۰
رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی بیان کرد

مهمترین راهکارهای مقابله با پدیده خشونت‌گرایی و پیوستن به خشونت‌گرایان

  • ۲۰بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
جهان عليه خشونت و افراطی‌گری,خشونت

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی در همایش «روابط فرهنگی ایران و چین» مهمترین عوامل مؤثر در پدیده «مهاجرت به سوی خشونت و افراط گرایی» و راهکارهای مقابله با پدیده خشونت‌گرایی و پیوستن به خشونت‌گرایان را تشریح کرد.

به گزارش گروه دریافت خبر خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، روز دوم چهارمین «همایش روابط فرهنگی ایران و چین» با حضور جمعی از صاحب‌نظران و اندیشمندان ایران و چین و با موضوع «تحولات بین‌المللی و چشم انداز روابط فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین» صبح امروز یکشنبه 29 شهریور ماه در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مبلغی رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی به عنوان سخنران روز دوم این همایش با طرح موضوعی تحت عنوان" پیوستن گروه‌هایی از اقلیت‌های مسلمان در جهان به گروه‌های تروریستی در خاورمیانه" (واکاوی این پدیده و راه‌های مقابله با آن) تصریح کرد: متاسفانه پاره‌ای از اقلیت‌های اسلامی در کشورهای جهان، به خاستگاهی برای توجه و گرایش به گروه‌های خشونت گرا همچون داعش تبدیل شده‌اند.

وی با بیان این‌که «ریشه‌یابی این پدیده و مقابله درست با آن از اهمیت بالا و فوری برخوردار است» گفت: ریشه‌یابی این پدیده و مقابله درست با آن هم از آن جهت که پیوستن افرادی از گوشه و کنار جهان به افراطیون در خاورمیانه، منتهی به شدت و توسعه خشونت در این منطقه می‌شود و هم از آن جهت که برای کشورهای مبداء (که گروه‌ها از آنجا به سمت افراطی‌ها کوچ می‌کنند) مشکلاتی را ممکن است بعد‌ها ایجا کند.

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی، اظهار کرد: عمق خطر این پیوستن را در یک نگاه کلان می‌توان به این صورت توصیف کرد که چنین پدیده‌ای سرانجام به جهانی‌تر شدن، پیچیده‌تر شدن و چند جانبه‌تر شدن ابعاد خشونت منتهی می‌شود، وضعیتی که اگر رخ دهد همه از آن متضرر خواهند شد و مقابله در آن صورت، سخت‌تر و پرهزینه‌تر خواهد شد.

مهمترین عوامل مؤثر در پدیده «مهاجرت به سوی خشونت»

مبلغی در ادامه به عوامل مؤثر در پدیده «مهاجرت به سوی خشونت» پرداخت و خاطرنشان کرد: پدیده مهاجرت و پیوستن افرادی از پاره‌ای از اقلیت‌های مسلمان به سوی گروه‌های تروریستی (که ما از آن جهت رعایت اختصار «مهاجرت به سوی خشونت» تعبیر می‌کنیم) از عواملی چند ریشه می‌گیرد.

وی افزود: در این میان دو عامل مهم‌تر به نظر می‌آیند، که عبارتند از: عامل اول، جهل به حقیقت شریعت اسلامی، زیرا متون حاوی شریعت اسلامی همانند متون تاریخی دیگر در معرض بد فهمی و کج تفسیری قرار دارند. شریعت بدفهمیده شده، هنگامی که تحت آموزش قرار می‌گیرد، راه به درون جامعه می‌برد و از آن پس منشأ پیدایش تحرکات و پدیده‌هایی اجتماعی با محتواهای غلط و عمدتا مشقت بار برای جامعه می‌شود.

بد فهمی شریعت، مفاهیم اسلامی را از محتواهای منطقی و انسانی خود فارغ می‌سازد

مبلغی با اشاره به این‌که «تحرکات و پدیده‌های اجتماعی مبتنی بر فهم و آموزش غلط دین، خطری بزرگ و فزاینده هستند، زیرا با تکیه بر ظرفیت و جاذبه دینی شکل می‌گیرند و ارتقا می‌یابند» گفت: بد فهمی شریعت، مفاهیم اسلامی را از محتواهای منطقی و انسانی خود فارغ می‌سازد و به آن‌ها معانی خشونت بار و ضد بشری می‌بخشد.

