یک مدرس دانشگاه:

به‌دور از هیاهوهای جناحی اندیشه‌های امام(ره) بازخوانی شود

امام خميني ره

یک مدرس حوزه و دانشگاه گفت: انقلاب اسلامی ایران در پیدایش و بقا و گسترش مرزهای خود وامدار اندیشه‌های امام خمینی است و منظومه فکری حضرت امام می‌تواند همچنانکه این انقلاب را به ثمر رساند، در پیشبرد اهداف و آرمان‌های اصیل انقلاب نیز موثر باشد.

حامدعلی اکبرزاده در گفت‌وگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، گفت: در حال حاضر قرائت‌های متعددی از اندیشه‌های امام یا شکل گرفته و یا در حال شکل گیری است و معتقدم امام خمینی از جمله شخصیت‌هایی است که از جهات مختلف توسط گروه‌های گوناگون و در عین حال ناهمسو مورد توجه قرار خواهد گرفت و این مسأله ریشه در اضلاع مختلف شخصیتی ایشان دارد. به تعبیر دیگر می‌توان تصور کرد که در آینده گروه‌های مختلفی از پیروان امام خمینی در اقصی نقاط جهان باشند که این گروه‌ها در عین پیروی از امام با یکدیگر تضاد و تعاند داشته باشند. البته در حال حاضر نیز به نوعی این اتفاق افتاده و برخی شیفته شخصیت انقلابی امام و برخی دیگر تحت تأثیر شخصیت عرفانی ایشان و همینطور گروه‌هایی دیگر متأثر از شخصیت فلسفی، اخلاقی، اجتماعی و... ایشان هستند.

وی ادامه داد: با همه این اوصاف بازخوانی منظومه فکری امام راحل برای پیشبرد آرمان‌های انقلاب اسلامی مستلزم توجه به چند مسأله است. نکته اول اینکه این بازخوانی باید ناظر به واقع باشد و در قرائتی که از شخصیت ایشان ارایه می‌کنیم، تحت تأثیر هیچ عاملی نباشیم و بهترین راه برای این مهم، تحلیل گفتمان و رویکرد تحلیلی - منطقی، نسبت به اندیشه‌های امام است، ضمن اینکه در این راستا باید به اسناد غیر قابل خدشه استناد شود که در حال حاضر صحیفه امام بهترین سند است.

اکبرزاده خاطرنشان کرد: نکته دیگر اینکه در هر اندیشه‌ای و هر منظومه معرفتی، ما با یکسری اصول و مبانی و ذاتیات و یکسری عرضیات و فروع مواجهیم، که در این میان،" اصول و مبانی"، ماهیت کلی آن منظومه معرفتی را شکل می‌دهند و حفظ آنها، اندیشه‌ها را از خطر تحریف مصون می‌دارد، درباره اندیشه‌های حضرت امام نیز باید به این مسأله توجه داشت و کاوش در اصول و مبانی را مدنظر قرار دارد و نباید اجازه داد که ذاتیات و اجزاء قوام دهنده به شخصیت فکری امام، قربانی عرضیات و فروع شوند، البته در برخی مواقع رجوع به آن فروع برای فهم بهتر اصول نیز لازم و ضروری است.

وی با اشاره به این‌که «در شناخت و بازخوانی اصول فکری مکتب امام خمینی بایستی به عنصر زمان و تاریخ نیز توجه جدی داشت و نقش فضای سیاسی اجتماعی، فرهنگی و روانی جامعه در هر مقطع تاریخی را نادیده نگرفت» یادآور شد: چه بسا برخی مسائل در یک دوره خاص قابل طرح باشد و در برهه‌ای دیگر از زمان مطرح کردن آن اتفاقا به ضرر یک دستگاه معرفتی باشد. از این رو چاره‌ای نداریم تا همانگونه که رهبر انقلاب در مراسم سالگرد امام ابراز داشتند، اصول و مبانی فکری اندیشه امام را مورد بازخوانی قرار داده و با کاویدن ابعاد مختلف آن بتوانیم در درجه نخست از تحریف شخصیت امام جلوگیری نمائیم و در مرحله بعد از نتایج این واکاوی در جهت اهداف انقلاب بهره ببریم.

این پژوهشگر دین و فلسفه تصریح کرد: معتقدم همانگونه که درباره متون مقدس‌مان یعنی قرآن و احادیث قائل به محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، نص و مؤول و ثابت و متغیر هستیم، درباره اندیشه‌های امام نیز باید این مدل را پیاده کنیم و چنین کاری تاکنون انجام نشده است. به عنوان مثال ظاهرا امام در سال‌های نخستین انقلاب با حضور روحانیت در مسندهای اجرایی دولتی موافق نیستند اما بعد از اتفاقاتی که افتاد با این مساله موافقت کردند و نمود آن را می‌توان در ریاست جمهوری آیت‌الله خامنه‌ای مشاهده کرد، جالب‌تر آنکه امام در اواخر عمر خود و در قالب منشور روحانیت، حضور روحانیون و علماء و طلاب را در کارهای قضایی و اجرایی یک امر مقدس و یک ارزش الهی می‌دانند. نمونه دیگر نیز مساله نهضت آزادی است که امام در ابتدای انقلاب مخالفتی در این باره اظهار نداشتند اما در سال‌های واپسین عمر خویش به شدت در مقابل این گروه ایستادند.

وی در پایان اظهار کرد: امروز آنگونه که برخی گفتند، جای اندیشه‌های امام در موزه‌های تاریخی نیست، بلکه مانیفست اساسی اسلام ناب محمدی همان اندیشه‌های امام است، البته به شرطی که ناسخ و منسوخ و اصل و فرع را در اندیشه امام بشناسیم. بنابراین چاره‌ای نداریم جز اینکه تلاش کنیم به دور از هیاهوهای جناحی و بازی‌های سیاسی، با رویکردی علمی به بازخوانی اندیشه‌های امام بپردازیم و قرائتی را ارایه دهیم که نزدیک‌ترین قرائت به واقعیت باشد. یعنی امام را همانگونه که بود معرفی کنیم، نه اینکه ساخته و پرداخته‌های ذهنی و خیالی، غیر واقعی و اسطوره‌ای از امام را جای واقعیت بنشانیم چرا که هر قدر از امام خمینی واقعی دور شویم از جوهره انقلاب اسلامی نیز فاصله خواهیم گرفت.

انتهای پیام

کد N900655

وبگردی