ذرهای نگرانی در هنگام بارداری امری طبیعی است. گذشته از اینها وجود فرزند در کل مسئله جدیدی است و این دلشوره نیز امری غیر قابل پیش بینی است. در اینجا پزشکان واقعیتهایی را برای شما بیان میکنند که از نگرانی شما کم کرده و بتوانید نفس راحتی بکشید.
● سقط جنین
این مسئله بعید به نظر میرسد. بیشتر بارداریها به نوزادان سالم ختم میشوند (کمتر از ۲۰درصد منجر به سقط میشوند). به گفته کارین مورس پزشک مرکز پزشکی در لوس انجلس بیشتر سقط جنینها در هفتههای اول بارداری اتفاق میافتد زمانی که معمولاً بعضی از خانمها باردارند و نمیدانند و اگر هم سقط کنند متوجه نمیشوند. بعد از هفته ششم تا هشتم که پزشک متخصص ضربان قلب جنین را چک میکند خطر سقط تا ۵ درصد کاهش مییابد. به گفته داین اشتون معاون مدیر مرکز پزشکی مارچ دیمز احتمال دومین سقط بسیار کم و حدود ۳ درصد است. پس دلیل این سقط جنین چه میتواند باشد؟ اغلب دلیل آن ناهمگونی کروموزومی است که مانع رشد عادی جنین میشود و در چنین حالتی سقط غیر قابل پیشگیری است. اما میتوان با خودداری از کشیدن سیگار یا نوشیدن الکل و یا کم کردن مصرف کافئین به میزان ۲۰۰ میلیگرم یا کمتر در روز خطر سقط جنین را کاهش داد.
● حالت تهوع صبحگاهی خیلی شدید و نرسیدن مواد مغذی ضروری به جنین
به گفته دکتر مورس نوزادان انگلهای بسیار دوست داشتنی هستند (البته پیشاپیش از این مقایسه عذر خواهی میکند ). شما حتی اگر یک بیسکویت شور و یا آبمیوه معمولی میل کنید کودکتان تمام مواد مغذی آنچه را که شما میخورید جذب میکند بنابراین نیازی به نگرانی نیست. به نظر دکتر اشتون اگر آنقدر آب بدن را از دست دادید یا احساس ضعف کردید به پزشک خود مراجعه کنید. به هر حال استفراغ و حالت تهوع هیچ تاثیری در به هم زدن تعادل تغذیه ای ندارد. مطمئن باشید و تمام سعی خود را بکنید تا تمام ویتامینهای مورد نیاز دوران جنینی را به او برسانید. همچنین به گفته دکتر مورس کم بخورید ولی مکرر بخورید تا سیستم گوارش شما تحریک نشود. خوردن زیاد باعث تحریک و ایجاد حالت تهوع میشود. ولی اگر این حالت در شما بسیار عذب اور شود باید پزشک شما داروی ضد تهوعی که برای جنین بدون عوارض باشد تجویز کند. بعد از هفته شانزدهم معده اکثر خانمها میتواند غذاهای بیشتری را تحمل کند و در این زمان فرزند شما شروع به رشد و افزایش وزن میکند.
● چه بخورم که به جنین صدمه ای نرسد
این روزها وقتی خانمها باردار میشوند از اینکه چه بخورند و چه نخورند نگرانند و اینکه از بین مواد غذایی اصلی میخواهند ویتامینهای مورد نیاز دوران جنینی به فرزندشان برسد از این رو همیشه این سئوال در ذهنشان است که آیا آنچه میخورم سالم است یا نه؟ نیازی نیست که در هر تصمیمیخود را عذاب دهید. پزشک شما در اولین جلسه ویزیتتان رئوس مطالب و انچه را که باید بخورید یا نه و انچه را که باید انجام بدهید یا نه را برایتان گوشزد میکند و شما میتوانید هر سئوالی را که دارید یا مسئله ای که برایتان مبهم است از او بپرسید. به خاطر داشته باشید که هر دستوری را نمیتوان دقیقاً رعایت کرد. به گفته دکتر اشتون خطر خوردن پنیر غیر پاستوریزه یا سشوار کشیدن موها که در سه ماهه اول بارداری دکتر شما را منع کرده نیز بسیار کم است. پس اگر به طور تصادفی یک ساندویچ بوقلمون ! سفارش دادید یا در نیمروز متوجه شدید ابمیوه ای که نوشیده اید پاستوریزه نبوده نگران نشوید. حتی مادر خودتان نیمیاز این خدماتی را که شما به جنین ارائه میکنید در حق شما نکرده است!
