تحلیل عبدالباری عطوان دربارۀ چهارمین سال بحران سوریه

تسنیم نوشت:

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، روزنامه «الرأی الیوم» در سرمقاله خود به قلم «عبد الباری عطوان» به بررسی بحران سوریه در آستانه پایان سومین سالگرد آن و ورود به چهارمین سال آن است.
عطوان، که پیشتر سردبیر نشریۀ القدس العربی نیز بوده، در این باره می‌نویسد: تا چند روز دیگر بحران سوریه وارد چهارمین سال خود خواهد شد و تمام داده‌ها و نشانه‌ها در دو سطح داخلی و خارجی بر این نکته دلالت دارد که کفه نظام و ارتش سوریه و محور حامی آن، بر کفه گروه‌های مسلح تروریستی و حامیان آنها سنگینی می‌کند و این نتیجه گیری بدون تردید خشم و غضب گروه‌های مسلح و ناامیدی و یاس معارضان سوری و حامیان طرح تغییر و تحول آن را در پی دارد.
در آستانه چهارمین سال بحران سوریه دیگر نمی‌توان تحولات جاری آن را تحول دمکراتیک توصیف کرد، آنگونه که در سال‌های اول نیز با وجود ادعای معارضان سوری نمی‌شد، بر تحولات و رخ دادهای جاری در سوریه نام تغییرات دمکراتیک گذاشت،‌ اما هم اکنون بیش از هر زمان دیگری حتی برای خود معارضان سوری و گروه‌های تروریستی ثابت شده تحولاتی که از آن سخن می‌گویند، تنها جنگ برسر قدرت است و هم اکنون که گروه‌های تروریستی سلفی وهابی بیش از دیگر گروه‌ها در جبهه‌های نبرد نماد و نمود دارند، ادعای آنها تشکیل امارتی اسلامی وهابی و براندازی نظام در سوریه است.
اما در این میان داده‌ها و نشانه‌های بسیاری وجود دارد که تاکید می‌کند، وضعیت نظام سوریه هم اکنون بسیار بهتر از وضعیت آن در یک یا دو سال قبل است و روزهای بقا و تداوم آن دیگر آنگونه که از سوی دشمنانش بیان می‌شد، روز شمار و انگشت و شمار نیست، بلکه برعکس هرچه می‌گذرد، بر ضعف و تزلزل دشمنان منطقه‌ای و بین المللی‌اش افزوده می‌شود که هرانچه در توان دارد، به کار می‌برد تا مانع سرنگونی و سقوط گروه‌های تروریستی‌اش در سوریه شود.

