تاریخ بی‌خشونت اخوان‌المسلمین

اخوان المسلمین,مصر,اخوان‌المسلمین,آفریقا

گروه بین‌الملل: به‌دنبال وقوع انفجاری مهیب در یکی از استان‌های مصر، مقام‌های دولت موقت این کشور بلافاصله اخوان‌المسلمین را به‌دست‌داشتن در این انفجار متهم کرده، آن را گروهی تروریستی خواندند.

جهان > آفریقا- گروه بین‌الملل:
به‌دنبال وقوع انفجاری مهیب در یکی از استان‌های مصر، مقام‌های دولت موقت این کشور بلافاصله اخوان‌المسلمین را به‌دست‌داشتن در این انفجار متهم کرده، آن را گروهی تروریستی خواندند.

اظهارات حازم الببلاوی نخست‌وزیر مصر در این‌باره در حالی بیان می‌شود که این جنبش طی 3 دهه گذشته تاکنون سابقه فعالیت‌های تروریستی را در برنامه فعالیت‌های خود نداشته است.جماعت اخوان‌المسلمین نخستین‌بار در سال 1928به ریاست شیخ حسن بنا اعلام موجودیت کرد.

در آن زمان این جماعت در مقام جمعیتی دینی و با هدف تمسک به دین و اخلاق دینی شکل گرفت و 10سال بعد، به فعالیت‌های سیاسی روی آورد. پایه روی‌آوری این جماعت به سیاست، ارائه راه‌حلی اسلام‌محور برای معضلات اجتماعی و اقتصادی بود. رویکرد سیاسی این جماعت هم مخالفت با ملی‌گرایی و رهیافت‌های ناسیونالیستی، مخالفت با تحزب و ایجاد احزاب و مخالفت با حضور بیگانگان در تمام جهان اسلام بود. در سال‌های بعد و پس از محوریت‌یافتن شخصیت‌هایی نظیر سیدقطب نیز رویکرد اخوان‌المسلمین نه گفتن به خشونت و خشونت‌گرایی ماند. بسیاری از چهره‌های این جماعت نظیر سیدقطب تحصیلکردگان در خارج از کشور بودند که با تحولات دنیا آشنا بودند و اساسا با خشونت میانه‌ای نداشتند. اخوان بعدها و در روزگار جمال عبدالناصر که یکی از سرشناس‌ترین رهبران ملی‌گرای جهان عرب بود، سرکوب شد و از همان زمان راه پنهانکاری و فعالیت در خفا را در پیش گرفت.

پس از عبدالناصر و در زمان حکومت انورالسادات، این جماعت صبغه سیاسی شدیدتری گرفت و در اعتراض به برقراری رابطه مصر روزگار سادات با اسرائیل، خالد اسلامبولی اقدام به ترور سادات کرد. شاید تنها اقدام عملی خونینی که اخوان‌‌المسلمین در تاریخ 50ساله خود از زمان تأسیس تا 1981صورت داد، همین کنش بود که بعدها و تا به امروز تکرار نشد. می‌توان اقدام خالد اسلامبولی در مقام یکی از اعضای اخوان‌المسلمین را در سیاق خشم مهارنشدنی مسلمانان درقبال سازش مصر با اسرائیل قرار داد. در روزگار حسنی مبارک هم اخوان‌المسلمین در خفا فعالیت می‌کرد و مهم‌ترین وجه فعالیت‌هایش، کارهای خیریه و کمک به اقشار فقیر جامعه بود. درهمین چارچوب، اخوان‌المسلمین نخستین مدارس خود را در سال 1979شکل داد و تا به امروز این مدارس ادامه حیات دادند.

علاوه بر آن، بیمارستان‌ها و مؤسسات خیریه‌ای را راه‌اندازی کرد که توانست پایگاه اجتماعی‌اش را به نحو بسیار بالایی ترقی بخشد به‌طوری که در انتخابات پارلمانی و ریاست‌جمهوری پس از براندازی رژیم مبارک این جنبش به‌دلیل سابقه خوبی که به‌خاطر همین فعالیت‌های خیریه و اجتماعی در ذهن مردم مصر داشت، بیشترین رأی را در انتخابات به‌دست آورد. اخوان‌المسلمین در تمام تاریخ 80ساله خود هیچ اقدام خشونت‌بار و تروریستی‌ای در کارنامه‌اش ندارد. این جنبش همواره از کانال‌هایی غیر از خشونت با نظام‌های شکل‌گرفته در مصر مخالفت کرده است. این نخستین بار نیست که در مصر و مشخصا در المنصوره انفجار روی می‌دهد. ‌ماه جولای گذشته هم در همین المنصوره انفجاری روی داده بود که احمد عارف سخنگوی رسمی اخوان‌المسلمین آن را محکوم کرده بود. عصام العریان، نایب‌رئیس حزب آزادی و عدالت اخوان‌المسلمین هم در آن زمان انفجار یادشده را محکوم و تأکید کرده بود که اخوان‌المسلمین با هرگونه خشونتی از جانب هر فرد و گروهی که باشد مخالف است.

در سال‌های گذشته با وجود فعالیت‌های تروریستی و خشونت‌بار القاعده و در حالی‌که در بسیاری از کشورهای خاورمیانه زمینه حمله مسلحانه و انفجار انتحاری برای اعضای اخوان‌المسلمین فراهم بود، این گروه کاری غیراز فعالیت‌های خیریه اجتماعی و زمینه‌سازی برای حضور در انتخابات انجام نداد. به‌نظر می‌رسد نظامیان حاکم در مصر برای آنکه اخوان‌المسلمین را با سابقه 80ساله‌اش از عرصه سیاسی اجتماعی این کشور حذف کنند، اکنون به‌دنبال وارد‌کردن اتهام تروریستی به این جنبش هستند؛ اتهامی که افکار عمومی مصر و جهان عرب به راحتی آن را نمی‌پذیرد.