۱
توسط حجت‌الاسلام ‌و المسلمین فلاح‌زاده انجام شد

پاسخ به سؤالات شرعی مخاطبان درباره‌ی احکام خرید، مصرف، تولید و فروش کالا

  • ۱۰بازدید
  • ۱ رای
  • ۰ دیدگاه

حجت الاسلام و المسلمین فلاح زاده به سوالات شرعی مخاطبان درباره احکام خرید، مصرف، تولید و فروش کالا مطابق با فتاوای رهبر معظم انقلاب اسلامی پاسخ داد.

به گزارش گروه دریافت خبر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، متن سوال و پاسخ به شرح زیر است:

1. آیا سخنان حضرت آقا درباره ی خرید کالای داخلی به معنای فتوای حرمت خرید جنس خارجی در صورت وجود مشابه داخلی است؟ یا اینکه صرفاً یک توصیه است؟ یا اینکه حکم حکومتی است؟ در هر صورت چه نسبتی با نظرات دیگر مراجع تقلید دارد؟

اگرچه اینجا نمی توانیم بگوییم که این فتوای شرعی است و اگر کسی یک مورد کالای خارجی خریده و بخواهد استفاده کند، او مرتکب کار حرام و گناه شده است، اما از طرف دیگر هم نمی توانیم این سخنان را یک توصیه ی ساده تلقی کنیم. ایشان در بیاناتشان تعبیر «باید» داشتند اما «باید» به معنای حرمت فقهی نیست. ولی به هر حال همه ی کسانی که نظر حضرت آقا برایشان محترم است یا به کشورشان و تقویت اقتصاد کشورشان علاقه دارند، به دنبال پیشرفت کشورشان هستند، به این توصیه گوش دهند. فرقی هم نمی کند که این افراد مقلد مراجع دیگر باشند یا مقلد حضرت آقا. به هر حال مجتهد جامع الشرایطی که رهبری جامعه را بر عهده دارند و بر قله ی اداره ی کشور قرار دارند و از مسائل کشور به خوبی آگاه هستند، یک توصیه ای به مردم می کنند و مردم اگر پیشرفت کشورشان را می خواهند باید به این توصیه گوش دهند.

2. آیا اگر کالایی را به خاطر اینکه ایرانی است بخریم ثواب برده ایم؟ چرا؟

اگر قصدتان از خرید کالای ایرانی این باشد که نظر حضرت آقا، مراجع معظم تقلید و دین این است؛ یا به هر حال این کار شما موجب تقویت مسلمانان و اقتصاد مملکت اسلامی شود تا بتوانیم در مقابله با دشمن و تحریم دشمن روی پاهای خودمان بایستیم و استقلال خود را حفظ کنیم، قطعاً این کار شما ثواب دارد.

3. منظور از کالای ایرانی دقیقاً چیست؟ اگر اجزای یک کالا در خارج از کشور تولید شده و فقط در کشور ما سر هم می شود، می توان آن کالا را ایرانی نامید؟ مصرف کالایی که مشابه ایرانی ندارد، چه حکمی دارد؟

هر چند این سوال را باید از اهل فن، بازار و تولیدکنندگان پرسید که چه کالایی را ایرانی و چه کالایی را غیرایرانی می دانند، اما اجمالاً بسیاری از کالاها در داخل تولید می شوند که مواد اولیه یا اجزایش خارجی است؛ و در اینجا طبق مقررات با مجوز قانونی مونتاژ و عرضه می شوند، نمی توان گفت که این کالاها خارجی هستند، اگرچه در این موارد هم خرید کالایی که صددرصد داخلی است، یعنی متخصصان داخلی آن را طراحی کرده اند و می سازند بهتر است و این کار به اقتصاد کشور کمک بیشتری می کند.

4. آیا کالاهای تولید داخل که تحت لیسانس کشورهای خارجی هستند، خارجی محسوب می شوند؟ خرید این کالاها چه حکمی دارد؟

ممکن است یکسری از اجناس برندش خارجی باشد ولی در داخل تولید بشوند، یا شیوه ی تولید خارجی است یا کارخانه اش را آنها ساخته اند یا تحت لیسانس کشور دیگری باشد، این کالا خارجی محسوب نمی شود و خریدش جایز است، مگر اینکه منع قانونی داشته باشد یا بدانیم و مطمئن باشیم که خریداری این کالا موجب کمک به دشمنان می شود که در این صورت جایز نیست.

