لاریجانی: اصرار به خانه‌نشین کردن زن از سنت‌های غلط است

علی لاریجانی

رئیس مجلس شورای اسلامی در همایش "فاطمه بانوی مهر، ام ابیها" که از سوی اتحادیه زنان مسلمان برگزار شده بود، بر نقش و اهمیت زن در جامعه اسلامی تاکید کرد و گفت: اصرار به خانه‌نشین کردن زن از سنت‌های غلط است.

به گزارش خبرنگار پارلمانی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، لاریجانی در این مراسم ضمن تبریک ولادت حضرت زهرا(س) و امام خمینی(ره) عنوان کرد: یکی از مسائل مهم در مکاتب مختلف، داشتن الگوی برتر است. مکاتب گوناگون الهی و غیرالهی بسیاری در تاریخ بشر وجود داشتند باید تحقیق و تفحص کرد کدام مکتب توانسته الگویی مثل فاطمه(س) داشته باشد.

وی با تاکید بر اینکه هم در ولایت تکوینی و هم در ولایت تشریعی جایگاه حضرت فاطمه(س) جایگاه کانونی و محوری است، گفت: اگر چنین شخصیت بزرگ و برجسته‌ای داریم سبک زندگی ما باید از ایشان نشات گرفته باشد. گفتار و کردار ایشان ابتدا باید مبنا قرار دهیم.

رئیس مجلس شورای اسلامی نوع نگاه و تفکر نسبت به زن را از مکان‌های افتراق بین اسلام و مکاتب دیگر دانست و افزود: گاه به نظام جمهوری اسلامی خرده می‌گیرند که چرا نظام حقوقی ما را نمی‌پذیرید. عمدتا هم غربی‌ها چنین صحبت‌هایی می‌کنند. آنها این ایراد را در اداره مسائل قضائی هم مطرح می‌کنند و معنای آن این است که چون نظام فکری خود را مطلق می‌دانند، مصرند که دیگران باید این منطق را بپذیرند.

لاریجانی خاطر نشان کرد: در تماس‌های دیپلماتیک نیز بارها گفته شده که مکتب اهل بیت(ع) روشن است و تطور 1400 ساله دارد به آنها گفته‌ایم شما اگر صحبتی دارید با علمای ما بحث کنید.

وی بار دیگر به این نکته اشاره کرد که یکی از محل‌های نزاع، جایگاه حقوقی زن است و ادامه داد: البته این مساله کوچکی هم نیست و باید به آن توجه کرد. آثار زیادی در این باره نوشته شده که از جمله آنها آثار شهید مطهری و آیت‌الله جوادی است اما این مساله همچنان یک موضوع حساس، مهم و قابل توجه است.

رئیس قوه مقننه گفت: دو نظام فکری وجود دارد که هر دو را باید با دقت مورد توجه قرار داد. شهید مطهری مساله‌ای را مطرح کردند که جوهره اصلی این بحث در آن نهفته است ایشان می‌فرمایند در اینکه در طول تاریخ بر زنان ظلم شده تردیدی نداریم. این مساله چه در شرق و چه در غرب وجود داشته و زنان در غرب هم مورد ظلم واقع شده‌اند حتی بیشتر از شرق آنها تا همین چند دهه پیش حق رای نداشتند یعنی آنها که می‌خواهند کلید سعادت را به دیگران بدهند خودشان سابقه سوئی داشتند. حتی بعد از رنسانس هم نگاهشان به زن نگاه ضعیف بود که باید با مزد کمتر کار کنند و از او استفاده شود. هر چند آنها ظاهر مطلب را تغییر دادند اما نگاهشان همان نگاه قبلی باقی ماند.

لاریجانی اضافه کرد: برای رفع این ظلم دو رویکرد به وجود آمد؛ یکی در غرب که مسائل را حل کرد و درگیر مسائل جدیدی شدند که یکی از این مشکلات، مساله خانواده است. این طرز تفکر در غرب انسان‌های بی‌خانمان را به وجود آورد. یکی از منتقدان تفکر غربی هایدگر است که متفکر برجسته‌ای است. او می‌گوید پس از دوران مدرنیته شاهد انسان‌های بی‌خانمان هستیم که به هیچ مرجعی متصل نیستند و حالت آویزان دارند. یعنی غرب برای اینکه آزادی‌هایی به وجود بیاورد هم زن و هم مرد را بی‌خانمان کرد.

نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: نکته دوم این است که بلوغ انسان از نظر شخصیتی در خانواده شکل می‌گیرد. خانواده جایی است که انسان شخصیت خود را می‌یابد و هویت می‌یابد. هویت انسان در جامعه شکل نمی‌گیرد بلکه در خانواده شکل می‌گیرد و در جامعه به بهره‌برداری می‌رسد. در نتیجه اگر خانواده را به هم بریزیم جامعه هم به هم می‌ریزد.

