۰

آیا نبرد سرد اوکراین به نبردی گرم تبدیل خواهد شد؟

  • ۲۴بازدید
  • ۰ رای
  • ۰ دیدگاه
اوکراین

نبرد سرد با روکشی گرم در زمین اوکراین از سوی تیمهای روسیه و غربی ها ادامه دارد، اما احتمال گرم شدن این نبرد اندک است.

سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه پس از گفت وگو با همتای آمریکایی خود جان کری در حاشیه نشستی در رم که در مورد لیبی برگزارشده بود، اظهار داشت: طرفین در این دیدار درباره اوکراین به هیچ توافقی دست نیافتند و فعلا نمی توانیم به جامعه جهانی اعلام کنیم که به توافقی دست یافتیم. در نظر ما موضوع مهم احترام به توافقنامه ۲۱ فوریه است که اصلاح قانون اساسی، تشکیل دولت وحدت ملی و برگزاری انتخابات بعد از اصلاح قانون اساسی را پیش بینی میکند.
جان کری وزیر امور خارجه آمریکا نیز در این باره گفت: "برگزاری همه پرسی در شبه جزیره کریمه نقض قانون اساسی اوکراین است. روشی که روسیه برگزیده است سبب افزایش تنش در بحران اوکراین می شود. ما معتقدیم که روسیه هنوز فرصت لازم را در اختیار دارد. این کشور فرصت لازم را برای تصمیم گیری درست در اختیار دارد تا میزان تنش در این بحران را کاهش دهد. آمریکا هم گزینه هایی پیش رو دارد و رئیس جمهور اوباما در این باره بسیار شفاف بوده است که ما نمی توانیم به روسیه و یا هر کشور دیگری اجازه دهیم بدون هیچ عواقبی قوانین بین المللی را زیر پا بگذارد. ما سرکوب و ارعابی را که هفته گذشته در شبه جزیره کریمه شاهد آن بودیم در هیچ کجا شاهد آن نبوده ایم و جامعه جهانی شاهد آن نبوده است.
کری دربارۀ مواضع کشورش گفت: امروز ما گام هایی ویژه در وزارت امور خارجه آمریکا برای مقابله با آنچه که روی داده است، برداشته ایم. وزارت امور خارجه  امروز به دستور رئیس جمهور اوباما محدودیت هایی سخت تر بر برخی از شخصیتها وضع کرد. آمریکا برای آنهایی که تمامیت ارضی و حاکمیت اوکراین را تهدید کرده باشند روادید صادر نمی کند و اگر موردی هم بوده است آنرا رد خواهد کرد. این تصمیم بر اساس سیاست های ما در برابر افرادی گرفته شده است که در نقض حقوق بشر و سرکوب سیاسی در اوکراین دست دارند. رئیس جمهور اوباما همچنین دستوری اجرایی را به وزارت خزانه داری صادر کرده است که چارچوبی قانونی برای تحریم افرادی که حاکمیت، تمامیت ارضی و دمکراسی را در اوکراین به خطر انداخته اند و آنهایی که در حیف و میل داراییهای این کشور دست داشته اند ایجاد می کند.این تحریم ها همچنین آنهایی را که بدون اجازه دولت مرکزی و مشروع کی یف تلاش می کنند که افرادی را در بخش هایی از این کشور به قدرت برسانند، در بر می گیرد.
من می خواهم بر روی این موضوع تاکید کنم علت اینکه ما چارچوبی قانونی را در نظر گرفته ایم این است که می خواهیم زمینه رایزنی برای کاهش تنش وجود داشته باشد .ما می خواهیم که به رایزنی نزدیک خود با دو طرف ادامه دهیم تا شرایط به وضع عادی بازگردد و این بحران خاتمه پیدا کند. ما برداشته شدن گام های بیشتر را بررسی می کنیم اما همانطور که رئیس جمهور گفت و من هم می گویم ما رایزنی برای عادی سازی اوضاع و کاهش تنش را ترجیح می دهیم. 
وزیر خارجۀ آمریکا افزود: من در پاریس مذاکراتی طولانی با همتای اوکراینی خود داشتم و نظرات آنها را درباره صلح و مذاکره جویا شدم. با توجه به نظرات آنها و متحدان اروپایی ما پیشنهاداتی به سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه ارائه کردیم و موافقت کردیم تا در تماس با هم راهی برای حضور بر سر میز مذاکره ایجاد کنیم تا طرف ها بتوانند در جهت تثبیت اوضاع پیش روند. ضروری است که در روزهای آتی گام هایی سریع برداریم تا از هر گونه اشتباه و سوء تفاهم که مانع یافتن راهی صلح آمیز برای این بحران باشد، جلوگیری کنیم. بدون هیچ تردیدی مردم اوکراین چیزی به جز داشتن حق تعیین سرنوشت خود نمی خواهند.آنها می خواهند که در کشور خود در امنیت و آسایش زندگی کنند و انتخاب های خود را همانند دیگر کشورهای جهان انجام دهند. آنها حمایت کامل جامعه بین المللی را دارند و ما این حق را برای برداشتن گام هایی درست درباره آنچه که امروز اعلام کردیم،محفوظ می دانیم. ما از رئیس جمهوری پوتین و همه می خواهیم که بدانند که هدف ما بازگشت اوضاع به شرایط عادی و جایی است که حقوق مردم اوکراین و تمامیت ارضی و حاکمیت این کشور محترم شمرده شود.
آمریکا همانند دیگر متحدان خود در اروپا و دیگر نقاط جهان در کنار مردم اوکراین باقی خواهد ماند.شبه جزیره کریمه بخشی از خاک اوکراین است و ما از تمامیت ارضی اوکراین حمایت می کنیم و دولت این کشور باید در هر تصمیم گیری در هر نقطه از این کشور مشارکت داشته باشد. هرگونه همه پرسی در اوکراین باید با قانون اساسی این کشور سازگاری داشته باشد. به نظرم قانون اساسی این کشور به همه پرسی تمامی این کشور نیازمند است. همه مردم این کشور باید بخشی از یک همه پرسی با توجه به تمامیت ارضی این کشور باشند. همه پرسی پیشنهادی کریمه قانون اساسی اوکراین را نقض می کند و برخلاف قوانین بین المللی و تمامیت ارضی این کشور است.تعبیر قانون اساسی اوکراین به عهده مردم این کشور است و به آمریکا و یا روسیه مربوط نمی شود که درباره آن تصمیم گیری کنند.مردم اوکراین باید در کنار قانون اساسی خود زندگی کنند. درباره گروه تماس بین المللی باید بگویم که همه خواهان گرد هم آمدن گروه تماس بین المللی هستند و این نظر همه ماست که این گروه گرد هم آیند.به نظرم تمایل روسیه و اوکراین برای تشکیل گروه تماس بین المللی موضوعی کلیدی خواهد بود.