وی با ذکر دو مثال در تشریح این عامل مؤثر در پدیده «مهاجرت به سوی خشونت» یادآور شد: مثال اول هجرت است. بر اساس آیات قرآنی فلسفه هجرت از منطقه‌ای به منطقه دیگر، «رفتن به سمت گشایش و سعه و رهایی از تنگنا‌ها» است. خواه از تنگناه‌های خشونت و خواه از تنگناه‌های معیشت» که قرآن کریم نیز در این باره می‌فرماید:«وَمَن یُهَاجِرْ فِی سَبِیلِ اللّهِ یَجِدْ فِی الأَرْضِ مُرَاغَمًا کَثِیرًا وَسَعَة»هر که در راه خدا هجرت کند در زمین اقامتگاه‌های فراوان امن و گشایش خواهد یافت.

فلسفه خشونت‌گریزی در هجرت، در یک فرایند کج فهمی تاریخی جای خود را به فلسفه‌ای معکوس داده است.

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی افزود: هجرت به حبشه، گواه این امر است. در صدر اسلام مسلمانان در مکه مواجه با خشونت شدید بودند و تحت اذیت و آزار گسترده قرار داشتند. پبامبر (ص) به آنان اجازه داد تا جهت رهایی از وضعیت به حبشه هجرت کنند که مسلمانان در دو نوبت دست به این هجرت زدند.

مبلغی خاطرنشان کرد: این فلسفه خشونت‌گریزی در هجرت، در یک فرایند کج فهمی تاریخی کاملا جای خود را به فلسفه‌ای معکوس داده است، فلسفه‌ای با جهت‌گیری‌های خشونت بار آن هم به صورت افراطی و اخیرا گسترده. مفهوم«سفر برای رهایی از خشونت «کجا و مفهوم» سفر برای ایجاد خشونت» کجا! آنچه در حقیقت شریعت است به چه چیزی در نگاه به شریعت ترجمه شده است!

وی به مقوله خلافت که در نگاه و منطق اسلامی در اصل و اساس به معنای جانشینی خداوند است، به عنوان دیگر مثال این مورد اشاره کرد و گفت: انسان هنگامی جانشین خداوند در روی زمین می‌شود که رفتار، برخورد و کوشش‌های مختلف و متنوع او محل جلوه صفات الهی باشد. اگر خداوند رحمت او بر غضب او سبقت گرفته است انسان خلیفه خداوند هم، در زندگی خود بر اساس رحمت، عفو، بخشش و حل مشکلات انسان‌ها باید قدم بر دارد.

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی ادامه داد: غضب اصولا امری نادر و مربوط به موارد بسیار استثنایی است. حال اگر کسی یا مجموعه‌ای در زندگی تمام حیات، تحرکات، تصرفات و تصمیمات او بر محور جنگ و خشونت باشد قطعا از وضعیت خلیفة‌اللهی بدور شده است.

وی با بیان این‌که «خلافت پیامبر(ص) هم همین محتوا را دارد» تصریح کرد: هم از آن جهت که خلافت آن حضرت با خلیفة‌الله بودن انسان در تعارض نیست و این در امتداد آن است و هم از آن جهت که خود پیامبر (ص) رحمت برای همه بود و اخلاقی عظیم داشت. خلافت آن حضرت (ص) خواه به قرائت شیعی آن یعنی امامت و خواه به قرائت سنی آن، در امتداد سیره پیامبر (ص) معنا می‌یابد و عدل، عفو، رحمت و اخلاق را سرلوحه رفتار خود قرار می‌دهد.

مبلغی اظهار کرد: بر اساس این منطق اگر مجموعه‌ای به اسم خلافت رفتارهایی را در جوامع امروز شکل دادند که جز خوف و ناامنی، ترس و خشونت و کشتار و بی‌رحمی و شقاوت رهاوردی از خود نشان نداد، در نقطه مخالف و معکوس مسیر خلیفة‌اللهی و خلافت پیامبر (ص) عمل کرده‌اند.

تبعیض نسبت اقلیت‌های اسلامی دومین عامل مؤثر در پدیده «مهاجرت به سوی خشونت»

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی در ادامه دومین عامل مؤثر در پدیده «مهاجرت به سوی خشونت» را تبعیض نسبت اقلیت‌های اسلامی عنوان کرد و گفت: تجربه نشان داده است که اقلیت‌های اسلامی غیر مواجه با تبعیض در کشورهای خود، در مناسبات اجتماعی آن کشور‌ها حضور و ظهور سالم‌تر، با احساس‌تر و سازنده‌تری به نفع سیستم‌های برقراری نظم عمومی در آن کشور‌ها داشته‌اند. اقلیت‌ها به دلیل قرار داشتن در وضعیت و جایگاهی اقلیت بودن، طعم رعایت حقوق شهروندی را نسبت به خود، حتی بیشتر و بهتر از غیر اقلیت‌ها احساس می‌کنند.

