نگاهی به مجموعه تلویزیونی «بشارت منجی» مسیح به روایت طالب زاده

انتخاب سوژه فیلم سازی از زندگی پیامبران الهی و یا به عبارتی ساخت قصص مذهبی، ایده سنجیده و هوشمندانه ای است که اگر برنامه ساز بتواند موفق کار کند علاوه بر برگردان سینمایی قصص مذهبی، مقبولیت عامی نیز در بین بینندگان به دست می آورد. در تاریخ سینما همواره به این آثار مذهبی توجه ویژه ای شده، چرا که زندگی پیامبران، جدای از فراز و نشیب هایی که داشته اند در لایه ای از پند و اندرز پیچیده شده و دارای مفاهیم عبرت انگیزی هستند. لذا این گونه آثار دارای جذابیت بصری و روایی خاصی می باشند. از جمله سریال های مذهبی که با مقبولیت عامی هم مواجه شدند می توان به «امام علی(ع)»، «تنهاترین سردار»، «ولایت عشق» یا فیلم های سینمایی مانند «ملک سلیمان» و «مریم مقدس(س)» اشاره نمود. «بشارت منجی» نیز از این دست سریال هاست که روایت زندگی حضرت مسیح(ع) را براساس آنچه در قرآن گفته شده به تصویر می کشد. بسیاری از فیلمسازان غربی درباره زندگی حضرت عیسی(ع) فیلم ساخته اند و از آن جمله می توان به فیلم «مصائب مسیح» ساخته مل گیبسون، «آخرین وسوسه مسیح» ساخته اسکورسیزی، «عیسای مریم» ساخته فرانکو زفیرلی اشاره نمود. که البته فیلم اخیر از بسیاری جهات متمایز از سایر فیلم های دیگری است که به این مضمون پرداخته اند. این اثر که محصول سال ۱۹۷۷ است با هزینه های معادل ۱۰ میلیون دلار در تونس ساخته شد، که علی رغم شمایل و جلوه های بصری ویژه ای که دارد ولی فقط به بیان روایت های رایج انجیل درباره زندگی و چگونگی تصلیب حضرت عیسی(ع) بسنده می کند. اگر نخواهیم در مقام مقایسه برآییم اما می توانیم مولفه های موجود در این فیلم ها را به گونه ای با یکدیگر بسنجیم که بتوانیم به یک نتیجه گیری قابل قبول دست پیدا کنیم. بهترین و کامل ترین روایت درباره زندگی و حتی تولد حضرت عیسی(ع) در قرآن کریم آمده است و این همان چیزی است که طالب زاده سعی داشته از آن در ساخت فیلمش بهره ببرد. اما یکی از نکات مهمی که در این فیلم مغفول مانده استفاده از جلوه های بصری و یا مکان های خاصی است که در فیلم وجود دارد که توجه به آن، باعث می شد با اقبال بیشتری مواجه شود. از فیلمی که نزدیک به ده سال روی آن کار شده است، انتظار می رود بار دراماتیک باورپذیری داشته باشد. نکته دیگری که می شد از آن برای پیشبرد فیلم استفاده کرد، ماجرای یهودای انیاس و مریم مجدریه است که طالب زاده می توانست آن را پررنگ تر جلوه دهد و از آن برای جلوگیری از یکنواخت شدن کار بهره برد. در صورتی که از این قصه فقط در حاشیه استفاده شده است. به جز این مسائل، حواریون بسیار خنثی هستند و عموما ساکتند. به طوری که عمل خاصی از آنها نمی بینیم. برای جذب مخاطب لازم است فیلمساز ارتباط درستی با مخاطب خود برقرار نماید. به یقین اگر شخصیت های داستان باورپذیر باشند، مخاطب با آنها همدلی می کند، فیلم را می پذیرد و فیلمساز می تواند به هدف اصلی خود یعنی تاثیرگذاشتن بر مخالف و مقبولیت دست پیدا کند. دوبله بسیار ضعیف و نوع انتخاب بازیگرانی که در نقش یهودیان به کار گرفته شده اند، از جمله موانع برقراری ارتباط با مخاطب اند. شاید اگر این فیلم با صدای اصلی بازیگران پخش می شد بهتر جلوه می کرد. درست است که داستان زندگی حضرت عیسی(ع) صحنه های اکشن آنچنانی ندارد اما همان موعظه ها و معجزات بسیاری که در زمان آن حضرت وجود داشته است می توانست با ضرباهنگ مناسب تری به مخاطب عرضه شود. به هر حال یک سریال تاریخی یا حتی مذهبی پیش از آن که نقش احیا کننده داشته باشد در وهله اول باید مرجع مناسب و حقیقی برای بینندگان خود باشد که اگر برنامه ساز بتواند این مسئله را با نکته سنجی دقیق در نظر بگیرد می تواند با پاسخگویی علمی و عملی قوی در پاسخ به سؤالات و شبهات ایجاد شده در ذهن بینندگان موفق عمل کند. این نکته یکی از نقاط قوت «بشارت منجی» است که می توان به آن اشاره نمود. همچنین این سریال فرصتی بود تا برخی بازیگران جوان و مستعد، ظرفیت و توانایی خود را در عرصه بازیگری محک بزنند و از استعداد و تجربه بازیگری خود بتوانند در ایفای سایر نقش های خود در آینده استفاده کنند. از دیگر نقاط قوت این فیلم می توان به ساختار روایی هموار و نیز جانمایه و جوهره آن یعنی تاکید بر ظهور مسیحای موعود اشاره کرد. نکته ای که نام فیلم به خوبی بیانگر آن است.