جان کری دربارۀ روابط کشورش با روسیه افزود: روابط ما با سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه روابطی کاملا حرفه ای بوده است.ما درباره برخی مسائل با هم اختلاف نظر و درباره برخی مسائل با هم توافق داریم.ما تلاش می کنیم که نمایند کشور خود باشیم و نظرات همدیگر را منتقل کنیم و تلاش کنیم که به اهداف سیاسی خود برسیم.در حال حاضر ظاهرا درباره این موضوع سیاسی اوکراین اختلافاتی با هم داریم.اما به هرحال به تلاش خود برای حل این موضوع و مسائلی از جمله تسلیحات شیمیایی سوریه،مسئله مذاکرات ایران و گروه پنج به علاوه یک و پیمان استارت و موضوع افغانستان ادامه می دهیم .ما به روشی حرفه ای به کار خود ادامه می دهیم تا تمامی مسائل مرتبط را حل و فصل کنیم و در خدمت صلح ، ثبات و امنیت جهانی باشند.

 

وزیر خارجۀ آمریکا دربارۀ نقش اروپا در بحران اوکراین گفت : به نظرم اتحادیه اروپا در موضوع اوکراین بسیار همکاری کرده است و آنها ایده ها، اطلاعات و مسائل مربوط را با ما در میان گذاشته اند و هیچ فاصله ای بین ما و آنها درباره این موضوع اوکراین وجود ندارد. شاید تفاوت هایی از نظرزمان اقدامات و یا گزینه های مامشاهده شود که این موضوع در رابطه با تعامل ما با دیگر کشورها امری عادی به نظر می رسد اما در اصل آنچه که به تمامیت ارضی و حاکمیت اوکراین باز می گردد ما هیچ اختلاف نظری با هم نداریم.