وی افزود: گاه می‌بینیم برخی از رجال برجسته از همسرانشان جدا می‌شوند مثل کالا جدا می‌شوند و هیچ تعلقی به یکدیگر ندارند. شهید مطهری این تفکر را نوعی افراط می‌داند از طرف دیگر شهید مطهری می‌فرماید شرایطی که در برخی از سنت‌های جوامع شرقی وجود دارد این است که برخی امتیازات زن به عنوان انسان را سلب کرده‌اند که بیشتر جنبه سلیقه‌ای دارد نه براساس متن کتاب مقدس. ایشان می‌فرمایند افراط و تفریط جایی در اسلام ندارد و موضع اسلام موضع اعتدال است. زن نه پرده‌نشین است و نه اختلاط با دیگران به مدل غربی را می‌پذیرد.

لاریجانی در ادامه به برخی سنت‌های غلط در مورد زن از نگاه شهید مطهری پرداخت و گفت: اصرار به خانه‌نشین کردن زن و بی‌خبر بودن از مسائل اجتماعی جزو این موارد است. البته همانطور که گفته شد خانه خیلی مهم است و نباید اهمیت آن نادیده گرفته شود، دوم تحقیر زن از لحاظ قوای عقلانی است، سوم عدم استقلال اجتماعی زن است اینکه زن باید حرف دیگران را به معنی فکر تبعیت کند درست نیست، ‌چهارم تفاوت گذاشتن میان بی‌عفتی پسر و بی‌عفتی دختر است. بی‌عفتی برای زن و مردم هر دو اشکال بزرگی است اینکه بی‌عفتی یکی را نادیده بگیریم و دیگری را بزرگ کنیم درست نیست. پنجم به کار بردن تعبیرات عجیب در مورد زن مانند اهل بیت و اندرون است. در اسلام هر زن به نام خودش شناخته می‌شد نه پدر و شوهر. ششم قائل شدن اختیاراتی برای مرد که با روح اسلامی در تضاد است و مساله بعدی مسائل مربوط به فسخ نکاح است.

لاریجانی ادامه داد: ایشان اشکالاتی را که برخی عادات اجتماعی ما داشته و گاه به تفکر اسلامی تسری پیدا کرده را کالبد شکافی می‌کند و می‌گوید در مساله حقوق زن دیدیم سطح قرآنی بسیار عالی و متعالی است وقتی با روایات مقایسه کردم دیدم منطق روایات هرگز به سطح قرآنی نمی‌رسد. وقتی به فقه اسلامی رسیدم دیدم محیط اجتماعی خواه و ناخواه در آن تاثیر گذاشته و یک درجه پایین‌تر از روایات است و عرف مسلمین از این هم پایین‌تر بود.

رئیس مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: حقوق زن در قرآن بسیار عالی است. عرف و عادت‌ها و سلایق شخصی این مساله را به وجود می‌آورد. شهید مطهری جایگاه زن را به عنوان یک انسان مستقل و نقش زن و مرد را تکمیل کننده هم می‌داند. ایشان حضور زن در اجتماع را موثر می‌داند البته نه به شکلی که کانون خانواده دچار اشکال شود.

وی اضافه کرد: از نکات مهم این است که زنان هم حق فتوا دارند و حق حضور در اجتماع به آنها داده شده. این نکته‌ای است که شهید مطهری در مورد خانواده به آن اشاره می‌کند و من فکر می‌کنم در جامعه ما پس از انقلاب زنان در جامعه حضور بالاتری پیدا کرده‌اند و سهم‌شان در دانشگاه‌ها بیشتر از مردان شده است. در نهضت اسلامی نقش کانونی و در دفاع مقدس نقش ممتازی داشتند و امروز هم فعالیت‌شان در مباحث سیاسی برجسته است.

لاریجانی تصریح کرد: نمی‌توانم بگویم همه آراء شهید مطهری در مورد زنان در جامعه ما تحقق پیدا کرده اما خیلی از آنها در جامعه حضور دارد. ایشان می‌گوید مساله خانواده و تاثیرش در شخصیت آدم‌ها با اجتماع کاملا متفاوت است. شاید بتوان روابط اجتماعی را به فعل و انفعلات فیزیکی و روابط خانوادگی را به فعل و انفعالات شیمیایی تشبیه کرد. در جامعه عدالت وجود دارد و در خانواده عواطف است که باعث می‌شود خانواده‌ها با هم ممزوج باشند. نمی‌توانیم خانواده را کنار بگذاریم و فکر کنیم جامعه می‌تواند نقشش را برعهده بگیرد. چرا که کارکرد جامعه از کارکرد خانواده متفاوت است.

نماینده مردم قم در مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: خانواده با همه خصوصیات عاطفی، کارکردهای شخصیت‌ساز دارد اما جامعه از شخصیت‌های استفاده می‌کند لذا هرگونه گسترش برای روابط اجتماعی زنان قائل می‌شویم باید به این نکته توجه داشته باشیم که کارکرد خانواده سرشار از عواطف باشد. جامعه‌ای که می‌خواهد راه کمال را طی کند نمی‌تواند بدون خانواده سالم این راه را طی کند یعنی جامعه اسلامی باشد. اگر فرزندان ما با عوامل بیرونی شخصیت خود را شکل دهند باید بدانیم که روابط سرد رسانه‌ای جایگزین عواطف گرم خانوادگی شده است. هرچند کارکرد رسانه در جای خود درست است اما تکریم شخصیت نه با رسانه و نه با روابط اجتماعی پر می‌شود.
کد N234511

وبگردی