زلمای خلیل‌زاد: بدون دولت وحدت ملی، عراق فرو می‌پاشد

خلیل‌زاد معتقد است اگر عراقی‌ها نتوانند هر چه سریعتر دولت وحدت ملی را تشکیل دهند باید شاهد متلاشی شدن کشورشان باشند.

خلیل‌زاد معتقد است اگر عراقی‌ها نتوانند هر چه سریعتر دولت وحدت ملی را تشکیل دهند باید شاهد متلاشی شدن کشورشان باشند.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، زلمای خلیل‌زاد، سفیر سابق آمریکا در عراق در سال‌های 2005 و 2007 در یادداشتی برای نیویورک تایمز نوشت: «طی هفته‌های آتی رهبران عراق باید تصمیمات حیاتی اتخاذ کنند. چنانچه آن‌ها نتوانند که دولت وحدت به رهبری نخست‌وزیر جدید را تشکیل دهند و نتوانند میانه‌روهای سنی و قبایل را برای مبارزه با دولت اسلامی عراق و شام ترغیب کنند، عراق احتمالا متلاشی خواهد شد.

چنانچه دولت مرکزی نتواند امتیازهای قانع کننده‌ای را به سنی‌ها و کردها اعطا کند، کردها به دنبال حق حاکمیت و استقلال خواهند بود. کردها برای رسیدن به این هدف جدی هستند و جامعه جهانی باید با این واقعیت در حال ظهور کنار بیاید.

در حالی که تمام رهبران عراقی باید مسئولیت خود را برای حل بحران کنونی بپذیرند، بیشترین سهم بر دوش سیاستمداران شیعه این کشور است که در دولت مرکزی سلطه دارند. احزاب شیعه باید نامزدی را برای پست نخست وزیری انتخاب کنند که بتواند قدرت را تقسیم کند، دولت را غیر متمرکز کرده و نیروهای امنیتی را غیر سیاسی کند.

اکنون کردستان برای همکاری با دولت مرکزی پیش شرط‌هایی اعلام کرده است: حق صادرات نفت، الحاق و تحت کنترل گرفتن کرکوک و مناطقی که به تازگی تحت اختیار گرفته، حل مسائلی در خصوص بودجه و کسب اعتبارات مالی بصورت مستقل، سپردن مناطق تازه بدست آمده به نیروهای پیشمرگ و تجهیز برای مقابله و دفاع در برابر داعش.

کردها که اطمینان ندارند بغداد با این درخواست‌ها موافقت کند اقدامات موازی را برای استقلال آغاز کرده‌اند. مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق از پارلمان محلی درخواست کرده تا کمیسیون انتخاباتی تشکیل داده و تاریخی را برای برگزاری رفراندوم مشخص کند.

با شرایط کنونی دلیل کردها برای حق حاکمیت منطقی به نظر می‌رسد؛ منطقه کردستان اکنون با دیگر نقاط عراق تفاوت دارد این منطقه باثابت‌تر، مرفه‌تر و آرام‌تر است. بغداد قادر به دفاع از مردم خودش نیست و به نظر نمی رسد در آینده نزدیک چنین توانایی را بدست آورد. در حال حاضر نزدیک به یک میلیون عراقی از جمله بسیاری از مسیحیان در اقلیم کردستان پناه گرفتند.

پس از پیشروی‌های گروه دولت اسلامی عراق و شام (داعش) کردستان هم‌اکنون 600 مایل مرز با تروریست‌هایی که خلافت اسلامی اعلام کرده‌اند، دارد. کردها به منظور دفاع از خود باید بتوانند سلاح داشته و روابط امنیتی با سایر کشورها را حفظ کنند. بغداد پرداخت بودجه به کردستان را متوقف کرده است و کردستان برای پرداخت هزینه‌های خود باید نفت بفروشد.

کردها به سهم خودشان در تحولات عراق برخلاف تمایلشان همکاری دارند. آنها بیشتر قرن بیستم را تحت فشار و اغلب قوانین کشنده گذرانده‌اند. طی هفته‌های اخیر رهبران کرد ابتکار عمل دیپلماتیک مهمی را آغاز کرده‌اند که هم منطقه‌ای و هم بین‌المللی است و با هدف ارتقاء رویکرد مسیر دوگانه برای استقلال است.

در شرایطی که واشنگتن با واقعیت‌های جدیدی در عرصه تحولات عراق مواجه می‌شود، می‌تواند به خوبی استراتژی مشابه دو شاخه را اتخاذ کند: به کمک‌های خود برای تشکیل دولت وحدت عراق کمک کند اما برای شکست چنین اقداماتی آماده باشد.

نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق که حزبش توانست در انتخابات 30 آوریل پیروز انتخابات پارلمانی شود، تصمیمی برای واگذاری قدرت ندارد. مانع اصلی برای تشکیل دولت وحدت مخالفت عرب‌های سنی، کردها و برخی از احزاب شیعه با طولانی شدن حکومت نوری مالکی است. آیت‌الله سید علی سیستانی، مرجع عالی‌قدر شیعیان نیز تمایل خود را برای تغییر اعلام کرده است. من به عنوان سفیر سابق آمریکا در عراق مستقیما با مالکی کار کردم و می‌دانم که وی با جدیت با هرگونه تلاشی که برای تعیین جانشینی برای وی باشد، مقابله می‌کند. اگر وی سرانجام تصمیم بگیرد که کناره‌گیری کند، احتمالا می‌خواهد که تضمین شود جانشینش از حلقه کوچک و مورد اعتماد وی انتخاب شود.

در غیاب دولت وحدت ملی، جنگ داخلی عراق همچنان ادامه خواهد یافت. درگیری‌های فرقه‌ای و هرج و مرج در مناطق سنی‌نشین رشد خواهد یافت و به همین ترتیب داعش قدرت می‌گیرد. در این صورت شیعه‌های عراق بیشتر به شبه‌نظامیان فرقه‌ای و ایران متمایل می‌شوند. این تراژدی امنیت آمریکا را نیز تهدید می‌کند. آمریکا باید به همکاری خود برای تشکیل دولت وحدت عراق ادامه دهد و کمک‌های محدود خود برای مبارزه با داعش را توسعه دهد.

در همین حال آمریکا باید روابط با کردستان را از طریق استقرار تیمی برای ارزیابی احتیاجات کردستان و هماهنگ کردن استراتژی‌های امنیتی برای حمایت از این منطقه در مقابل داعش افزایش دهد. واشنگتن همچنین برای کمک به کردستان برای پرداخت هزینه‌هایش باید مخالفت خود را با فروش مستقیم نفت کردستان تسهیل کند و کمک‌های بشردوستانه برای پناهندگان و آوارگانی که در آنجا مستقر هستند، در نظر بگیرد. هفته‌های آتی برای عراق سرنوشت‌ساز خواهد بود. بهترین سناریو تاسیس سیستم فدرالی در مناطقی با اکثریت عرب است که در همکاری با کنفدراسیون کردستان باشد. در غیر این صورت جنگ داخلی میان شیعه و سنی و ظهور استقلال کردستان رخ خواهد داد.

در شرایطی که آمریکا نباید تلاش‌های خود را برای تشکیل دولت وحدت در عراق رها کند، باید با جدیت به جایگزین‌های واقعی در صورت فروپاشی عراق فکر کند. هرچه رخ دهد تقویت روابط با کردستان در حال حاضر و در انتهای مسیر در راستای منافع آمریکا خواهد بود.»

انتهای پیام

کد N392111