‌پنبه پرمصرف‌ترین الیاف طبیعی و مهم‌ترین گیاه صنعتی دو منظوره جهان است كه در ۷۹ كشور جهان موجب اشتغال میلیون‌‌ها نفر در صنایع الیاف و روغن شده و در میان دانه‌های روغنی جهان بعد از سویا مقام دوم را به خود اختصاص داده است.

پنبه تأمین‌كننده ۶ درصد پروتئین مورد نیاز دنیا و مواد خام صنایع پنبه پاك‌كنی، ریسندگی، بافندگی، روغن‌كشی، نظامی، بهداشتی، تغذیه انسان، كابل‌سازی و... است.

از الیاف آن در تولید نخ و پارچه، از پوسته تخم پنبه‌دانه در تولید فورفورال، الكل اتیلیك، الكل فورفوریل، گلوكز، لگنین، گاپرون، نایلون و از مغز تخم پنبه‌دانه در تولید روغن نباتی، صابون، خوراك دام، گلیسیرین، روغن رنگرزی، ماده شمع، فتین، ویتأمین ‌‌E، مواد افزودنی شیرینی‌پزی و از لینتر آن در تولید خمیر سلولز، رنگ، گالودائم، سلوئید، ابریشم مصنوعی، الكوئید، فیلم عكاسی، پلاستیك، كاغذ محكم، عایق ساختمانی، پوست مصنوعی و كفپوش استفاده می‌شود. ‌

نگاه اجمالی به فرآورده‌های پنبه نمایانگر ظرفیت ذاتی این محصول صنعتی در ایجاد فرصت‌های شغلی در بخش كشاورزی و صنعت و در نهایت موید نقش آن در توسعه اقتصادی می‌باشد. در ۳۰ سال اخیر سطح زیر كشت پنبه در ایران از سال ۱۳۵۶ كه به طور میانگین ۳۶۵ هزار هكتار بود به‌طور كلی سیر نزولی داشته است.

اگرچه روند كاهش جدی سطح زیر كشت پنبه از سال ۱۳۷۵ آغاز شد اما از سال ۱۳۷۹ لغایت ۱۳۸۳ به‌طور كلی افزایش نشان داد. متأسفانه كشور از سال ۱۳۸۴ شدید‌ترین كاهش سطح زیركشت و پایین‌ترین سطح كشت پنبه طی ۶۰ سال اخیر را تجربه كرد و تنزل سطح زیر كشت پنبه از ۱۷۰ هزار هكتار به ۱۲۴ هزار هكتار بر اساس آمار منتشره از سوی اداره كل پنبه و دانه‌های روغنی وزارت جهاد كشاورزی، این مساله را نشان می‌دهد.‌

در كشور‌هایی چون چین، هند و ایران به ازای كشت هر هكتار پنبه ۹۵ نفر - روز اشتغال ایجاد می‌شود و از طرف دیگر به ازای ایجاد یك شغل در بخش كشاورزی ۵ شغل دیگر در بخش‌های صنعت و خدمات پنبه ایجاد می‌شود كه در نهایت كاهش حدود۲۵۰ هزار هكتار سطح زیر كشت این محصول موجب از دست رفتن ۳۷۵۰۰۰ فرصت شغلی و باعث اختلال در فرصت‌های شغلی موجود در بخش كشاورزی، ۳۸۰۰ واحد نساجی، ۱۰۶ كارخانه پنبه پاك‌كنی و بیش از ۳۵ كارخانه روغن‌كشی موجود در ایران می‌گردد. پیامدهای وضع موجود موجب ركود سرمایه‌گذاری‌های انجام شده، واردات پنبه، واردات منسوجات، واردات لینتر و وابستگی صنایع مرتبط و بیكاری می‌شود.‌