عبدالباری عطوان تحلیل کرد: واکنش حتمی روس‌ها و کشیده شدن اردوغان به باتلاقی خونین

تسنیم نوشت: تحلیلگر مشهور جهان عرب با اشاره به سقوط جنگنده روسیه از سوی ترکیه به واکنش سخت احتمالی مسکو و تبعات اقتصادی و امنیتی این اقدام برای آنکارا پرداخته است.

عبدالباری عطوان در مطلبی با اشاره به سرنگونی یک جنگنده روسی از سوی ترکیه نوشته است: ما در این که ترکیه حق دارد از مرزها و حریم خود در قبال نقض آن دفاع کند بحثی نداریم اما اقدام این کشور در سرنگونی جنگنده روسی به مثابه اعلام جنگ به یک کشور بزرگ است که تبعات خطرناکی به دنبال دارد .

 از بارزترین این تبعات بی ثباتی و فروپاشی اقتصادی و وارد شدن در باتلاق جنگ فرسایشی حتی اگر فعلا جنگ واقعی نباشد، است.تفاوت زیادی میان سرنگون کردن جنگنده سوری از نوع قدیمی و سرنگونی جنگنده روسی و  کشته شدن خلبان آن به دست نیروهای ترکمن مورد حمایت آنکاراست و این تفاوتی است که به خوبی برای ترکیه قابل درک است.

ترکیه با موارد نقض حریم هوایی این کشور که قبلا رخ داده، کنار آمده است.مواردی که چندین متر و حتی چند کیلومتر در نزدیکی مرز با سوریه بوده است و مورد اخیر آن گونه که نیویورک تایمز بیان کرده است فقط چند ثانیه به طول انجامیده است.این کنار آمدن نهایت حکمت و خویشتنداری بود.

ما نمی‎دانیم که چرا این استراتژی تغییر پیدا کرد و به دو جنگنده اف 16 دستور داده شد که جنگنده روسی را هدف قرار دهند.آیا ترکیه به طور عمدی و به تحریک آمریکا اقدام به شعله ور کردن فتیله جنگ با روسیه گرفته است؟ یا پوتین تصمیم به تحریک ترکیه با فرستادن این جنگنده گرفته تا آن را وارد جنگ منطقه ای کند؟

جوابی برای این سئوال نداریم اما آنچه می توان گفت این است که ولادیمیر پوتین رئیس جمهوری روسیه، سخت بتواند این توهین واهانت را هضم کند و واکنشی به شکل قوی به آن ندهد.وی معمولا صبور نیست تا واکنشی به اهانت ها ندهد و در انتقام تردید نمی کند و این واکنش یا به شکل جنگ مستقیم است یا به نمایندگی در بدترین شرایط.

اگر به واکنش های اولیه روس ها در قبال سقوط جنگنده توجه کنیم متوجه می شویم که همگی از انتقام قریب الوقوع حکایت دارد و این واکنش نظامی است و به سرنگونی جنگنده ترکیه ای-یعنی جنگنده در برابر جنگنده- محدود نخواهد شد.پوتین رئیس جمهوری روسیه آکنده از خشم و کینه ضد مثلث ترکی-سعودی-قطری است .

اولین نشانه های این خشم به طور آشکارا در مقاله ای که در نشریه روزنامه پراودا روزنامه کثیر الانتشار روسیه در دو روز قبل هویدا گشت که از زبان پوتین از حملات موشکی علیه این مثلث حامی تروریسم و سازمان های تروریستی سخن گفته شد.

عطوان در ادامه می نویسد: خبرگزاری رسمی روسیه صبح سه شنبه به نقل از پوتین بیان کرد که سرنگونی جنگنده روسی به مثابه خنجری از پشت و همسویی با تروریست هاست.وی در دیدار با عبدالله دوم شاه اردن در سوچی از تبعات سنگین این اقدام در روابط میان دو کشور خبر داد.

ترور ولیعهد اتریش عامل شعله ور شدن جنگ جهانی اول بود آیا سرنگونی جنگنده روسی آغاز کننده جنگ منطقه ای یا بین المللی خواهد بود به ویژه که ترکیه عضو ناتو است؟

رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه به باتلاق خونینی کشانده می شود که خروج از آن با کمترین زیان انسانی و مادی دشوار است حتی اگر واکنش روسیه جنگ فراگیر نباشد.به گزافه سخن نگفته ایم اگر اعلام کنیم که دستاوردهای اقتصادی بزرگی که انتخاب مجدد حزب عدالت و توسعه را برای چهار سال رقم زد و ترکیه را در رتبه هفدهم قوی تری اقتصادهای دنیا قرار داد در حال از بین رفتن است.مشابه این وضعیت درباره ثبات ترکیه و امنیت آن وجود دارد.

