مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی منتشر کرد؛

معضل عربستان، قدرت ایران و متحدان شیعه آن در عراق، سوریه و لبنان است

مرکز پژوهش های مجلس

تهران-ایرنا-مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان تحلیلی بر انفجارهای تروریستی اخیر در منطقه اعلام کرد: معضل عربستان، قدرت ایران و متحدان شیعه آن در عراق، سوریه و لبنان است.

به گزارش روز دوشنبه ایرنا از مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، در این گزارش آمده است: تشدید اقدامات تروریستی در منطقه و به خصوص عراق ازجمله مهمترین تحولات خاورمیانه طی هفته های اخیر بوده است.

این گزارش می افزاید: وقوع چندین انفجار در محله های پرجمعیت و پرتردد شهرهای مختلف عراق، در طول هفته های گذشته، به صورت انفجار خودروهای بمب گذاری شده، توجه بسیاری از محافل را به خود جلب کرده است. این انفجارها به صورت جداگانه در مناطق «سبع البور»، «البلدیات»، «الکاظمیه»، «الشرطه الرابعه» و «شهرک صدر» و دیگر مناطق عراق رخ داد که آمار متفاوتی از تعداد قربانیان آنها ارائه شده، آما آنچه مسلم است با توجه به وقوع آنها در محله های پرجمعیت، ده ها نفر در این انفجارها جان خود را از دست داده اند.

در ادامه این گزارش آمده است: روز هفتم مهر چندین بمب و یک خودروی بمب گذاری شده در شهر اربیل و با وجود تدابیر شدید امنیتی در ورودی و خروجی های منطقه کردستان عراق توسط نیروهای امنیتی این کشور منفجر شد.

بر اساس این گزارش، در همین روز در کربلا نیز انفجارهایی در منطقه «المسیب» رخ داد که قربانیان آن بیش از 70 نفر اعلام شده اند. در همین دوره زمانی انفجارهایی هم در شهرهای «المیادین» و «دیرالزور» واقع در شرق سوریه درنزدیکی مرز مشترک با عراق روی داد که چندین نفر زخمی و خسارت هایی نیز برجای گذاشت.

در ادامه این گزارش بیان شده است: میزان تلفات این انفجارها در عراق که ظرف یک ماه اخیر صورت گرفته، بی سابقه بوده است. فعالیت های تروریستی در این کشور در هفته های اخیر شدت بیشتری گرفته به طوری که تروریست ها در این حملات مناطق مختلف به ویژه مناطق شیعه نشین و سنی نشین را هدف قرار می دهند. این نگرانی وجود دارد که برهه کنونی در عراق بدترین دوره از نظر میزان خشونت ها و خونریزی های قومی سیاسی در این کشور باشد.

این گزارش می افزاید: لازم به ذکر است، انفجارهای مشابهی نیز در روز جمعه اول شهریور 1392 (23 اوت 2013) در شهر طرابلس در شمال لبنان در مقابل دو مسجد «السلام» و «التقوی» از مساجد بزرگ طرابلس، در پایان مراسم نماز جمعه و به فاصلۀ چند دقیقه روی داده بود که باعث کشته و زخمی شدن صدها نفر شد. شهر طرابلس از مناطق سنی نشین لبنان است و این انفجارها در بستر تنش های شدید در لبنان و به ویژه در مناطق شمالی این کشور که همجوار سوریه هستند، روی داده است. پیش از آن نیز انفجار دیگری در جنوب بیروت، در منطقه شیعه نشین «الرویس» رخ داده بود و در آن بیش از ٢٧ نفر کشته شدند.

در ادامه این گزارش بیان شده است: با توجه به مؤلفه هایی همچون رشد و گسترش گروه های تکفیری و افراطی در منطقه، شدت گرفتن خشونت ها و افزایش تحرکات برای تشدید اختلافات فرقه ای میان شیعیان و سنی ها، انفجارهای متعدد اخیر در عراق و لبنان معنای خاصی پیدا می کند. ازاین رو بررسی اهداف، انگیزه ها و سناریوهای مطرح درخصوص انفجارهای منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است.

