مهمترین موانع انجام عمل صالح

گاه دیده می شود که علی رغم اینکه تلاش به ظاهر زیادی در امر انجام عمل صالح می شود ، اما نه تنها به این امر نزدیک نشده ایم بلکه روز به روز از این موهبت دور می شویم. در این مقاله به مهم‌ترین موانع انجام عمل صالح می‌پردازیم که از تقابل موارد ذیل با عمل صالح مانعیت هر یک فهمیده می‌شود: ۱) پیروی هوای نفس «فَخَلَفَ مِن بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلَاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ یَلْقَوْنَ غَیًّا ، إِلَّا مَن تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُوْلَئِکَ یَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا یُظْلَمُونَ شَیْئًا »؛ (مریم، ۹۵ و ۶۰) یعنی: آنگاه پس از آنان جانشینانی به جای ماندند که نماز را تباه ساخته و از هوس‌ها پیروی کردند و به زودی نتیجه‌ی گمراهی خود را خواهند یافت مگر آنان که توبه کنند و ایمان آورده و کار شایسته انجام دادند که آنان به بهشت وارد شوند و ستمی برایشان نخواهد شد. ۲) استکبار «فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ فَیُوَفِّیهِمْ أُجُورَهُمْ وَیَزیدُهُم مِّن فَضْلِهِ وَأَمَّا الَّذِینَ اسْتَنکَفُواْ وَاسْتَکْبَرُواْ فَیُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا أَلُیمًا وَلاَ یَجِدُونَ لَهُم مِّن دُونِ اللّهِ وَلِیًّا وَلاَ نَصِیرًا »؛ (نساء، ۱۷۳) یعنی:اما کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند پاداششان را کامل خواهد داد و از فضل خود به ایشان افزون‌تر خواهد بخشید و اما کسانی که از پذیرش حق امتناع ورزیده و استکبار کرده‌اند، ایشان را به عذابی دردناک دچار می‌سازد و در برابر خدا برای خود یار و یاوری نخواهند یافت. و نیز فرمود: « فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَیُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِی رَحْمَتِهِ ذَلِکَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِینُ ،وَأَمَّا الَّذِینَ کَفَرُوا أَفَلَمْ تَکُنْ آیَاتِی تُتْلَی عَلَیْکُمْ فَاسْتَکْبَرْتُمْ وَکُنتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِینَ »؛ (جاثیه، ۳۰ و ۳۱) یعنی:و اما کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند، پس پروردگارشان آنان را در جوار رحمت خویش داخل گرداند. این همان رستگاری آشکار است و اما کسانی که کافر شدند به ایشان گفته می‌شود:مگر آیات من بر شما خوانده نمی‌شد؟ اما شما استکبار کرده (از پذیرش آیات حق سر باززدید) و مردمی بدکار بودید. کسانی که خواهان زندگی دنیا بودند،گفتند:کاش مانند آنچه به قارون داده شده به ما نیز داده می‌شد. به راستی که وی بهره‌ی بزرگی از مال و مکنت دارد و کسانی که علم به ایشان داده شده بود گفتند: وای بر شما برای کسانی که ایمان آورده‌اند و عمل صالح انجام می‌دهند پاداش الهی بهتر است. آیات ۴۶ از سوره کهف و ۱۱ سوره هود نیز مؤید همین مطلب است ۳) شرک عبادی «قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُکُمْ یُوحَی إِلَیَّ أَنَّمَا إِلَهُکُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن کَانَ یَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا یُشْرِکْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا »؛ (کهف، ۱۱۰) یعنی: هرکس به ملاقات پروردگارش امید دارد پس باید عمل شایسته انجام دهد و در عبادت احدی را شریک پروردگارش نگیرد. ۴) حب دنیا «وَمَا أَمْوَالُکُمْ وَلَا أَوْلَادُکُم بِالَّتِی تُقَرِّبُکُمْ عِندَنَا زُلْفَی إِلَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَأُوْلَئِکَ لَهُمْ جَزَاء الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوا وَهُمْ فِی الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ »؛ (سبا، ۳۷) یعنی:دارایی‌ها و فرزندان شما چیزهایی که موجب تقرب شما به ما گردد نیست مگر کسانی که ایمان آورند و عمل صالح به جا آورند. ایشانند که در برابر آنچه کرده‌اند پاداش مضاعف خواهند داشت و در غرفه‌های بهشتی ایمن خواهند بود. «فَخَرَجَ عَلَی قَوْمِهِ فِی زِینَتِهِ قَالَ الَّذِینَ یُرِیدُونَ الْحَیَاةَ الدُّنیَا یَا لَیْتَ لَنَا مِثْلَ مَا أُوتِیَ قَارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِیمٍ ،وَقَالَ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَیْلَکُمْ ثَوَابُ اللَّهِ خَیْرٌ لِّمَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا وَلَا یُلَقَّاهَا إِلَّا الصَّابِرُونَ »؛ (قصص، ۷۹و۸۰) یعنی: کسانی که خواهان زندگی دنیا بودند،گفتند:کاش مانند آنچه به قارون داده شده به ما نیز داده می‌شد. به راستی که وی بهره‌ی بزرگی از مال و مکنت دارد و کسانی که علم به ایشان داده شده بود گفتند: وای بر شما برای کسانی که ایمان آورده‌اند و عمل صالح انجام می‌دهند پاداش الهی بهتر است. آیات ۴۶ از سوره کهف و ۱۱ سوره هود نیز مؤید همین مطلب است. به امید آنکه با دور شدن از این موارد ، به انجام عمل صالح موفق شده و راه های رشد وشکوفایی را برای خود ایجاد نماییم .