5. «مشابه داخلی داشتن» کالاهای خارجی به چه معناست؟ یعنی کیفیت و میزان کارایی کالای داخلی و خارجی هم مشابه باشد؟ یا اینکه صرف وجود یک کالای داخلی در بازار با هر کیفیتی ملاک است؟

عرض می کنیم وقتی یک کالا خریداری می شود به چه غرضی است؟ چه فایده ای دارد؟ چه استفاده ای از آن می شود؟ به عنوان مثال دارو را برای درمان بیماری می گیرند، اگر این دارو نمونه ی خارجی دارد، نمونه ی داخلی هم دارد و نمونه ی داخلی همان تأثیر را دارد و با استفاده از آن بیمار درمان می شود، اینجا مشابهت وجود دارد. یا مثلاً لوازم منزل مثل بخاری که هر دو نمونه ی ایرانی و خارجی گرم کننده هستند و به هر حال با خرید این کالا غرض حاصل می شود؛ ممکن است گاهی وقت ها هم کیفیت مشابه داخلی کمی پایین تر باشد، اما با خرید آن غرض حاصل می شود.

اما یک وقت است که اگر با خریدن یک کالا واقعاً خریدار متضرر می شود و واقع مطلب این است که به او می گویند تو مغبون شدی، بی خود این کالا را خریدی، آن فایده ای را هم که به خاطر آن، این کالا را خریدی ندارد؛ ما به این کالا نمی گوییم مشابه.

6. با توجه به اینکه برخی لوازم و قطعات، ساخت کشورهایی هستند که آن کشورها دشمن ما محسوب شده و از تولید این کالا به آنها سود می رسد، آیا خرید آن کالاها جایز است؟

اگر کسانی که از بابت خرید این کالا توسط ما سود می برند یا کمکی به آنها می شود از دشمنان ما باشند، یعنی کسانی که در حال جنگ با مسلمانان هستند مثل رژیم غاصب صهیونیستی یا گروه های تکفیری که الان در حال جنگ با مسلمین هستند، خریدن آن کالا حرام است؛ اما اگر مطمئن نیستیم که آنها سود می برند یا نه، اشکالی ندارد.

7. برخی از کالاها وجود دارد که گفته می شود برند آنها صهونیستی بوده و مقداری از سودش به جیب رژیم اشغالگر قدس می رود، اما از سوی دیگر این کالاها به طور کاملاً رسمی و قانونی در کشور تولید و خرید و فروش می شوند. پرسش این است که صرف تولید شدن و قانونی بودن تولید و فروش یک کالا در جمهوری اسلامی ایران، به معنی غیرصهیونیستی بودن آن است یا خیر؟ در این میان وظیفه ی مردم چیست؟

مشابه این سؤال را در مورد آهنگ هایی که از صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش می شود یا آهنگ هایی که مجوز نهادهای رسمی را دارد می پرسند که آیا صرف این پخش شدن یا مجوز داشتن دلیل بر حلال بودن گوش کردن به آنها است یا نه؟ در جواب گفته می شود که صرف پخش شدن یک آهنگ از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران یا داشتن مجوز قانونی دلیل بر حلیت نیست. ممکن است موضوع از مواردی باشد که مسئولین امر تشخیص داده اند که آن آهنگ «غنایی» و «مطرب» نیست، اما شما تشخیص دادید که مطرب است، پس شما نباید گوش دهید.

درباره ی این موضوع هم یک وقت است که تولید و فروش یک کالا مجوز قانونی دارد، ولی شما در موردی خاص تشخیص تان این است که این کالا صهیونیستی است یا برندش متعلق به آنها است یا بهره ای به آنها می رسد، در این صورت شما مجاز نیستید که آن کالا را خریداری کنید. اما باید دقت کنید که تبلیغات علیه نهادهای رسمی کشور که آنها مجوز قانونی صادر کرده اند جایز نیست. شاید تشخیص مسئولین این است که با تولید یا فروش این کالا به صهیونیست ها کمک نمی شود.