آنچه این ادعا را ثابت می‌کند:
- ایران مهمترین هم پیمان سوریه هم اکنون بیش از هر زمان دیگری توانسته کشورهای اروپایی را قانع کند که آنچه گروه‌های تروریستی در سوریه دست به آن می‌زنند، جنایت صرف است و هیچ‌گاه هدف این گروه‌ها برقراری دموکراسی در این کشور نبوده است. پس از سفر «دیدر راندرز»، وزیر خارجه بلژیک از تهران که روز 22 ژانویه گذشته صورت گرفت، نوبت به «کاترین اشتون»، وزیر خارجه اتحادیه اروپا بود که به تهران سفر کند و پیام وزرای خارجه این اتحادیه و تمایل آنها برای برقراری رابطه و بهبود این روابط با ایران را به اطلاع تهران برساند.
- ایرانی‌ها با بازدید کنندگان اروپایی‌اشان این پیام را تاکید کردند که تنها راه حل بحران سوریه در تشکیل دولت وحدت ملی نهفته است که تمام طرف‌ها و جریان‌ها چه موافق نظام و چه معارض آن را در برگیرد، اما این دولت باید به رهبری «بشار اسد» باشد.
- پارلمان سوریه این روزها پیش نویس طرح انتخابات سراسری را بررسی می‌کند و بالطبع شرایط در نظر گرفته شده در آن شرایطی است که به اغلب افرادی که تمایل دارند، در این انتخابات نامزد شوند، اجازه حضور در عرصه را می‌دهد، چون شرایط در نظر گرفته شده برای نامزدها اقامت ده ساله در سوریه و نداشتن تابعیت دیگری غیر از تابعیت سوری و محروم نبودن از حق شرکت در انتخابات است و با اینکه نظام سوریه معارضان سوری خارج نشین و برخی از معارضان داخلی را به دست داشتن در اقدامات تروریستی و مزدوری برای غرب متهم می‌کند، اما آنها از این امر مستثنی شده‌اند.
- اختلافات در حال تشدید و تعمیقی که هم اکنون میان قطر و سه کشور دیگر عربی حاشیه خلیج فارس یعنی عربستان سعودی و امارات متحده عربی و بحرین مشاهده می‌شود، شکاف برزگی در بزرگ‌ترین جبهه عربی معارض نظام سوریه و حامی‌ مالی و نظامی و لجستیکی گروه‌های تروریستی به ویژه گروه‌های تروریستی تکفیری به وجود آورد و بازتاب‌های این شکاف در آینده نزدیک نمایان و آشکار خواهد شد.
- «خالد العطیه»، وزیر خارجه قطر در این اواخر سفری به تهران داشت و همچنین بر عملیات آزادی راهبه‌های سوری ربوده شده نیز اشراف و نظارت داشت و گفته شده، قطر برای آزادی این راهبه‌ها مبالغ هنگفتی را پرداخت کرده است، صاحبنظران، این اقدامات دوحه را تلاشی از سوی قطر برای از بین بردن انزوا و عزلت منطقه‌ای و گشودن کانال‌های ارتباط غیر مستقیم با نظام سوریه ملاحظه می‌کنند تا زمینه تجدید نظر در مواضع خود را هموار کند. عطیه دارای مادری سوری است و از نظر دیدگاه و مواضع میانه‌روتر از سلف خود شیخ حمد بن جاسم آل ثانی شمرده می‌شود که ژوئن گذشته از این منصب برکنار شد.
- درگیری جهان غرب و مشغول شدن آن به بحران اوکراین و جنگ سردی که هم اکنون میان روسیه و آمریکا مشاهده می‌شود و هر روز بر شدت آن افزده می‌شود، سوریه را در اولویت‌ها دوم و سوم توجهات قدرت‌های جهانی قرار داده است.
- تشدید اختلافات داخل گروه‌های معارض سوری و به ویژه ائتلاف معارضان سوری که در روزهای اخیر شاهد درگیری‌های تن به تن آنها نیز بوده‌ایم.
- اعلام عربستان سعودی مبنی بر قرار دادن جماعت اخوان المسلمین در فهرست گروه‌های تروریستی این کشور بدون تردید تمام شاخه‌های این جماعت را در بر خواهد گرفت که جماعت اخوان المسلمین سوریه هم در از این امر مستثنی نیست که تاثیری منفی بر این جنبش و معارضان سوری خواهد گذاشت، چراکه این جنبش ستون فقرات معارضان سوری را تشکیل می‌دهد.
- تضعیف موضع «رجب طیب اردوغان»، نخست وزیر ترکیه و یکی از مهمترین حامیان گروه‌های معارض و تروریستی و افزایش فشارهای داخلی بر وی به رهبری حزب جمهوری و همچنین فشارهای خارجی به خصوص از سوی «فتح الله گولن» ملیاردر ترک که در آمریکا اقامت دارد و بحران مالی که دولت اردوغان هم اکنون با آن دست به گریبان است.
- افزایش قدرت نظامی محوری که خواهان مبارزه با تروریسم است و عملیات ارتش سوریه در خاک این کشور را مبارزه با تروریسم به شمار می‌آورد.
- تغییر دیدگاه‌ها و مواضع مردم سوریه در قبال نظام و ایجاد این آگاهی و بیداری در آنها که آنچه در این کشور رخ می‌دهد، نه انقلاب بلکه توطئه‌ای است که هدف آن تجزیه کشور و نابودی ارتش و نظام آن برای اهداف آمریکایی - صهیونیستی و غربی در منطقه است.
- رسانه‌های عربی به ویژه دو شبکه الجزیره و العربیه طی 3 سال گذشته نقش مهمی را در حمایت از گروه‌های تروریستی مسلح و معارضان سوری ایفا کردند، اما هم اکنون این شبکه‌ها درگیر مشکلات خود هستند، الجزیره هم اکنون اغلب برنامه‌های خود را صرف حمایت از جماعت اخوان المسلمین به خصوص در مصر و پوشش اعتراض‌های آنها علیه حکومت نظامیان در این کشور می‌کند، در حالی که شبکه العربیه بالعکس تمرکز خود را بر حمایت از حکومت نظامیان در مصر کرده است. العربیه هم اکنون چنان مشغول مصر است که حتی خبر آزادی راهبه‌های سوری با میانجیگری قطر را پخش نکرده بود.

با توجه به آنچه گذشت می‌توان گفت که نظام سوریه هم اکنون در بهترین روزهای خود طی بحران سوریه به سر می‌برد و اندک اندک در حال کاستن از شدت بحران و کشیدن نفس تازه کردن است و این بدون تردید تاثیری منفی بر جناح معارض بگذارد که همچنان در حال فروپاشی است.
سفر «باراک اوباما»، رئیس جمهوری آمریکا به عربستان سعودی که قرار است، اواخر ماه جاری میلادی است که به نظر می‌رسد، برای تثیبت این اوضاع و ارائه تضمین‌های لازم به عربستان درباره ایران است، صورت می‌گیرد و چه بسا موجب کاهش بحران بین تهران و ریاض و آرام شدن اوضاع متشنج بین آنها و گشودن درب گفت‌وگو و مذاکره شود.
این به معنای خروج بحران سوریه از توجهات بین المللی و جهانی نیست، چون آنگونه که پیش بینی شده این بحران تا سال‌های آینده ادامه خواهد یافت، با این تفاوت که در سال‌های بعد باید در انتظار متحدتر و یکپارچه‌تر شدن صفوف نظام سوریه و حامیان آن در برابر فروپاشی اتحاد و یکپارچگی معارضان و حامیان آنهاست.

5252

کد N178675