 

درباره موضوع شبه جزیره کریمه و تحریم هایی که باید اعمال شود ما تفاوتی نداریم. اروپا هم در بیانیه خود اعلام کرد که گامهایی را برداشته است و آنها در همکاری و تعامل با ما این گام ها را برداشته اند. آنها با ما درباره بازگشت اوضاع به وضع عادی و یافتن راهی دیپلماتیک که بتواند تمامیت ارضی و حاکمیت اوکراین را حفظ کند و حقوق قومیت روس تبار این کشور و دیگر مسائل با ما هم نظر هستند. امیدواریم که ما در تعامل با هم سبب کاهش تنش شویم. ما حیطه های فراوانی برای تعامل با هم داریم و موضوع اوکراین نمی تواند ما را از هم دور کند.منصفانه است که بگویم که روسیه هم منافعی در منطقه دارد که براساس قانون و از راه درست باید به آنها برسد و باید به تمامیت ارضی این کشور احترام بگذارد و این همان چیزی است که ما به دنبال آن هستیم.مردم اوکراین هم منافع زیادی دارند تا از تمامیت ارضی و حاکمیت خود دفاع کنند و خواست ها و آمال آنها باید محترم شمرده شود."

متعاقب اظهارات طولانی جان کری، وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که مسکو اعلام استقلال کریمه و جدایی این منطقه از اوکراین که روز سه شنبه در پارلمان این شبه جزیره خودمختار تصویب شد را "کاملا قانونی "میداند. نمایندگان کریمه با اشاره به اینکه سازمان ملل متحد استقلال کوزوورا به رسمیت شناخته است، باید استقلال کریمه را نیز به رسمیت بشناسد.(شبه‌جزیره کریمه در سال 1954 به جمهوری سوسیالیستی اوکراین که بخشی از اتحاد جماهیر شوروی سابق بود، پیوست و در سال 1991 پس از فروپاشی نظام کمونیستی، منطقه‌ای خودمختار از جمهوری نوپای اوکراین شد.)

این در حالیست که دیوید کامرون، نخست‌وزیر بریتانیا روز دوشنبه در پارلمان این کشور گفت "در حال تهیه فهرستی از شهروندان روسیه هستیم تا امکان بستن حساب‌های بانکی آنها در خارج فراهم شود.

در همین حال سازمان پیمان آتلانتیک شمالی ( ناتو ) نیز روز دوشنبه اعلام کرد ناتو پروازهای شناسایی بر فراز لهستان و رومانی را به منظور زیر نظر گرفتن اوضاع در اوکراین ، جایی که نیروهای روسی کنترل شبه جزیره کریمه را به دست گرفته اند ، آغاز خواهد کرد.اوکراین از کشورهای عضو ناتو نیست اما مداخله روسیه در شبه جزیره کریمه نگرانی هایی را برای کشورهای همسایه ازجمله اعضای این سازمان به وجود آورده است.سخنگوی ناتو گفت به توصیه فیلیپ بریدلاو ژنرال نیروی هوایی آمریکا ، سفیران ناتو با پرواز شناسایی هواپیماهای آواکس موافقت کردند.وی افزود هواپیماهای آواکس از پایگاه های خود در آلمان و انگلیس به پرواز درخواهند آمد. این پروازها باعث خواهد شد ناتو بتواند اطلاعات بیشتری از اوضاع در اوکراین به دست آورد.این رزمایش که به دلیل شرایط نامناسب جوی به تاخیر افتاده بود از روز چهارشنبه در منطقه ای نزدیک به شبه جزیره کریمه در دریای سیاه آغاز شد.نیروی دریایی بلغارستان در این باره خبر داد: ناو آمریکایی "تراکستن "که به موشک‌های جهت‌یاب مجهز است با 300 خدمه از ناوگان ششم این کشور، مستقر در ایتالیا، به این رزمایش پیوسته است.ناو درازکی از بلغارستان و سه کشتی رومانیایی نیز در این رزمایش حاضر شده‌اند.این ائتلاف نظامی هفته گذشته نیز پس از کنترل نیروهای روسی بر شبه جزیره کریمه ، بازنگری در همکاری ناتو با مسکو را اعلام کرد. 