حال اگر شما شک دارید و یقین ندارید که کالایی که در داخل کشور تولید و توزیع می شود متعلق به دشمنان یا صهیونیست ها هست یا اینکه به آنها کمک می شود یا نه، خریدن آن کالا اشکالی ندارد. البته در اینگونه موارد که شک دارید احتیاط خوب است. اما اگر خریداری کردید، مرتکب گناه و حرام نشده اید.

8. اگر به هر دلیلی کسی کالایی خارجی که مشابه داخلی دارد را خرید، آیا استفاده از آن کالا جایز است؟ یا اینکه چون نباید می خریده، الان استعمالش هم اشکال دارد؟

این مطلب دو صورت دارد؛ یک وقت این کالا ساخت دشمنان ما است، یعنی متعلق به کسانی است که در حال جنگ با مسلمین هستند مثل دولت غاصب صهیونیستی یا برخی از کشورهایی که الان در حال جنگ اقتصادی با کشور ما هستند و ما را تحریم کرده اند. به طور کلی ما نباید به دشمنان مان کمک کنیم. اما حکم این مسئله فرق می کند:

اگر شخص کالایی را خریده است، مثلاً وسیله ی نقلیه ای خریده و الان متوجه شده است که این وسیله ساخت و متعلق به دشمنان ما بوده و نبایستی می خریده است، حالا آیا می تواند از آن استفاده کند یا نه؟ اگر استفاده ی شما از آن کالا تبلیغ و ترویج کالای آنها باشد یا به نحوی کمک به آنها باشد، این استفاده جایز نیست.

اما اگر دارید استفاده می کنید، تبلیغ و ترویجی هم نیست، پولش هم دیگر از دست رفته، اگر هم آن کالا را کنار بگذارید، به نحوی اسراف محسوب می شود و امکان پس دادن هم وجود ندارد، در اینجا استفاده اشکالی ندارد؛ مگر اینکه مفسده ای بر آن مترتب شود، مثلاً اینکه حجم زیادی از آن کالا که مشابه داخلی هم دارد استفاده شود و این کار موجب تضعیف کالای ایرانی شود و ضرر به اقتصاد اسلام و مسلمین بخورد که در این صورت یک حکم ثانوی است و مفسده بر آن مترتب می شود. اما تا زمانی که در آن حد نباشد، استفاده از آن کالا اشکالی ندارد.

9. در صورتی که اجناس غیر ایرانی را برای ما هدیه آورده باشند و خودمان تهیه نکرده باشیم، حکم استفاده از آن کالا چیست؟

کالایی که هدیه آورده اند و خارجی است متعلق به کجاست؟ اگر برای صهیونیست ها یا دشمنانی است که در حال جنگ با مسلمین یا نظام اسلامی هستند، این استفاده اگر به نحوی تبلیغ یا ترویج آن کالا باشد که دیگران هم تشویق شوند و خریداری کنند، این کار حرام است.

اگر دیگران آن کالا را هدیه آورده اند و پس دادنش هم ممکن نیست، در اینگونه موارد اگر بتوانید کالا را نگیرید و آن فرد را هم توجیه کنید که این کالا مربوط به دشمنان است و من به این خاطر استفاده نمی کنم و شما هم استفاده نکنید، این خودش نهی از منکر است؛ چون خریدن کالای دشمنانی که در حال جنگ با مسلمین هستند، کمک به دشمنان ما است و کمک به آنها حرام است و کسی که خریداری کند منکَر مرتکب می شود و نهی از منکَر بر ما واجب است. یعنی اگر بدانیم که آن شخص هدیه دهنده باز هم از این کالا می خرد باید او را نهی کنیم؛ این گام اول.

گام دوم زمانی است که دیگر از این مرحله گذشته است؛ او کالا را هدیه آورده و شما متوجه شدید که این کالا مربوط به دشمنان است، اما برگرداندن آن یا ممکن نیست یا اثر و ثمری ندارد، در این صورت استفاده از آن کالا اگر تبلیغ و ترویج آن نشود اشکال ندارد.

