وقایع نگاری «سقوط یک فرشته»

قرار است قصه سریال «سقوط یک فرشته» روایتی از وقایع زندگی خانواده‌یی مذهبی باشد. این خانواده اگرچه در ظاهر از تمام خصوصیات یک خانواده مذهبی برخوردار است اما کم‌توجهی‌های پدر خانواده به یکی از دختران سبب‌ بروز اختلاف متعدد در میان اعضای خانواده می‌شود. روابطی که می‌تواند در انتها منجر به تنها ماندن پدر خانواده شود. اما این سریال قصد داشت در دل داستان چند‌خطی‌اش المان‌ها، نشانه‌ها و مباحث دیگری را نیز مطرح کند. ● قرآن، شاخصه یی از نور و ایمان سازندگان سریال نخستین المان را با گم شدن یک قرآن به تماشاچی ارایه می‌دهند. گم شدن قرآن تمثیلی است که ذهن مخاطب را به این سو سوق می‌دهد که در نبود نور و ریسمان الهی نمی‌توان دیگر سره را از ناسره تشخیص داد. این حقیقت در میان خانواده‌های مذهبی نیز صادق است. قرآن تمثیلی از ایمان نیز هست یعنی افرادی که گرد این قرآن بودند اکنون ایمان خود را از کف داده‌اند و به یکدیگر تهمت دزدی می‌زنند. این المان در ابتدای داستان توسط مخاطب بطور کامل دریافت می‌شود و در ادامه منتظر شنیدن عواقب فقدان قرآن می‌نشیند. البته در ادامه داستان دیگر اشاره‌یی به این اصل اولیه که در ابتدای داستان به آن تاکید شده نمی‌شود و تنها به بیان چند نشانه از آن بسنده می‌شود. ● ترک برداشتن دیوارذهنیت مخاطب در ادامه داستان نویسنده سعی می‌کند شخصیت‌های دیگر قصه را یک به یک وارد داستان کند. یکی از پررنگ‌ترین شخصیت‌های این داستان شیطان است. این‌بار راوی قصه در میان ناباوری مخاطب خود را شیطان معرفی می‌کند. این شیطان به مخاطب می‌گوید توانایی‌های منحصر به فردی دارد. و ممکن است روی هر صندلی خالی خانه‌ها در کمین نشسته باشد. این شیطان از این حیث بسیار متفاوت‌تر از نمونه‌های پیشین آن در سریال‌های ماورایی ماه رمضانی است. سازندگان اثر کوشیده‌اند تا وجه وسوسه‌گر شیطان را در این قصه پررنگ‌تر کنند. به این ترتیب تمام شخصیت‌های قصه انسان‌های عادی هستند و شیطان آنها را وسوسه کرده و برای رسیدن به یک هدف مشخص از آنها استفاده می‌کند. راوی بودن شیطان یکی از نکات متفاوت و جالب توجه این سریال است. البته مخاطب تا قسمت دهم داستان به این موضوع پی نمی‌برد. در قسمت دهم راوی، ماهیت و شخصیت اصلش را برای مخاطب برملا می‌کند. این برملا شدن راز شیطان در نوع خود جالب و بحث‌برانگیز است. زیرا برخی از القائات روحی و ذهنی انسان‌ها توسط شیطان صورت می‌گیرد و آدمی می‌اندیشد که همگی آنها ندای وجدان است. برملا شدن این راز در قسمت دهم تلنگری بر مخاطبی بود که می‌اندیشید این راوی که نکات مثبتی را نیز مطرح می‌کند نمی‌تواند شیطان باشد. اما به یک‌باره دیوار ذهنیتش ترک برمی‌دارد. این اتفاق زمانی مورد تایید بود که سازندگان قصد داشتند تا تمرکز مخاطب را به چیز دیگر جز موضوع وسوسه‌های شیطان معطوف کنند و جایگزینی بهتر را به او ارایه دهند. ● قدمی که از قدم برداشته نشد با بر ملا شدن این راز باید موضوع یا راز دیگری دغدغه مخاطب می‌شد تا او را پای سریال بنشاند. زیرا مخاطب تا قسمت دهم به این قرارداد در قصه عادت کرده بود اما از این به بعد مخاطب باید چه چیزی را دنبال کند روابط آدم‌ها؟ یافتن چهره واقعی شیطان؟ یا اینکه نیت شیطان از وسوسه‌هایش چه کسی باید باشد؟ از این به بعد دیگر مخاطب به خود رها می‌شود. به نظر می‌رسد سازندگان کوشیده‌اند تا سریالی بسازند که در عین به‌کارگیری نشانه‌هایی از سریال‌های ماورایی، تمثیلی و پندآموز تفاوت‌هایی نیز با تمام آنها داشته باشند. اما این بدعت کار را برای خودشان و مخاطب به یک کلاف سردرگم تبدیل کرده است. حتی برای پیچیده‌تر شدن آن مسابقه‌یی نیز ترتیب داده‌اند. همین سردرگمی باعث شده برخی از مخاطبان از اواسط قصه دیگر با سریال همراه نشوند. همواره اصل در نگارش فیلمنامه بر این است که نویسنده در روایت قصه و داستان تعلیقی ایجاد کند تا با نزدیک شدن به انتها یا اوج داستان با بازکردن یک به یک این گره‌ها مخاطب را با خود همراه و از گسسته شدن این ارتباط جلوگیری کند. اما پس از بیست و چند قسمت هنوز کلیت و اصل این سریال برای مخاطبش گنگ است و مخاطب نتوانسته با آن ارتباط برقرار کند. به عبارت بهتر باید گفت سریال هنوز در بخش‌های اولیه درام یعنی معرفی شخصیت‌ها مانده است پس چگونه می‌تواند در قسمت‌های پایانی به گره‌گشایی بپردازد. به این ترتیب باید گفت سریال «سقوط یک فرشته» با توجه به اینکه سعی کرده به نسبت سریال‌های ماورایی سال‌های گذشته به آموزهای دینی درباره شیطان پایبند بماند اما در نحوه داستان‌پردازی و درام‌نویسی در نقطه آغازین مانده و قدمی از قدم بر نداشته است و نتوانسته تا اینجای کار حرفش را به مخاطب بزند. باید منتظر بود و دید در ادامه داستان چه خواهد شد.