همزمان با این تحولات ،منطقه کریمه اوکراین از سازمان امنیت و همکاری اروپا دعوت کرده است ناظرانی را برای نظارت بر همه پرسی درباره پیوستن این منطقه به روسیه اعزام کند.اما سخنگوی سازمان امنیت و همکاری اروپا گفت منطقه کریمه نمی تواند از ناظران دعوت کند زیرا این منطقه از یک دولت کامل برخوردار نیست و بنابراین از اعضای این سازمان 57 عضوی تلقی نمی شود. لازم به ذکراست که ناظران نظامی سازمان امنیت و همکاری اروپا طی یک هفته گذشته تلاش کردند وارد شبه جزیره کریمه که تحت کنترل نیروهای روسی است شوند اما موفق نشدند.سرگئی آکسیونوف نخست وزیر جدید روسگرای منطقه کریمه روز دوشنبه گفت مقامات طرفدار روسیه در منطقه از صمیم قلب خواستار خارج شدن ناظران سازمان امنیت و همکاری اروپا هستند.

درهمین حال دستگاه‌های اطلاعاتی اوکراین روز چهارشنبه اعلام کردند "یک گشتی شناسایی ارتش روسیه" را که اعضای آن برای دریافت اطلاعات درخصوص یگان‌های ارتش اوکراین در منطقه خرسون در جنوب این کشور ، به این منطقه آمده بودند ، بازداشت کرده‌اند.این خبر دستگاه‌های اطلاعاتی اوکراین در حالی اعلام می‌شود که تنش بین کیف و مسکو افزایش یافته و مقامات اوکراینی نگران آن هستند که روسیه پس از الحاق کریمه به خاک خود بخواهد کنترل دیگر مناطق اوکراینی همجوار در ساحل دریای سیاه از جمله منطقه نزدیک آن یعنی خرسون را به دست گیرد.دستگاه‌های اطلاعاتی اوکراین در بیانیه‌ای اعلام کردند این گروه شناسایی با دور زدن مراکز ایست و بازرسی مرزهای اداری بین کریمه و بقیه نقاط اوکراین ، به این منطقه نفوذ کرده است .اعضای این گشتی که شمار آن مشخص نشده است قرار بود درجه آمادگی رزمی سه یگان یعنی یک گردان و دو تیپ توپخانه ،و موشکی و یک تیپ سواره نظام را مشخص کند.بنابراعلام دستگاه‌های ویژه اوکراین ، فرمانده این گشتی یک افسر ارتش روسیه است که سال 1981 به دنیا آمده است و اصالتا از منطقه ریازان در 200 کیلومتری جنوب شرقی مسکو است اما از گذرنامه اوکراینی به نام یوگنی آربوزوف متول 1986 استفاده می‌کرد! بنابراعلام این منبع ، این فرد پس از آن بازداشت شد که تلاش کرده بود اطلاعاتی را در باره مراکز ایست و بازرسی و استقرار نیروهای اوکراینی به دست آورد.روز سه شنبه نیز، مقامات اوکراینی اعلام کرده بودند در دونتسک در شرق اوکراین ، یک "خرابکار" روس را که گروه های مسلح را آموزش می‌داد و آنان را آماده حملات و انفجارها می‌کرد ، بازداشت کرده‌اند!

درهمین حال رئیس دومای روسیه باظاهر شدن در نقش دایه مهربانتر از مادر  اعلام کرد اگر شبه جزیره کریمه به روسیه بپیوندد نمایندگان دوما از حقوق تاتارها در کریمه محافظت خواهند کرد.سرگئی ناریشکین تاکید کرد اگر ساکنان کریمه در همه پرسی به الحاق این جزیره به روسیه رای دهند نمایندگان دوما تضمینهای لازم را به تاتارهای این جزیره خواهند داد.