10. بعضی از کالاهایی که تولید داخل است، کیفیت خوبی ندارند و در صورت خرید، باید بعد از مدتی آن را تعویض کنیم؛ با این حال آیا صرف اینکه کالایی ایرانی است باید آن را بخریم؟

مسئله این است که ما باید متوجه این مسئله باشیم که زمان ما زمان حساسی است. اگر این تحریم ها نبود و خرید کالای خارجی لطمه به اقتصاد کشور نمی زد، شاید این مسئله مشکلی نداشت. اما اگر یک نگاه کلان داشته باشیم، متوجه می شویم که الان عصر و زمانی است که خرید کالای خارجی در حالی که نمونه ی داخلی وجود دارد به اقتصاد کشور لطمه می زند. البته تولیدکنندگان نیز باید دقت بیشتری کنند تا کیفیت کالای آنها بالا برود. حال اگر کیفیت کالای ایرانی مقدار کمی پایین تر بود و کالای داخلی در حد کالای خارجی نبود، در آن صورت اگر افراد کالای داخلی را خریداری کنند بهتر و شایسته تر است.

11. خرید برخی محصولات تولید داخل به دلیل پایین بودن کیفیت شان، باعث خسارت خریدار می گردد؛ این در حالی است که خرید نمونه های خارجی آنها باعث ایجاد امنیت بیشتر مصرف کنندگان می شود. آیا در این صورت خرید کالای خارجی جایز است؟

به تولیدکنندگان داخلی توصیه می شود که کیفیت کالاها را بالاتر ببرند ولی بخشی از این حرف ها تبلیغات سوء است، یعنی اینگونه نیست که کیفیت کالاهای ایرانی همیشه پایین تر باشد، حتی در برخی موارد بالاتر است و بعضی افراد همان کالاهای ایرانی را با برند خارجی می فروشند، تنها به این خاطر که بعضی افراد نگاه بهتری به کالای خارجی دارند؛ اما این مسئله واقعیت ندارد و توهم بی جایی است.

اما بر فرض اینکه کالای داخلی واقعاً کیفیت نداشت و خرید آن موجب خسارت خریدار شود، در اینجا تولیدکننده ضامن است و مسئولیت شرعی دارد؛ در اینجا کسی نمی گوید که شما حتماً بروید کالایی را که کیفیت ندارد خریداری کنید، بلکه اگر مشابه داخلی خوبی دارد، شما آن مشابه داخلی بهتر را خریداری کنید تا آن کسی که تولیدکننده ی کالای کم کیفیت است بفهمد و سعی کند کیفیت کالای خود را ارتقا دهد. این کار یک نمونه ی نهی از منکر است.

12. اگر پزشک به ما گفته باشد که از یک داروی خارجی استفاده کنید و ما بدانیم که از این دارو نسخه ی ایرانی هم وجود دارد، در اینجا تکلیف چیست؟

اگر می دانید که داروی مشابه داخلی با همان کیفیت داروی خارجی یا کیفیت پایین تر از آن موجود است و بیماری را درمان می کند و مفید است، و اینکه استفاده ی شما از داروی داخلی به معنای مخالفت با دستور پزشک محسوب نمی شود، مصرف داروی داخلی اشکالی ندارد.

13. آیا نرم افزارها هم به مثابه کالا هستند و حکم خرید کالای ایرانی در اینجا هم وجود دارد؟

حکم خرید کالای دشمنان که به نحوی کمک به آنها محسوب می شود تحت عنوان «اعانه ی ظالم» شامل اینجا نیز می شود؛ یعنی ما با خریداری یک نرم افزار، خدماتی به آنها برسانیم یا به نحوی از این نرم افزارها استفاده کنیم که سودش به جیب آنها برود، مثل برخی برنامه ها که اصل ورود به آنها و تعداد استفاده کنندگان از آنها برای صاحبش مفید است، همین ورود به برنامه هم حرام می شود. بنابراین فرقی نمی کند که این کالا سخت افزار باشد یا نرم افزار و این توصیه ای که گفته اند اگر کالایی مشابه داخلی دارد، از کالای خارجی استفاده نکنید، شامل نرم افزارها هم می شود و باید از نرم افزار داخلی استفاده کنید.

