پیـشگیـری؛ بهـتـر و آسـان تـر از درمـان

تجربه مصرف مواد در سنین دانش‌آ‌موزی دلایل متفاوتی دارد. بعضی از این علل مربوط به دوران رشد این گروه است. کودکان و نوجوانان در دوران رشد در پی کنجکاوی و یافتن هویت شخصی با مسایل متعددی در زندگی مواجه می‌شوند... آنها ممکن است با انواع مختلف موادمخدر روبرو شوند و توجهشان به آنها جلب شود و اگر آمادگی‌های قبلی (گسترش برنامه‌های پیشگیرانه) برای مقابله با آن وجود نداشته باشد، ممکن است به مصرف مواد گرایش پیدا کنند. سوءمصرف و اعتیاد به الکل، نیکوتین و سایر مواد غیرقانونی در آمریکا، سالانه بیش از نیم تریلیون دلار را می‌بلعد. این هزینه با اضافه شدن خسارت‌های اقتصادی، پزشکی، جنایی و اجتماعی بالاتر نیز می‌رود. هر ساله سوءمصرف مواد و الکل باعث مرگ بیش از ۱۰۰هزار آمریکایی می‌شود. مرگ ناشی از مصرف تنباکو و بیماری‌های مربوط به آن نیز سالانه ۴۴۰ هزار نفر در سال برآورد می‌شود. مردم در تمام سنین از عواقب آسیب‌رسان سوءمصرف مواد مخدر و اعتیاد در امان نیستند. مادرانی که در دوران بارداری در معرض سوءمصرف مواد مخدر و غیرقانونی باشند، کودکانی نارس و با وزن کم به دنیا می‌آورند. نوجوانانی که دچار سوءمصرف موادمخدر می‌شوند به سرعت افت تحصیلی پیدا می‌کنند و گاه مجبور به ترک‌تحصیل می‌شوند. بسیاری از آنها در معرض خشونت، تجاوز و بیماری‌های عفونی قرارمی‌گیرند. بزرگسالانی که سوءمصرف مواد مخدر دارند، اغلب دچار کاهش حافظه می‌شوند. کاهش تمرکز و اغتشاش فکری، در میان بزرگسالان معتاد شایع است. سوءمصرف مواد مخدر والدین باعث ایجاد هرج و مرج و تنش در خانه و خانواده می‌شود. کودک‌آزاری و غفلت در مورد مراقبت از سلامت کودکان، رایج است. چنین خانه‌هایی کانونی برای انتقال اعتیاد و سوءمصرف مواد به نسل بعد محسوب می‌شوند. ● راه‌حل علمی چیست؟ دانشمندان با بررسی تاثیر موادمخدر روی مغز و رفتار انسان‌ها و با استفاده از نتایج مطالعه‌ها و تحقیقات، در صدد توسعه برنامه‌های پیشگیری، درمان و بازتوانی از اعتیاد هستند. این تحقیقات به عملی‌‌شدن فرضیات و ایده‌ها در جوامع مختلف کمک می‌کند. نتیجه مطالعه‌های انجام شده نشان داده‌اند بهترین راهکار، پیشگیری از مصرف موادمخدر است. ● تاکید بر پیشگیری از اعتیاد در دوران نوجوانی همان‌طور که تحقیقات بسیاری نشان داده است، هرچه سن شروع سوءمصرف موادمخدر پایین‌تر باشد، شانس ابتلا و وابستگی به ماده مخدر بیشتر و خطر جدی‌تر است. در سنین نوجوانی، موادمخدر می‌تواند ساختار مغز افراد را تغییر دهد و فرد را در معرض اعتیاد چندگانه به سیگار، الکل، موادمخدر و روابط جنسی قرار دهد. پیشرفت و سرعت اعتیاد نیز در نوجوانان بسیار سریع است. در دوره نوجوانی، افراد به گروه همسالان گرایش بیشتری پیدا می‌کنند. نوجوان برای ترک دوران کودکی، شتاب بسیاری دارد. در مرحله‌ای از رشد طبیعی، نوجوانان معمولا تمایل دارند قوانین اجتماعی، مدرسه و خانواده را زیر سوال ببرند و به دنبال تغییر هستند. از طرفی دسترسی به الکل و موادمخدر با توجه به حضور آنها در اجتماع در این دوره آسان‌تر از دوران کودکی است. تغییر مقطع تحصیلی و تغییر مدرسه، باعث می‌شود نوجوانان تا حد زیادی در معرض آسیب سوءمصرف موادمخدر قرار ‌گیرند. برخی از نوجوانان ممکن است به اصرار دوستان برای تجربه کردن آنچه آنها قبلا آزموده‌اند، موادمخدر مصرف کنند. البته کاهش اضطراب یا حتی مصرف استرویید، داشتن ظاهری مانند ورزشکاران یا افزایش انرژی و سرزندگی در اثر مصرف الکل و اکستازی، قضاوت نوجوان را در مورد این مواد غیرواقعی می‌کند. نوجوانان هنوز مهارت تصمیم‌گیری و قضاوت عاقلانه در مورد عواقب اعمال خود را ندارند، بنابراین هیچ تعجبی ندارد که بعد از شروع به مصرف الکل، مشکلات تحصیلی و خانوادگی بر سرشان آوار شود. بنابراین باید هر تغییری را در دوران نوجوانی جدی گرفت.