلامت جسمی

بی‌اشتهایی عصبی می‌تواند سلامت جسمی فرد را به‌شدت تهدید کند. این اختلال باعث کمبود مواد مغذی در بدن، ضعف سیستم ایمنی و کاهش وزن شدید می‌شود. از اثرات آنورکسیا بر سلامت جسمانی باید به موارد زیر اشاره کنیم:

• ضعف و خستگی مفرط؛
• اختلال در عملکرد قلب و عروق؛
• مشکلات گوارشی و کم‌آب‌شدن بدن؛
• کاهش تراکم استخوان و خطر پوکی استخوان.

عوارض بی اشتهایی عصبی

کاهش شدید وزن و سوء تغذیه ناشی از بی اشتهایی عصبی، عوارض جبران‌ناپذیر و ناخوشایندی دارد:

• افسردگی و اضطراب؛ کمبود مواد مغذی به‌ویژه بعضی از ویتامین‌ها و مواد معدنی روی عملکرد مغز اثر منفی می‌گذارد. بروز تغییرات شیمیایی در مغز باعث کاهش انگیزه، بی‌حوصلگی و اضطراب یا افسردگی می‌شود.
• در موارد شدید، خطر مرگ؛ اگر بی‌اشتهایی شدید شود، عملکرد اندام‌های حیاتی بدن مانند قلب، کلیه‌ها و کبد تحت تاثیر قرار می‌گیرد. اختلالات ریتم قلب، ضعف شدید عضلات قلب و نارسایی اندام‌ها می‌توانند خطر مرگ به‌همراه بیاورند.
• ریزش مو و خشکی پوست؛ کمبود آهن و ویتامین‌های مختلف موها را شکننده و ضعیف می‌کند. پوست هم در غیاب مواد مغذی خشک می‌شود و ترک می‌خورد.
• اختلالات هورمونی و قاعدگی نامنظم؛ سوء تغذیه شدید تعادل هورمون‌های بدن را از بین می‌برد و باعث قطع یا نامنظم‌شدن چرخه قاعدگی، کاهش هورمون استروژن و در نتیجه کاهش تراکم استخوان می‌شود.

عوارض جسمی دیگری هم در پی ابتلا به بی‌اشتهایی عصبی رخ می‌دهند. برای مثال، ضعف سیستم ایمنی، مشکلات گوارشی و پوکی استخوان از پیامدهای منفی و جدی دچارشدن به این اختلال هستند. اگر بی‌اشتهایی عصبی به حال خود رها شود، سلامت و زندگی فرد مبتلا به‌طور جدی در خطر قرار می‌گیرد.

علت ابتلا به بی اشتهایی عصبی

ترکیبی از عوامل مختلف در ابتلا به بی‌اشتهایی عصبی نقش دارند. به‌عبارت دقیق‌تر، عوامل ژنتیکی، روانی و اجتماعی می‌توانند باعث بروز این اختلال شوند. برای مثال، فشارهای اجتماعی و فرهنگی برای دیکته‌کردن شکل خاصی از اندام و ظاهر به افراد جامعه، تبعاتی نظیر ابتلای اعضا به بی‌اشتهایی عصبی دارد.

از دلایل احتمالی دیگر این اختلال باید به موارد زیر هم اشاره کنیم:

• استرس؛
• اضطراب؛
• مشکلات خانوادگی؛
• سابقه اختلالات روانی.

روش‌های درمان بی اشتهایی عصبی

برای درمان بی اشتهایی عصبی باید از رویکردی چندجانبه استفاده شود. ترکیبی از روش‌های پزشکی، روان‌درمانی و غذایی در این زمینه موثرند:

• مراجعه به روانشناس و روان‌درمانگر؛ به‌کمک متخصصان این حوزه، تصویر فرد نسبت به بدن و وزن خود تغییر می‌کند.
• پشتیبانی پزشکی؛ پزشکان بیمار را در مسیر جبران و کنترل مشکلات جسمی و هورمونی قرار می‌دهند.
• مداخلات تغذیه‌ای؛ متخصصان تغذیه می‌توانند به بیماران مشاوره‌های صحیح و اصول تغذیه را آموزش دهند تا به وزن سالم برگردند.
• دارودرمانی؛ در برخی موارد، برای بعضی از افراد داروهای کاهش اضطراب و افسردگی تجویز می‌شود.

پیامدهای عدم درمان آنورکسیا

اگر بی اشتهایی عصبی درمان نشود، پیامدهای جسمی و روحی بسیار خطرناکی به‌وجود می‌آورد. کاهش شدید وزن فقط باعث تغییر شکل ظاهر نمی‌شود. در پی آن، مشکلاتی مانند مشکلات قلبی، نارسایی اندام‌ها و حتی مرگ هم رخ می‌دهد.

اثرات روانی این اختلال شامل افسردگی شدید، انزوای اجتماعی و افت قابل توجه کیفیت زندگی است. با تشخیص به‌موقع و انتخاب درمان مناسب، بی اشتهایی عصبی درمان می‌شود و بیمار به زندگی عادی بازمی‌گردد.

با دکتردکتر، بی‌دغدغه درمان شوید!

اولین گام برای رفع اختلال بی اشتهایی عصبی، مراجعه به روانشناس و متخصص تغذیه است. روانشناسان به تغییر دیدگاه فرد نسبت به ظاهر و وزن کمک می‌کنند. با راهنمایی آن‌ها، بیمار یاد می‌گیرد که حساسیت‌ها و نگرانی‌های خود را در زمینه بدن و کاهش وزن تحت کنترل درآورد. متخصصان تغذیه هم اصول صحیح غذاخوردن را یادآوری می‌کنند و آموزش می‌دهند. در نتیجه، بیمار کم‌کم با تقویت روحیه و جسم خود در مسیر سلامتی قرار می‌گیرد.

اگر شما یا یکی از اطرافیان‌تان با بی‌اشتهایی عصبی دست‌وپنجه نرم می‌کند، از وب سایت دکتردکتر کمک بگیرید. در پلتفرم نوبت‌دهی آنلاین دکتردکتر، فرصت دریافت نوبت آنلاین از بهترین پزشکان فراهم شده است. با مراجعه به آن، می‌توانید نظر مراجعان پیشین هر پزشک را بخوانید، بهترین‌ها را شناسایی کنید و البته، از آن‌ها به‌طور اینترنتی وقت بگیرید. دکتردکتر خدمات دیگری مانند امکان ویزیت غیرحضوری را هم در اختیارتان قرار می‌دهد. نگران نباشید، در این مسیر تنها نیستید!