14. خرید از فروشنده ی غیرمسلمان چه حکمی دارد؟ آیا خرید از فروشنده ی مسلمان بر خرید از فروشنده ی غیرمسلمان ارجحیت دارد؟

در اینجا دو بحث وجود دارد؛ یک بحث اینکه غیرمسلمانی در داخل کشور اسلامی مثلاً داخل کشور خودمان فروشگاهی دارد، وقتی ما از او خرید می کنیم، این کمک به غیرمسلمانان، کمک به دشمنان ما نیست و اقتصاد کشور هم لطمه نمی خورد، در اینجا اشکالی ندارد، زیرا از هموطن مان کالایی ایرانی یا کالای خارجی مجازی را خریداری کرده ایم. منعی هم از نظر فقهی در کار نیست.

اما یک وقت است که ما از باب امر به معروف از مسلمان خرید می کنیم تا غیرمسلمان تشویق شود و به اسلام تمایل پیدا کند که این بحث دیگری است.

اما به خودی خود اگر از یک فروشنده ی غیرمسلمان که داخل کشورمان کالای ایرانی یا خارجی مجاز می فروشد خرید کنیم اشکالی ندارد.

15. حکم کلی قاچاق کالا چیست؟ اگر این کالا لباس باشد، آیا می توان با آن نماز خواند؟

هر چیزی را که قانون قاچاق دانسته، خرید و فروش آن از نظر شرعی حرام است و استفاده از آن جایز نیست. به طور کلی کالای قاچاق به دو دسته تقسیم می شود: یک وقت هم اصل آن کالا ممنوع قانونی بوده و هم از نظر شرعی حرام است، اما یک وقت آن کالا ممنوع شرعی یا قانونی نیست، ولی تشریفات گمرکی برای ورود آن طی نشده است و کسی جنس قاچاق می آورد. در اینجا خرید چنین کالایی که بدانیم قاچاق است و کار ما کمک به قاچاقچی و قانون شکن می شود، اشکال دارد.

اما اگر این کار کمک به او نباشد و اصل این کالا هم ممنوع شرعی یا قانونی نباشد، خرید و فروشش اشکالی ندارد.

در صورتی هم که شک داریم کالایی را که می فروشند قاچاق است یا نه، خریدش مشکلی ندارد ولی در اینگونه موارد احتیاط خوب است.

اگر کالای قاچاق لباسی است که پوشیدنش غیرقانونی نبوده و از نظر شرعی هم حرام نیست، ولی به صورت قاچاق وارد کشور شده و فرد نادانسته خریده است، حال اگر بپوشد و با آن نماز بخواند، نماز خواندن با آن اشکال ندارد، با این شرط که تبلیغ کالای قاچاق نباشد.

16. آیا خرید از دست فروشان یا افرادی که اهل تخلف در معامله هستند حرام است؟ اگر کالا را خریده باشیم چه باید کرد؟

اگر دست فروش غیرقانونی کار می کند، به قانون شکن نباید کمک کرد و از او نباید خرید کنیم. همین کار خودش نهی از منکر است. در مرحله ی اول امر به معروف و نهی از منکر گفته شده ترک مراوده کنید؛ ترک مراوده یک مصداقش هم نخریدن از افراد متخلف است، حالا متخلف یا گرانفروش است یا اهل ربا و احتکار است یا اهل خدعه و فریب و قسم دروغ است، یا اینکه غیرقانونی کار می کند، یعنی در جایی که نباید کالایی بفروشد، کالا می فروشد؛ اگر کار او غیرقانونی است، ما نباید از او خرید کنیم.

اما اگر کالایی که از نظر قانون کشور فروشش ممنوع نیست ولی در جایی به فروش رسیده که غیرقانونی است و الان خریده شده است، استفاده از آن اشکالی ندارد.

17. خانواده ام مشغول خرید جهیزیه برای من هستند، ولی من هرچه از آنها خواهش می کنم که همه ی اجناس را ایرانی بخرند تأثیری در آنها ندارد و چون با پدر و مادرم مواجه هستم، نمی توانم خیلی سخت بگیرم و در مقابل آنها محکم بایستم و آنها را از خودم برنجانم. آیا باید در مقابل این کار آنها بایستم یا حرف رهبرم را زمین بگذارم؟

احسنت به چنین دختر خانمی؛ امیدواریم همه ی دختر خانم ها اینگونه فکر کنند. یعنی به فکر پیشرفت کشور و استفاده از کالاهای کشور خودشان باشند. البته توصیه شده که کاری نکنید پدر و مادرتان رنجیده شوند، احترام آنها را حفظ کنید و اگر با استدلال و دلیل و حرف منطقی آنها را قانع کنید خوب است.