در این گزارش، در مورد اهداف، انگیزه ها و عاملین انفجارهای اخیر آمده است: در خصوص دلایل، انگیزه ها و اهداف انفجارهای تروریستی اخیر در منطقه گمانه زنی های بسیاری صورت گرفته است. به طور کلی از افزایش تنش های فرقه ای در عراق و لبنان و تشدید تنش ها و درگیری های داخلی در سوریه به عنوان عمده ترین دلیل این انفجارها یاد می شود.

این گزارش می افزاید: با توجه به ماهیت مشترک، شکل و کیفیت اجرای این نوع عملیات تروریستی که از عراق شروع شده و تا سوریه ادامه می یابد و دامنه های آن به لبنان نیز کشیده شده است، می توان مدعی شد که ماشین های بمب گذاری شده از عراق تا لبنان، سرمایه گذارانی مشترک با اهدافی یکسان دارند. در این راستا نقش گروه های تکفیری تحت حمایت برخی کشورهای عربی منطقه حائز اهمیت است، به طوری که مسئولان عراقی بارها درخصوص حمایت های برخی کشورها از این گروه های تروریستی و توطئه آنها برای به راه انداختن جنگ های فرقه ای و طایفه ای در عراق هشدار داده اند.

در این گزارش در مورد نقش کشورهای عربی منطقه با محوریت عربستان سعودی آمده است: از نگاه برخی کارشناسان در تحلیل انفجارهای منطقه نمی توان از نقش گروه های تکفیری مورد حمایت عربستان سعودی در آنها چشم پوشید، به خصوص آن که نوع و مکان بسیاری از عملیات های تروریستی که طی ماه های اخیر روزانه در عراق و لبنان و... به وقوع پیوسته به شکل قابل توجهی با یکدیگر شباهت دارند.

این کارشناسان معتقدند سازمان های اطلاعاتی منطقه ای به خصوص عربستان سعودی، قطر و ترکیه با به خدمت گرفتن تروریست های تکفیری در این عملیات های تروریستی دست دارند. به این صورت که گروه های تروریستی تکفیری و افراط گرایان منطقه تلاش می کنند با عملیات در داخل و مناطق مرزی عراق و همچنین افزایش خشونت ها در سوریه و لبنان، در راستای تأمین منافع رژیم صهیونیستی در منطقه و در نهایت ضربه زدن به محور مقاومت گام بردارند.

این گزارش می افزاید: با توجه به گرایش عربستان سعودی به اتخاذ راه حل نظامی در بحران سوریه و حمایت وسیع آن از مجموعه های مسلح تکفیری و سلفی در این کشور و با توجه به توافق اخیر روسیه و آمریکا و فروکش کردن تهدید حمله نظامی به سوریه، این انتظار وجود داشت که بحران سوریه با محوریت عربستان سعودی به دیگر کشورهای منطقه مانند عراق منتقل شود. بنابراین می توان گفت گروهک های تکفیری در عراق، سوریه و لبنان در بستر شبکه گسترده تروریستی فعالیت می کنند که پوشش سیاسی، تبلیغاتی و مالی اقدامات آنها توسط عربستان سعودی فراهم می شود.

در پایان این گزارش درباره برخی اهداف و انگیزه های داخلی و منطقه ای این اقدامات تروریستی را در منطقه آمده است: جبران شکست پروژه های براندازی در سوریه؛ که برخلاف انتظار برخی کشورهای منطقه مانند عربستان، ترکیه و قطر روی داد و ممانعت از تعامل عراق با کشورهای همجوار به خصوص سوریه از جمله اهداف منطقه ای است.

از اهداف داخلی نیز، شکست روند سیاسی در عراق و ناکارآمد نشان دادن دولت مالکی و شکاف در عراق و تجزیه قومی ـ مذهبی در این کشور را می توان برشمرد.

این گزارش می افزاید: در ارتباط با انفجارهای هفته های گذشته در بغداد و دیگر شهرهای عراق مانند سامرا و کاظمین می توان گفت افزایش خشونت ها و حملات فرقه ای در این کشور در اثر افزایش میزان دخالت خارجی و تقویت گروه های مسلح تکفیری رخ داده است.

لازم به ذکر است در سال جاری بیش از چهار هزار نفر از شهروندان غیرنظامی عراق در این خشونت ها کشته شده اند.