● استرس زیاد
در بین این تغییرات هورمونی وجود استرس امری عادی تلقی میشود. به نظر دکتر مورس استرس داشتن از وجود استرس مهم نیست . مخصوصا بعد از یک روز یا یک هفته کار طاقت فرسا هیچ صدمه ای به جنین وارد نمیشود. پژوهشها نشان داده که استرسهای متناوب (خستگی های فیزیکی ) کمترین تاثیر را روی جنین دارند در حالی که بعضی از پژوهشها نشان میدهند که استرسهای عمیق و گسسته (از هم جدا) مثل از دست دادن شغل و یا مرگ نزدیکان خطر تولد نوزاد نارس را به دنبال دارد. کارشناسان معتقدند تمام این مسائل بر میگردد به اینکه شما چگونه با موقعیتها کنار بیایید. و جمله اخر اینکه اگر فکر میکنی به زمان بیشتری نیاز داری سعی کن تا در پایان یک روز سخت راهی برای ارامش پیدا کنی مثلا با نوشتن مسائل در دفتر روزانه یا یک ساعت زود به رختخواب رفتن.
● ممکن است نوزاد ناقص باشد
مانند بسیاری از مادران در طول ازمایشات قبل از زایمان به اینکه نتیجه حاکی از سلامت و رشد فرزندتان باشد امیدوارید. احتمال اینکه جنین شما نقصی داشته باشد فقط ۴ درصد است که ان هم شامل نقصهای جدی مثل سندرم داون همچون صدها بیماریهای غیر عادی که تعدادی از انها بسیارناچیزند مثل مشکلات ناشی از ناخن پا یا نقص بسیار کوچکی در قلب که با گذشت زمان بدون هیچ عارضه ای در همان دوران نوزادی از بین میرود. حتی اگر ازمایشهای تصویری هم غیر معمول باشد دلیل ان نیست که حتما مشکلی وجود دارد و در بعضی موارد ازمایشهای بعدی نشان میدهد که همه چیز سالم است و مشکلی وجود ندارد. بهترین راه برای حمایت از جنین استفاده از مولتی ویتامین و فولیک اسید قبل از بارداری و استفاده روزانه از ویتامینهای دوران بارداری برای کاهش صدمات مغزی نخایی است. درباره هر نگرانی و سئوالی که دارید از پزشک متخصص خود کمک بگیرید. او میتواند درباره هر خطر یا صدمه احتمالی اطلاعات واضح و روشنی در اختیار شما قرار دهد. با دادن سوابق خانوادگی خود به پزشکتان او نگرانیهای شما را لحاظ میکند.
● درد زایمان زود شروع میشود
این نگرانی شما شاید به این دلیل باشد که میزان تولد نوزادان نارس به طور ثابتی افزایش پیدا کرده است (حدودا ۱۳ درصد ). اما بیشتراز ۷۰ درصد این نوزادان دربین هفته های ۳۴ و ۳۶ به دنیا میایند. گذشته از اینها بارداریهایی که منجر به بروز مشکلات جدی شوند بسیار ناچیزند. در واقع برای کم کردن خطر چنین زایمانهایی کافی است مسائل کوچکی را رعایت کنید از قبیل: خودداری از کشیدن سیگار یا نوشیدن الکل. به طور مداوم ازمایشهای دوران بارداری را انجام دهید و مکمل فولیک اسید خود را قبل از زایمان استفاده کنید. تحقیقات اخیر بر روی ۴۰۰۰۰ زن باردار که یک سال پیش از بارداری و در طول این دوران قرصهای ویتامین مصرف کرده اند نشان میدهد که این زنان حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد کمتر از دیگران به زایمان زود هنگام دچار شده اند. محققان بر این باورند که فولیک اسید از پیدایش نقص و زایمان زود هنگام جلوگیری میکند.