کشورهای عضو گروه هفت درواکنش به اظهارات رییس دومای روسیه اعلام کردند الحاق شبه جزیره کریمه به روسیه عواقب خطرناکی بر استقلال، حق حاکمیت و انسجام دیگر کشورها دارد. این گروه همچنین روز چهارشنبه اعلام کرد همه پرسی درباره کریمه هیچ ارزش حقوقی ندارد.

در همین حال ریس جمهور موقت اوکراین گفت ،برای جلوگیری از جدا شدن کریمه با روسیه وارد جنگ نمی شویم.الکساندر تورچینو افزود : اقدام نظامی علیه روسیه در مرزهای شرقی اوکراین که واحدهای نظامی روسیه استقرار سنگینی دارند موجب سرگردانی اوکراین خواهد شد.تورچینو گفت: ما نمی توانیم در کریمه عملیات نظامی انجام دهیم، زیرا که در این صورت در مرزهای شرقی بی پناه خواهیم ماند و حمایتی از اوکراین نخواهد شد.روسها می خواهند ما را تحریک به اقدام نظامی کنند اما ما در سناریوی نوشته شده کرملین بازی نخواهیم کرد.رئیس جمهور اوکراین رفراندوم جدا شدن کریمه از اوکراین را شرم آور خواند و گفت: نتایج این رفراندوم در کاخ کرملین تعیین خواهد شد.

در همین حال گئورگی مارگولاشویلی رییس جمهور گرجستان نیز در گفت وگو یی خبری گفت: این حقیقت که سناریوی 2008 (اشغال مناطق آبخازیاو اوستیای جنوبی گرجستان توسط ارتش روسیه و اعلام استقلال آنها با کمک مسکو که موردشناسایی جهانی قرارنگرفت) اکنون بار دیگر در سال 2014 علیه یک کشور دیگر مورد استفاده قرار می گیرد، نشان می دهد که متاسفانه ما و شریکانمان وجامعه بین المللی در شش سال گذشته نتوانسته ایم در برابر روسیه بایستیم و روسیه را مجبور به درک این مسأله کنیم که این گونه اقدامات اشتباه و نامؤثر هستند. وی با بیان اینکه اقدام روسیه در اعطای گذرنامه به مردم ساکن کریمه مشابه تاکتیک های مورد استفاده روسیه در آستانه جنگ سال 2008 درگرجستان است، خواستار اقدام قاطع بین المللی برای برخورد باتجاوز ارضی روسیه شد .درحالیکه گرجستان و روسیه از زمان جنگ سال 2008 تاکنون عملاً روابط دیپلمایتک نداشته اند اما مارگولاشویلی گفت که تلاش برای عادی سازی روابط با مسکو نیز یکی از اولویت های اوست.این واکنش رییس جمهور گرجستان درحالی صورت گرفت که نمایندگان مجلس گرجستان از حزب جنبش متحد برهبری میکاییل ساکاشویلی رییس جمهور سابق ، دولت جدید را به دلیل عدم انجام اقدامات واقعی برای محکومیت اعمال روسیه در کریمه مورد انتقاد قرار داده اند.

ازسوی دیگر در واکنشی استراتژیک در قبال روسیه ،مذاکره کنندگان اتحادیه اروپا همتایان آمریکایی خود را به موافقت با طرح فروش گاز طبیعی مایع به اتحادیه اروپا از طریق توافق تجاری دوجانبه که مذاکرات آن درحال حاضر جریان دارد تشویق می کنند.مذاکرات تجاری بین اتحادیه اروپا و آمریکا ، مسائل مربوط به انرژی را شامل نمی شود اما بحران اوکراین باردیگر وابستگی اتحادیه اروپا به گاز روسیه را به موضوعی حساس تبدیل کرد و انگیزه جدیدی برای مذاکره کنندگان تجاری اتحادیه اروپا برای تشویق واشنگتن به گنجاندن گاز طبیعی در این مذاکرات به وجود آوردو مذاکره کنندگان درباره توافق تجاری بین اتحادیه اروپا و آمریکا برآن داشت تا آخرین اقدامات در این خصوص را تا پایان سال 2014 انجام خواهند داد. موافقت با صادرات گاز طبیعی مایع آمریکا به اروپا واجرای طرح آن در صورت تحقق به محدودیتهای کنونی بر واردات گاز اروپا پایان خواهد داد و کارت بازی بزرگ ومهی را که مسکو ازآن بصورت سلبی بهره برداری میکند را ازدست روسیه خارج خواهد کرد.