در ادامه گزارش این مرکز آمده است: لذا انفجارهای بی سابقه یک ماه گذشته در عراق که در موارد متعددی با استفاده از خودروهای بمب گذاری شده در خیابان های شلوغ انجام شده است، در راستای انفجارهای منطقه و به منظور دامن زدن به اختلافات قومی ـ فرقه ای در این کشور تفسیر می شود که با هدف محدود کردن قدرت شیعیان در عراق و منطقه به انجام رسیده و در این راستا نقش عربستان سعودی به عنوان محرک اصلی در دامن زدن به اینگونه تحرکات تروریستی قابل توجه است.

این گزارش بیان می کند: در ارتباط با لبنان، می توان انفجارهای هفته های گذشته در این کشور به خصوص انفجار در منطقه جنوبی بیروت و انفجار طرابلس در شمال لبنان را در یک راستا تفسیر کرد و انگیزه اصلی عاملان آنها را ایجاد جنگ فرقه ای میان گروه های سیاسی و مذهبی لبنانی با هدف تأثیرگذاری بر تحولات سوریه و فلسطین، کاستن از نقش گروه های لبنانی مانند حزب ا... در تحولات سوریه، کاهش توجهات به اقدامات رژیم صهیونیستی در رابطه با مذاکرات سازش و همچنین گسترش شهرک سازی در کرانه باختری تحلیل کرد.

این گزارش می افزاید: بدین ترتیب عاملان این انفجارها با هدف قرار دادن اماکن متعلق به گروه های سنی و همچنین مقر حزب ا...، در صدد تحریک این گروه ها علیه یکدیگر و ایجاد منازعه داخلی در لبنان می باشند و بدین ترتیب با درگیر نمودن گروه های داخل لبنان از نقش آفرینی آنها در منطقه می کاهند تا به راحتی سیاست های خود در خاورمیانه را پیش ببرند. از طرفی می توان به قصد گروه های تکفیری و افراط گرایان برای کاشتن بذر فتنه، ضربه زدن به وحدت ملی و همزیستی مسالمت جویانه طوایف مختلف لبنان به ویژه فرق اسلامی اشاره کرد.

در ادامه این گزارش آمده است: به طور کلی یکی از دشمنان اصلی در جامعه کشورهای چندمذهبی، اختلافات بین مذاهب است که ستون کشورداری را سست و منهدم خواهد کرد. لذا تشکیل دولت وحدت ملی تنها راه حل سیاسی فراگیر و واقع بینانه در لبنان است که به حمایت ها از تروریست پایان می دهد. تنها چنین دولتی می تواند با بحران های خطرناکی که لبنان با آن روبرو است، مقابله کند.

این گزارش بیان می کند: در مجموع می توان گفت معضل عربستان، قدرت ایران و متحدان شیعه آن در عراق، سوریه و لبنان است؛ سناریوی مطرح این است که این کشور، راهبردی گسترده تر را در دستور کار قرار داده که مبنای آن، ایجاد یک بلوک از دولت ها و ارتش های سنی مذهب در منطقه است که با جمع شدن حول محور ریاض با قدرت شیعیان، یعنی ایران، عراق و لبنان از طریق درگیر کردن این کشورها در بحران های داخلی و منطقه ای، به مقابله می پردازد. در این میان با فروکش کردن احتمال حمله نظامی آمریکا و متحدانش به سوریه می توان گفت عربستان سعودی نتوانسته یکی از اهداف خود مبنی بر به کارگیری راه حل نظامی در مورد کشور سوریه را تحقق بخشد.

در پایان این گزارش آمده است: اکنون لازم است جمهوری اسلامی ایران براساس اصل وحدت جهان اسلام در راستای جلوگیری از تحقق اهداف رژیم صهیونیستی و گروه های تکفیری و افراطی به رهبری عربستان و تلاش های خود مبنی بر نزدیکی هر چه بیشتر گروه های مختلف اعم از شیعه، سنی در عراق و همچنین گروه های مختلف شیعه، سنی و مسیحی در لبنان را مضاعف سازد و با فشار بر عربستان سعودی در راستای کاستن از حمایت خود از گروه های مسلح تکفیری گام بردارد.

سیام**9121**1572
کد N115801