پرواز بر فراز آشیانه عراق

داعش,ایران و عراق,ایران و آمریکا,کردستان عراق,عراق

مقامات پنتاگون می گویند ایران یک یا چند بمب افکن عملیاتی "اف 4" را درنزدیکی مرزهای خود با عراق و علیه داعش به پرواز درآوره است.خب، این موضوع با توجه به شرایط عراق حاوی چه نکته مهمی ست؟و چه اصراری داریم نتیجه ای غیر متعارف از آن بگیریم ؟در حجم وسیع وقایع و عملیات نظامی درعراق که شاهد آن هستیم این موضوع چه اهمیتی دارد؟


بحران عراق و تحرکات نظامي علیه داعش روابط ايران و ايالات متحده رابار ديگر به خبر روز تبديل و مناسبات آنها پس از بحران اتمی ایران،اما اینبار بر سر پروازعملیاتی یک بمب افکن ایرانی در عراق ، مجددا به موضوعی جذاب برای رسانه ها و محافل سياسي تبديل شده است.صرف نظر از هرگونه قضاوتي كه ممكن است تهران و واشنگتن نسبت به يكديگر داشته باشند، دوکشورمدتهاست متوجه شده اند آنچه در عراق مي گذرد، نه صرفا به دليل موقعیت طبیعی  عراق ،كه عمدتا به علت تبعات و حساسيت هاي گسترده تحولات فعلی این کشور ، اولا نمی توانند نسبت به وضعیت فعلی عراق و موقعیت منافعی خود   بی تفاوت باشند.ثانیا،سرنوشت سیاسی و امنیتی عراق ، تعيين كننده آينده منطقه عربي و نه فقط خليج فارس خواهد بود.البته این حساسیت از جانب واشنگتن كه عملا سیاستی انفعالی و نامشخص در خاورميانه و مشخصا عراق در پيش گرفته، به نحو قابل توجهی بیشتر است. چرا که واشنگتن به درستي نميداند در حالي كه امیدی حتی کوتاه مدت به متحدان عرب برای اداره ویا ایجاد ثبات درمنطقه ندارد،چگونه می تواند نفوذ گسترده ایران در عراق را مهار کرده یا با آن کنار بیاید .حداقل حس روانی آزار دهنده ای ست.یک تحلیلگر ارشد غربی امور اعراب مقیم دوحه میگوید" ضرورت توجه حساب شده ايالات متحده به تهران ومتقابلا عادت دیرینه پر سود دشمني برخی اعراب خليج فارس با ایران،اكنون به بزرگترين چالش پيش روي ايالات متحده تبديل شده است".مقامات پنتاگون مي گويند ایران یک  یا چند بمب افکن عملیاتی "اف 4" را درنزدیکی مرزهای خود با عراق و عليه داعش به پرواز درآوره است.خب، این موضوع با توجه به شرایط عراق حاوی چه نکته مهمی ست؟و چه اصراری داریم نتیجه ای غیر متعارف از آن بگیریم ؟در حجم وسيع وقايع و عمليات نظامي درعراق که شاهد آن هستیم این موضوع چه اهميتي دارد؟ آيا اصرار داريم بگوئيم ايران به صورت غیر رسمی ، تمايل خود را به همراهي با ائتلاف ضد داعش با به پرواز در آوردن يك فروند بمب افكن به نمايش گذاشته است؟ آيا ايران با اين اقدام، آشكار ترين پيام سياسي کاربردی خود را به واشنگتن ومشخصا كنگره ارسال كرده است ؟ به درستي نمي دانم،اما بحث پيرامون آینده عراق و نقش تهران و واشنگتن در منطقه ،اگر بر اينگونه مفروضات سوالی استوار شده، بايد اذعان كرد بحث هائی اینچنین خیلی از استحكام زيادي در منطق تحليلي برخوردار نيستند.چراكه اولا مواضع ايران در قبال تحولات عراق(صرف نظر از چگونگي آنها )حداقل براي ايالات متحده ابهامي ندارد كه حال با پرواز يك فروندهواپيما ي نظامي آشكار شده باشد. دوم، مقام هاي ارشد سياسي و نظامي ايران انجام چنين پروازي را به اعتبار اينكه ممکن است نوعي همراهي با ائتلاف ضد داعش به رهبري آمريكا از آن تعبيير شود تایید نكرده اند.اما فکر میکنم یک نکته قطعی ست.انجام این پرواز بحث برانگیزمسقلا و جدای از برداشت ایالات متحده یک موضوع است ،بهره برداری که ائتلاف ضد داعش و واشنگتن در صدد انجام آن هستند بحثی دیگر،که میتواند هیچ ربطی به اصل خبر نداشته باشد. باید این دو را از هم تفکیک کرد.امير عبداللهيان معاون پرنفوذ وزير خارجه ايران در امور عربي ميگويد"ايران كمر داعش را شكسته است". پر واضح سخنان او بياني آشكار از نتيجه فرآيندي ست كه تهران حداقل از اوايل ماه ژوئن و همزمان با آغاز عمليات نظامي داعش و انفعال واشنگتن در قبال آن در عراق آغازو دنبال كرد. مقامات ارشد عراقي و مسئولان نظامي و امنيتي دولت اقليم كرد نیز تصريح كرده ا ند از همان اوايل درگيري ها در استان هاي صلاح الدين و الانباردرماه های ژوئن و جولاي، خصوصا جنگ هاي موصل در ماه اگوست، واكنش ايران سرنوشت جنگ را تعيين كرد.لذا اكنون دليل محكم و قابل قبولي در دست نیست كه بپذيريم ايران استراتژي خود در عراق را آنهم با به پرواز درآوردن یک هواپیمای نظامی تغيير داده است.یک نکته را فراموش نکنیم،هنگام نشست امنيتي پاريس در اواسط ماه سپتامبر، علی رغم اصرار بسیاری از کشورها و نیز دبیرکل سازمان ملل ،واشنگتن تلاش کرد تهران را عملا نديده بگيرد. اشتباهی که در نشست 3روز پیش بروکسل تکرار شد. مشخص نیست کاخ سفید و وزارتخارجه خود به این نتیجه رسیدند يا تحت فشار اعراب "ناچار" به اتخاذ اين تصميم شدند؟اكنون ديگراهميتي ندارد.اما اگر" ناچاري" بخشي از پروسه ديپلماسي ست - كه لاجرم غیر از این نیست - پس اكنون نيز کاخ سفید می تواند "ناچار" تصميمي مشابه، اما بر عكس اتخاذ نماید.
matinmos@gmail.com

کد N614890

وبگردی