ماهیت تحرک مخالفان دیپلماسی هسته‌یی

مذاکرات ژنو 2

مخالفان دیپلماسی‌هسته‌یی در هفته‌های اخیر بر شدت اقدام‌های ایذایی خود‌ علیه فرآیند منطقی مذاکرات افزوده‌اند. آنان به‌ترتیبی تلاش می‌کنند اعتماد متقابل به اراده توافق را در همه طرف‌های مذاکره‌کننده دچار آسیب کرده و اوضاع را به‌نقطه صفر بازگردانند.

از پيش‌از ٢٤‌نوامبر‌ (سوم آذر) معلوم بود كه عدم‌ دستيابي به توافق هسته‌يي ميان ايران و گروه ١+٥ چشم‌انداز‌ پرسنگلاخي ‌را‌ پيش‌روي مذاكره‌كنندگان براي استمرار ‌ديپلماسي ايجاد‌ مي‌كند و اوضاع بسيار سخت‌تر از گذشته خواهد شد. در واقع مخالفان ديپلماسي فرصتي یافته‌اند تا اوضاع را براي مذاكره‌كنندگان سخت‌تر از گذشته كنند. كمتر از دو هفته بعد از اين تاريخ، قرائن سخت‌تر شدن فرآيند مذاكرات را نشان داد. مخالفان ديپلماسي‌هسته‌يي در هفته‌هاي اخير بر شدت اقدام‌هاي ايذايي خود‌ عليه فرآيند منطقي مذاكرات افزوده‌اند. آنان به‌ترتيبي تلاش مي‌كنند اعتماد متقابل به اراده توافق را در همه طرف‌هاي مذاكره‌كننده دچار آسيب كرده و اوضاع را به‌نقطه صفر بازگردانند. مخالفان ديپلماسي در سطوح مختلف وارد عمل شده‌اند. جمهوريخواهان امريكا كه از سوم ژانويه ٢٠١٥ اكثريت كنگره اين كشور را در اختيار مي‌گيرند وعده قانوني كردن طرح تشديد تحريم‌هاي ايران را داده‌اند. «رابرت‌كروكر» رييس‌جديد كميته سياست‌خارجي مجلس‌سناي امريكا با انتشار بيانيه‌يي، تمديد مذاكرات با ايران را بدون هرگونه تشديد فشار عليه اين كشور مورد ترديد قرار داده است. در اين‌حال جمهوريخواهان در مسير مذاكرات سنگ تازه‌يي پرتاب كرد‌ه‌اند؛ آنان خواستار ورود مستقيم كنگره در هرگونه توافق احتمالي‌ با تهران هستند. ٤٣‌نفر از سناتور‌هاي جمهوريخواه در نامه‌خود به اوباما گفته‌اند: «تا زماني كه كاخ سفيد، كنگره را به‌صورت جدي در مذاكرات جاري به بازي نگيرد، هرنوع توافق با ايران و پيشنهادات ارايه شده به تهران از سوي كنگره يا اجراي مفاد توافق احتمالي را بعد از پايان رياست‌جمهوري اوباما نخواهند پذيرفت.» بيانيه مشترك «باب مك‌كي»، «ليندزي‌گراهام» و «كلي‌اپوت» نيز با ابراز مخالفت در تمديد مذاكرات تصريح كرده است: «تمديد مذاكرات نه‌تنها بايد با اعمال تحريم‌هاي تازه همراه باشد بلكه هرنوع توافق‌نهايي با ايران بايد براي تاييد به كنگره تسليم شود.» اما اقدام‌هاي ايذايي عليه ديپلماسي‌هسته‌يي تنها محدود به جمهوريخواهان اكثريت يافته در كنگره نمي‌شود بلكه در اندك مدت پس از ٢٤‌نوامبر در سطح منطقه‌ و ...جهان نيز تحرك مخالفان توافق‌هسته‌يي به اشكال مختلف افزايش يافته‌ است: تلاش براي چند لايه كردن مذاكرات و گسترش دامنه‌ آن به ‌موضوعات حقوق‌بشر، مسائل خاورميانه و محدود‌سازي حزب‌الله لبنان‌و‌حماس، القاي اين ذهنيت كه واشنگتن برخلاف سنت جاري در بيش از يك سال مذاكرات هسته‌يي اكنون خواستار لحاظ شدن مطالبات متحدان منطقه‌يي خود در مذاكرات است، تحرك‌نظامي اسراييل در سوريه، اقدام تخريبي سعودي‌ها در كاهش ٣٠تا ٤٠‌درصدي قيمت جهاني نفت، اعلام تاسيس دوباره پايگاه نظامي انگليس در بحرين، طرح ايجاد نيروي‌ واكنش‌سريع كشورهاي‌عرب‌ حاشيه‌جنوبي خليج‌فارس؛ انفجار مقابل منزل سفير‌ايران در صنعا‎، تشديد تحريكات فرقه‌يي در سطح منطقه و... از جمله اقدام‌هاي ياد شده است. نقطه قوت تهران در برخورد با تحركات ايذايي مخالفان توافق هسته‌يي در بيرون از مرزهاي ايران، حفظ خونسردي و تعقيب اصول اعلام شده‌اش در فرآيند مذاكراتي است كه بايد به توافق جامع بينجامد. به‌عبارت‌ديگر، ماهيت اقدام‌هاي ايذايي عليه ديپلماسي هسته‌يي تحريك تهران به بروز واكنش عصبي در قبال آن است. ايران در يك سال گذشته چهره‌يي قابل‌قبول را به عنوان عضو تعامل‌گر و منطقي در جامعه‌جهاني ارايه كرده است. اقدام‌هاي ايذايي نيز واكنش انفعالي به‌اين موقعيت است. بديهي است راه ادامه ديپلماسي هسته‌يي بعد از ٢٤ نوامبر، سخت و پر سنگلاخ است و به راحتي نمي‌توان براي آن گمان روشني داشت اما مهم، هدفي است كه پيمودن اين مسير در پي تحقق آن عمل می‌کند.

کد N620662

وبگردی