● کاهش وزن بعد از زایمان
همه زنان از برگشت وزن خود به قبل از بارداری حساسند و این قابل باور نیست که به محض اینکه از اتاق زایمان بیرون امد به همان لاغری گذشته باشد. واقعیت این است که پژوهشها نشان داده اند ۱۴ تا ۲۰ درصد از زنان تا حدودی وزن هنگام بارداری خود را حفظ میکنند اما راههایی برای کاهش وزن وجود دارد. ابتدا سعی کنید وزنتان از حد مجاز بارداری بالا نرود (حدود ۱۲ تا ۱۷ کیلوگرم برای خانمیبا وزن عادی). تحقیقات نشان داده کسانی که بیش از اندازه وزن اضافه میکنند احتمال اب شدن چربیهایشان کمتر است. راه بعدی شیر دادن است که باعث بالا رفتن متابولیسم بدن شده و روزانه حدود چند صد کالری را میسوزاند که خود باعث لاغر شدن مادران میشود. اگر روزی دکتر به شما اجازه داد میتوانید ورزش کنید. پژوهشگران برزیلی به این نتیجه رسیده اند که کسانی که رژیم میگیرند و فعالیت میکنند نسبت به کسانی که فقط کالری از برنامه غذاییشان حذف کردهاند وزن بیشتری کم میکنند. (اما به خاطر داشته باشید مادرانی که شیر میدهند نباید زیاد کالری کم کنند زیرا روزانه به ۲۰۰۰ کالری متناسب با نیاز تغذیهای کودک نیاز دارند). و بهتر است که تمرین کنید حتی اگر یک مادر خسته اید. به پیاده رویهای طولانی بروید و یا وقتی شب کودکتان خواب است کارهای فیزیکی انجام دهید. و در پایان سعی کنید این ضرب المثل را که"بخواب وقتی بچه خواب است" را انجام دهید. تحقیقات کیزر پرماننت نشان داده کسانی که در روز پنج ساعت یا کمتر میخوابند احتمال بالا بودن وزنشان بیشتر از دیگران است و یکسال دیرتر وزن کم میکنند.
● عوارضی چون فشار خون و دیابت دوران بارداری
خطر بالا رفتن فشار خون تنها ۵ تا ۸ درصد میباشد. علاوه بر زنان دارای فشار خون و دیابت در زنان زیر ۱۸ سال و بالای ۳۵ سال نیز این خطرات وجود دارد. دکتر اشتون توصیه میکند که اگر در چنین شرایطی هستید صادقانه با دکتر متخصص خود مشورت کنید تا شما را از همان ابتدا راهنمایی کند تا خود را با شرایط ویژهتان وفق دهید. فشار خون بالا تا قبل از نیمه دوم دوران بارداری بروز نمیکند. نمیتوان گفت که راه حل قطعی برای فرار از خطرات احتمالی وجود دارد اما با چک کردن مداوم خود در دوران قبل از زایمان و اعلام نشانههای فشار خون از جمله تورم دست یا صورت، تاری دید یا سردردهای عمده میتوان مراحل اولیه بیماری را کنترل کرد. در دیابت دوران بارد داری نیز بدن قادر به کنترل قند موجود نیست بنابراین قند خون در رگها انباشته میشود که البته خطر ان بسیار ناچیز است و میتوان با رژیمهای بسیار ساده مثل محدود کردن هیدرو کربنها این بیماری را به کنترل در اورد. زنانی که سابقه قند خون ندارند با یک ازمایش ساده گلوکز در بین هفته های ۲۴ تا ۲۸ میتوانند شرایط را کنترل کنند.
● عدم رضایت از رابطه جنسی بعد از زایمان
وقتی که بچه به دنیا امد به سختی میتوان تصور کرد که همه چیز به حالت عادی باز خواهد گشت. اما نگران نباشید فقط به بدن خود فرصت دهید تا بهبودی حاصل کند و میل جنسیتان دوباره مثل سابق شود البته شیر دادن به نوزاد تا حدودی از تحریک جنسی میکاهد. اگر چه در ماههای اولیه همسر شما بیشتر ترجیح میدهد که با شما بخوابد تا اینکه رابطه جنسی داشته باشد. زمانی که دکترتان به شما اجازه داد میتوانید ارام ارام شروع کنید که در ابتدا بهتر است از ژلهای نرم کننده استفاده کنید هر چند بدن انسان به طرز شگفت انگیزی میتواند بهبودی حاصل کرده و تواناییهای قبلی خود را باز یابد. به نوشته مجله زایمان و امراض زنان ۷۰ درصد زنان معتقدند بعد از گذشت شش ماه روابط جنسیشان به حالت سابق بر میگردد و ماهیچههای بدن دو باره توانایی خود را بدست میاورند. بسیاری از این مادران بر این باورند که اشتیاق انان بیشتر شده و صمیمیت و رضایت بین انها و همسرشان نیز بیشتر میشود.