تحلیل 

 صحنه تحولات اوکراین، شیوه بازی بازیگران این صحنه و شرایط داخلی بازیگران و اوضاع منطقه ای وبین المللی نشان میدهد که احتمال اندکی برای تبدیل جنگ سرد آغازشده به جنگی گرم وجوددارد وباحتمال زیاد نبرد سرد ادامه خواهد داشت ، شرایط سیاسی و اقتصادی روسیه بگونه ای نیست که وارد جنگ گرمی خانمان برانداز گردد ، اوکراین هم به دلایل روشن نطامی ، اقتصادی و سیاسی به هیچ توجه تمایل به ورود به چنین نبردی ندارد ، امریکا وشرکای غربی این کشور نیز تمایلی به نبرد مسلحانه با روسیه ندارند .نوع واکنشهای امریکا و اروپا بیانگر این است که درصورت ادامه دخالت نظامی مستقیم وغیرمستقیم روسیه در اوکراین ، تحریمهای گسترده ای برعلیه این کشور اعمال کنند.هرچند که مسکو از عدم تاثیر پذیری این تحریمها سخن می گوید اما واقعیت این است که تحریمها می تواند تاثیر منفی زیادی بر روسیه بگذارد ، وانگهی دخالت روسیه در اوکراین و گرجستان و قره باغ هزینه های زیادی بر این کشور تحمیل میکند و در چندروز گذشته نیز نرخ روبل روسی نیز سقوط کرد ومیلیاردها دلار به این کشور زیان وارد ساخت.اساسا صرف هزینه های فراوان روسیه در این بحران سازیها و خسارا ت وارده از ناحیه این اقدامات به روسیه خوشایند غرب است چرا که روسیه را به سوی ضعیف شدن سوق میدهد از سوی نارضایتیها و تنش های داخلی درروسیه که مشکل امنیتی برای این کشور محسوب میشود مزید برعلت بوده و درمیان مدت می تواند به بحرانی شکننده برای روسیه تبدیل شود.فراتر از همه این مسایل ، مسکو که خود با بحران تجزیه طلبی در قفقاز شمالی مواجه است با کدامین استدلال دست به بازیهای خطرناکی دراوکراین و قفقازجنوبی میزند؟ حمایت از تجزیه طلبی و استقلال یا الحاق سرزمینی ازسوی روسیه درآینده می تواند این کشور را دربرابر اقداماتی مشابه در شناسایی استقلال مناطقی از روسیه ازقبیل چچنستان ، داغستان، تاتارستان و غیره ازسوی امریکا و اروپا قراردهد که با استناد به رفتارهای مسکو در قبال گرجستان ، اوکراین و آذربایجان می تواند صورت پذیرد.

آنچه روشن است اینکه، اگر روسیه بازی کنونی را در زمین اوکراین ادامه دهد و در پی جبران مافاتهایی از قبیل باخت در کوزوو باشد بسیار بیشتر از امریکا و اروپا هزینه خواهد پرداخت که در میان مدت وبلندمدت به نفع روسیه نخواهد بود.امریکا هم باید بداند وارد یک فرایند جنگ سردی طولانی خواهد .بهترین گزینه برای طرفین رسیدن به یک توافق عقلایی براساس منافع مشترک در اوکراین با حفظ استقلال این کشور و خرد جمعی ملت اوکراین است.

غرب و روسیه باید این واقعیت را بپذیرند که راه حل بحران اوکراین این نیست که کی یف یا به مسکو ملحق شود یا به واشنگتن، اوکراین می تواند پلی میان مجموعه شرق و غرب باشد.

برای مشاهدۀ وبلاگ افشار سلیمانی در صفحۀ بلاگرهای خبرآنلاین اینجا کلیک کنید

نظر شما چیست؟

اولین نفری باشید که نظر خود را در مورد این مطلب بیان می کند.