وی افزود: بر این اساس اقلیت‌های تحت تبعیض، چالش‌هایی فراروی نظم عمومی، امنیت ملی، مصالح ملی و آرامش اجتماعی هستند و بر عکس اقلیت‌های اسلامی برخوردار از حقوق اجتماعی فرصت‌هایی اساسی برای نظم، امنیت، مصالح و انسجام ملی در کشورهای خود هستند.

گروه‌های خشونت‌گرا از افراد و جوانانی نیروگیری می‌کنند که نگاه آنان به اسلام سطحی است

این چهره تقریبی و برجسته جهان اسلام همچنین در بخش دیگری از سخنان خود به راه‌های مقابله با پدیده خشونت گرایی و پیوستن به خشونت گرایان پرداخت و تصریح کرد: جهل‌زدایی اولین راه مقابله با پدیده خشونت گرایی است. بی‌گمان گروه‌های خشونت‌گرا از افراد و به ویژه جوانانی نیروگیری می‌کنند که نگاه آنان به اسلام سطحی است. بنابر شواهد بسیار در مناطقی از جهان که مبلغان سلفی سطحی‌اندیش در میان اقلیت‌های اسلامی جهت تبلیغ حاضر شده و رفت و آمد کرده‌اند، سطحی اندیشی دینی قوام گرفته است و از میان همین اقلیت‌ها بعدا کسانی به گروه‌های خشونت گرا پیوستند.

مبلغی تاکید کرد: راه مقابله با این سطحی اندیشی و تلاش برای ارتقای سطح آگاهی نسبت به اسلام، ایجاد و گسترش آموزش درست اسلام در میان مسلمانان است. که بی‌گمان در این زمینه هماهنگ شدن، آموزش مدارس و دانشگاه‌ها، تلاش تبلیغی عالمان عمقی اندیش دینی و تلاش‌های رسانه‌ای می‌تواند نگاه دینی را در سطح عموم تعمیق بخشد.

وی خاطرنشان کرد: البته جهل زدایی لایه عمیق‌تری هم دارد که به تلاش‌های علمی معطوف به تصحیح روش فهم شریعت باز می‌گردد. به یقین کوشش برای فهم شریعت از خاستگاه‌های ذهنی و فکری و روش فهم نص تاثیر می‌پذیرد.

ریشه‌یابی فهم گروه‌های افراطی از شریعت از خاستگاه‌های ذهنی غلطی

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: فهم گروه‌های افراطی از شریعت از خاستگاه‌های ذهنی غلطی همچون« شرک پنداری بسیاری از اندیشه‌ها» و« بی‌ارزش پنداری خون کافر و مشرک» و« نادیده انگاری فطرت در رجوع به شریعت» و... بر می‌خیزد و روش آن‌ها در فهم نص نیز جمودگرایی بر نص و تفسیر نص بر اساس ظاهر رفتار سلف (پیشینیان) است. تصحیح چنین روشی نیازمند کوشش‌های عمیق از سوی مراکز علمی و پژوهشی اسلامی و برگزاری کنفرانس‌ها در دانشگاه‌هاست.

مبلغی جایگاه بخشی اجتماعی به اقلیت‌ها و همکاری کشور‌ها را دو راهکار دیگر در مقابله با پدیده خشونت گرایی و پیوستن به خشونت گرایان بر شمرد و افزود: به میزان توجه دولتمردان کشورهای دارای اقلیت‌های اسلامی به آن‌ها و دخیل کردن نمایندگانشان در جایگاه‌های مناسب، فضای عمومی این اقلیت‌ها خود به عاملی برای کنترل عوامل و زمینه‌هایی بدل خواهد شد که در صورت‌ رها شدن ممکن است به خشونت‌های احتمالی و احیانی منتهی شود.

رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی در پایان تصریح کرد: خشونت دارای خصلت اپیدمیک است که مرز نمی‌شناسد و به سرعت از منطقه‌ای به منطقه‌ای راه می‌یابد. خشونت، میل به سمت فراگیر شدن و دامن همه را فرا گرفتن دارد. کشورهای مختلف باید همکاری جدی و معناداری را با یکدیگر (حتی با قطع نظر از اختلافات فیمابین) در این خصوص داشته باشند. این همکاری باید همه جانبه باشد و جنبه‌های فرهنگی و علمی را نیز تحت پوشش قرار دهد.

انتهای پیام

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.