● درد زایمان سخت و طاقت فرساست
بهتر است که در دوران بارداری لباس راحتی بپوشید. هر چه به هفته های اخر نزدیک میشوید اشتیاق شما برای انتخاب اسم کودک، چیدن دکور اتاق نوزاد که تا این مدت به ذهنتان خطور نکرده بود که بالاخره کودک شما به یک مکان خاصی احتیاج دارد بیشتر می شود و اینها همه شروع نگرانیهای شما در اواخر دوران بارداری و زایمان است. از طرفی هم نگرانید که این زایمان چگونه خواهد بود. از خود میپرسید چقدر درد خواهم کشید؟ و یا مدتش چقدر خواهد بود؟ اول از همه با خود فکر کنید که زنان زیادی این شرایط را گذراندهاند پس شما هم میتوانید. این روزها تدابیر زیادی برای کم کردن احساس درد وجود دارد. اگر از ان جمله افرادی هستید که دانستن جزئیات واقعیت بیشتر بر استرس شما میافزاید پس بهتر است که تنها در موارد بسیارجزئی با پزشکتان صحبت کنید و صبر کنید تا زمان زایمان فرا رسد. سعی کنید تصاویر واقعی مربوط به اتاق زایمان را نگاه نکنید انها فقط یک سری برنامه های تلویزیونی مهیج هستند. اما اگر برعکس حالت قبل هر چه بیشتر بدانید راحتتر تحمل میکنید پس بهتر است به کلاسهای اموزش زایمان مراجعه کنید و از دوستانی که چنین تجربهای داشتند کمک بگیرید و یک برنامه برای خود تنظیم کرده و با پزشکتان مشورت کنید. به گفته دکتر مورس داشتن یک پزشک قابل اعتماد که بتوانید نگرانیها و استرسهای خود را در اتاق زایمان با او در میان بگذارید میتواند کمک بزرگی در جهت راهنمایی و ارامش بخشیدن به ذهن شما باشد.
● اتفاقات نا هنجار و خجالت اور در اتاق زایمان
احتمالا راجع به اتفاقاتی که در اتاق زایمان میافتد چیزهایی شنیده اید. خانمی روی میز خرابکاری میکند یا دکترش را پرت میکند و یا در جمع همه به شوهرش فهش میدهد که تو این کار را با من کردهای. شما با گروهی از پزشکان و پرستاران مواجهید که همگی منتظرانه چشم به اندام تناسلی شما دوختهاند و در برابر چشمان شما غر میزنند و شکایت میکنند. انها در طول روز پنج یا شش بار این کار را انجام میدهند و برایشان بسیار عادی است و قبلا با این شرایط روبرو شدهاند پس اصلا به انها و صحبتهایشان توجهی نکنید. تنها چیزی که باید به ان فکر کنید این است که فرزندی را به دنیا اورده و برای اولین بار صورتش را ببینید. باز هم اگر استرس دارید میتوانید روز قبل از زایمان بدن خودرا موم بمالید .
● سزارین اورژانسی
یک سوم کودکان به صورت سزارین متولد میشوند. اما تعدادی از این جراحیها از قبل برنامهریزی شده است نه اینکه در دقیقه اخر اتفاق بیافتد. به گفته دکتر مورس دلایل متعددی برای عمل سزارین وجود دارد مثلا اگر جنین در شکم مادر سر و ته باشد و یا انقدر بزرگ باشد که نتواند به صورت طبیعی متولد شود. اگر مشکلی برای جفت جنین بوجود اید که زایمان طبیعی را به خطر بیاندازد. اگر مادر فرزند قبلی را به روش سزارین به دنیا اورده باشد. معمولا عمل سزارین به صورت اورژانسی اتفاق نمیافتد و اگر هم بیافتد ترسی ندارد زیرا مادر و فرزند هر دو از اتاق عمل سالم بیرون اورده میشوند.