اما اینکه خدای ناکرده در مقابل آنها بایستید و به آنها بی احترامی شود یا آنها اذیت و آزار شوند، نباید این کار را کرد و باید احترام آنها را نگه دارید.

18. فروشنده مجاز است چند درصد سود روی قیمتی که کالا را خریداری کرده یا خدمات مورد ارائه ی خود بکشد و آنها را بفروشد؟ این درصد باید علاوه بر هزینه ها باشد؟ یا اینکه بدون لحاظ هزینه ها؟

گاهی بر اثر تحریم ها افراد سودجویی بازار را متشنج می کنند ، برخی از کالاها گران می شود و متدینین سؤال می کنند که کالایی را به قیمتی خریداری کردیم، اگر بخواهیم الان آن را با مثلاً 10 درصد سود مشخص شده بفروشیم، دیگر نمی توانیم نمونه ی آن کالا را بخریم و متضرر می شویم. این سؤالی است که می پرسند.

جواب این است که به قیمت متعارف بازار بفروشید، نه به قیمتی که با موج ایجاد شده است. قیمت متعارف بازار ممکن است گران تر از قبل هم باشد، اما به اصطلاح خارج از انصاف نیست و اجحاف به مشتری نمی شود. با این شرایط اشکالی ندارد و می تواند به قیمت متعارف بازار بفروشد.

حالا آن درصد سود مشخص شده هم ملاک همیشگی برای همه ی کالاها نیست. گاهی وقت ها ممکن است افراد به درصد کمتری قانع باشند یا نباشند و درصد بالاتری بخواهند، مثلاً به خاطر اینکه کالایی هزینه ی بالاتری داشته مثل هزینه ی حمل و نقل، نگهداری یا انبارداری یا امثال اینها. پس قاعده ی کلی این است که قیمت متعارف بازار مراعات شود.

19. اگر شخصی کالای معیوبی را خریداری کند، سپس آن را مرمت کند به طوری که عیب آن پوشانده شود و بعد بفروشد، حکم آن چیست؟

اگر عیب آن کالا را مرمت کرده و عیب به طور کامل از بین رفته است - حال ممکن است مقداری جزئی باقی مانده باشد که تأثیری در رغبت افراد ندارد - اشکالی ندارد. چون در فروش کالا می گویند اگر کالا عیبی دارد که اگر خریدار آن عیب را بفهمد، آن کالا را نمی خرد یا به این قیمت نمی خرد، اصطلاحاً می گویند آن عیب در رغبت افراد تأثیر دارد، در اینجا فروشنده باید خریدار را از آن عیب آگاه کند. اما اگر فروشنده عیب پوشی کرد، مثلاً عیب را مرمت جزئی کرده، حالا می خواهد آن را به قیمت کالای سالم بفروشد و مشتری هم اصلاً متوجه آن عیب نمی شود، در اینجا اشکال دارد و جایز نیست و حتماً باید آن عیب به خریدار گفته شود. اگر فروشنده عیب را به خریدار نگفت و خریدار بعداً متوجه شد، اختیار فسخ معامله را دارد.

20. اینجانب در مغازه ام کالای تولید ایران را که برند خارجی دارد می فروشم. آیا این کار جایز است؟

به اشتباه انداختن مردم که یک دروغ عملی است، حرام است. ممکن است برخی بگویند این عرف بازار است و همه می دانند.

در جواب باید گفت اینگونه نیست که همه بدانند، اصلاً اگر همه می دانند، دیگر این کار چه فایده ای دارد؟ پس معلوم می شود که بسیاری نمی دانند و به اشتباه می افتند. دروغ که حتماً نباید از زبان صادر شود، اگر کسی چیزی را بنویسد، یا برندی بزند، یا کاری انجام دهد که حکایت از مطلب غیرواقعی کند و طرف مقابل به اشتباه بیفتد، کذب است و اگر مشتری متوجه شود برندی که روی کالا بوده واقعیت ندارد حق فسخ معامله را دارد.