یک ماه قبل اردوغان رئیس جمهوری روسیه از مسکو دیدار و توافق نامه های مبادلات تجاری زیادی امضا کرد و احتمال داد که این حجم مبادلات تجاری به بیش از سه میلیارد دلار ظرف پنج سال آینده برسد.این توافقات و برآوردها با توجه به شرایط کنونی با توجه به بحران کنونی میان دو کشور رخ محقق نخواهد شد.

خطرناکتر از آن بُعد اقتصادی است.صنعت گردشگری که 36 میلیارد دلار سالانه نصیب ترکیه می کند بسیار آسیب خواهد دید.بسیاری از گردشگرانی که از ترکیه دیدن می کنند و تعداد آنها حدود 46 میلیون گردشگر در سال است و من نیز یکی از آنها هستم کشوری دیگری را انتخاب می کنند و از جمله این گردشگران 4.3 گردشگر روسی هستند.

اردوغان رئیس جمهوری ترکیه، سفیران 28 کشور عضو ناتو را برای مطلع کردن آنها از ابعاد و زوایای سرنگونی جنگنده روسی فرا خواند و گویا از آنها می خواهد که در کنار کشورش در قبال حملات انتقام جویانه احتمالی روس ها قرار گیرند.این اقدام قابل پیش بینی بود اما آیا این کشورها وارد جنگ جهانی با روسیه می شوند و درخواست ترکیه را اجابت می کنند؟

ناتو هنگامی که کماندوهای اسرائیلی به کشتی مرمره در آب های بین المللی در سواحل فلسطین اشغالی در 29 مه 2010 یورش بردند، اقدامی انجام نداد و دخالتی نکرد و هیچ هشداری به اسرائیل نداد و مجازاتی علیه آن به سبب تعدی به یکی از اعضای خود انجام نداد و علت آن هم این بود که ترکیه کشوری مسلمان بود و اسرائیل نزدیک ترین همپیمان به ناتو و اعضای آن.

عطوان در ادامه با اشاره به دخالت ترکیه در سوریه و تبعات این دخالت در بی ثباتی آن می نویسد: متاسفانه اردوغان رئیس جمهوری ترکیه و همپیمانان آن به طور دقیق ارزیابی به عمل نیاوردند و گمان کردند که این دخالت همانند تفریح است و نظام سوریه ظرف چند هفته یا چند ماه مشابه آنچه در تونس، لیبی، مصر و یمن رخ داد، ساقط خواهد شد و سریعا اقدام به پیشنهاد برای پناهندگی رئیس جمهوری سوریه و خانواده وی دادند.گذشت روزها این باور غلط را ثابت کرد و تا کنون و پس از گذشت حداقل پنج سال این اتفاق نیافتاده است.

اگر فرض کنیم که روسیه به ترکیه اعلام جنگ جزیی یا فراگیر ندهد و خویشتنداری کند و به میانجی‌گری‌ها در ساعات و روزهای آینده توجه کند، فقط کافی است که حمایت نظامی و مالی از حزب پ ک ک با ترکیه در جنگ است به عمل آورد و از گرایش های استقلال طلبانه شرق ترکیه حمایت کند. این سبب خواهد شد که نظام ترکیه فرسوده و ترکیه به سوریه دیگری تبدیل شود.

مثلث ترکی-سعودی-قطری ضلع دوم و سوم خود را به باتلاق یمن کشاند و ضلع سوم یعنی ترکیه در آستانه غرق شدن در باتلاق بسیار خطرناک دیگری است.اگر در  حال حاضر غرق نشود متحمل تلفات انسانی و خسارات مالی فراوانی خواهد شد و تنش فزاینده و بی ثباتی در کل منطقه  و همه درآمدهای نفتی به دنبال دارد.

عطوان در پایان می‎نویسد: اعتراف می‎کنیم که ما تصویری تیره و ترسناکی در این مقاله ارائه دادیم اما این طرحی غربی و حماقت عربی است که ما به آن کشانده شده ایم و روزهای آتی ویرانی و ترس بیشتر را به دنبال خواهد داشت.

52261

کد N1043163