بنابراین اگر کالای داخلی را برند خارجی بزنند و افراد به اشتباه بیفتند و تصور کنند این کالا خارجی است، این کار حرام است. بیایید کالاهای خودمان را تبلیغ و ترویج کنید تا مردم رغبت بیشتری به آنها پیدا کنند. به مردم اعلام کنید این کالای ایرانی است، ببرید استفاده کنید، مقایسه کنید و به اهل فن نشان دهید، تا ببینید کیفیتش کمتر از خارجی نیست، بلکه بیشتر هم هست؛ نه اینکه یک گناه کبیره مرتکب شوید.

21. آیا فقط خرید جنس خارجی اشکال دارد؟ یعنی آیا فروش جنس خارجی در مغازه بلااشکال است؟

آن چیزی که توصیه ی حضرت آقا بوده این است که افراد سعی کنند کالاهای ساخت داخل را استفاده کنند. اینکه شما می گویید من کالای خارجی را بفروشم، خب شما کالای خارجی را از کجا آورده اید؟ حتماً خریده اید دیگر. پس با این کار خود از آن توصیه ی خرید کالای ایرانی تخطی کرده اید. بنابراین به طور کلی استفاده از کالاهای داخلی توصیه ی حضرت آقا بوده است، حالا ممکن است در قالب خرید و فروش باشد یا در قالب استعمال؛ مثلاً فرد لباسی را می پوشد یا وسیله ی نقلیه ای را سوار می شود و امثال اینها.

22. آیا اگر تولیدکننده برای کاهش قیمت تمام شده و در نهایت ارزان شدن محصول از مواد اولیه ی نامرغوب استفاده کند اشکال دارد؟

اگر کالایی که تولید می شود مثمرثمر نیست و نمی شود از آن استفاده کرد و در این صورت خریدار متضرر می شود یا خسارت می بیند این کار قطعاً جایز نیست و حرام است. مثلاً کالا وسیله ی نقلیه ای است که به دلیل استفاده ی مواد نامرغوب در تولید آن، حادثه به بار می آورد یا اجاق گازی است که موجب حادثه می شود. این کار حرام است.

اما اگر آن طور نیست که استفاده ی او از موادی که مرغوبیت کافی را ندارد منجر به خسارت خریدار شود، ولی اگر اجناس مرغوب به کار ببرد، استفاده ی بهتری از آن کالا می شود یا طول عمرش بیشتر می شود و استهلاکش کمتر است؛ از این جهت ممکن است کالاها به درجه یک یا دو یا سه تقسیم شوند و افراد در حد توان و مورد استفاده شان آنها را خریداری کنند.

23. بعضی از شرکت ها به علت نداشتن رقیب در عرصه ی داخلی، کالاهای بی کیفیت را به مردم عرضه می کنند و به حقوق مصرف کننده احترام نمی گذارند و کیفیت محصولات خود را هم افزایش نمی دهند. آیا در اینگونه موارد ورود محصولات خارجی برای ارتقای سطح محصولات شرکت های داخلی بهتر نیست؟

غالباً اینگونه نیست که شرکت های داخلی رقیب نداشته باشند، بلکه می شود بین شرکت های داخلی رقابت سالم ایجاد کرد. اگر امر به معروف و نهی از منکر به طور صحیح اجرا شود، بسیاری از شرکت ها کالای مرغوب تولید می کنند، یعنی ما بیاییم از کسانی خرید کنیم که کالای مرغوب تولید می کنند، این کار خودش یک تذکر عملی به آنها است؛ زیرا تولیدکننده متوجه می شود که اگر بخواهد بازار داشته باشد، اگر بخواهد مشتری داشته باشد، اگر بخواهد ورشکست نشود، باید کالای مرغوب تولید کرده و سطح کارش را بالاتر بیاورد. این نحوه ی رقابت داخلی ایجاد کردن بهتر است؛ نه اینکه ما بیاییم کالای خارجی خریداری کنیم و یک شرکت خارجی را تقویت کنیم تا یک شرکت داخلی بهتر بشود! و کالایی با کیفیت بهتر تولید کند!

مگر اینکه وضعیت استثنایی پیش بیاید و برای اینکه شرکت داخلی کالای مرغوب تولید کند، هیچ راهی نداشته باشیم جز اینکه کالای خارجی را وارد کرده و استفاده کنیم که آن هم وضعیت خاص خودش را دارد.

انتهای پیام

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.