در صنایع فلزکاری، ماشینسازی، پروفیلسازی، ساخت درب و پنجره و حتی کارگاههای متوسط تا بزرگ ایران، ابزارهای برش سرد مانند اره آب صابونی (معروف به پروفیلبر دیسکی با سیستم خنککاری امولسیون) و اره نواری (Band Saw) نقش کلیدی ایفا میکنند. اره آب صابونی با تیغه دایرهای چرخان و سیستم امولسیون آب + صابون صنعتی، برشهای سریع و تمیز روی پروفیلهای سبک تا متوسط ایجاد میکند، در حالی که اره نواری با تیغه پیوسته نواری، دقت بالاتر، ضایعات کمتر و ظرفیت برش سنگینتر ارائه میدهد. یکی از اجزای حیاتی در اره آب صابونی، دنده برنجی اره آب صابونی است که به عنوان قلب گیربکس عمل میکند و مسئولیت کاهش دور موتور و انتقال گشتاور به تیغه را بر عهده دارد. این قطعه از آلیاژ برنج فسفردار ساخته میشود تا مقاومت به سایش و خوردگی در محیط مرطوب امولسیون را تضمین کند.

در بازار رقابتی امروز، قیمت اره نواری به عنوان یکی از عوامل تصمیمگیری اصلی برای خریداران صنعتی مطرح است. نوسانات ارزی، برند (ایرانی مانند صد صنعت یا وارداتی مانند فمی و شپخ)، ظرفیت برش (از ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیمتر) و نوع (دستی، نیمهاتوماتیک یا تماماتوماتیک) مستقیماً بر قیمت اره نواری تأثیر میگذارد. از سوی دیگر، اره آب صابونی اغلب ارزانتر است اما نگهداری آن، به ویژه تعویض دنده برنجی اره آب صابونی، هزینههای پنهانی دارد. این مقاله به بررسی فنی اره آب صابونی، نقش دنده برنجی اره آب صابونی در عملکرد دستگاه، مقایسه با اره نواری، و ارائه جدول قیمت اره نواری بر اساس دادههای بازار بهمن ۱۴۰۴ میپردازد. هدف، ارائه دیدگاهی جامع برای صنعتگرانی است که به دنبال بهینهسازی هزینه و کارایی هستند.
اره آب صابونی دستگاهی برش سرد دیسکی است که از تیغه HSS (فولاد تندبر) یا کارباید با قطر ۲۵۰ تا ۴۵۰ میلیمتر استفاده میکند. سرعت چرخش تیغه معمولاً ۱۴۰۰ تا ۲۸۰۰ دور در دقیقه است و سیستم خنککاری امولسیون (۵ تا ۱۰ درصد غلظت) حرارت اصطکاکی را تا ۵۰-۷۰ درجه سانتیگراد کاهش میدهد. این کاهش دما از سوختگی لبه برش، تغییر رنگ فلز و کاهش عمر تیغه جلوگیری میکند. عرض kerf (شکاف برش) در این دستگاه ۳.۵ تا ۶ میلیمتر است که برای برش پروفیلهای آهنی، لولههای گالوانیزه، میلگرد نازک، استیل ۳۰۴، آلومینیوم و برنج مناسب است.
اجزای اصلی شامل موتور الکتریکی (۱ تا ۳ کیلووات، تکفاز یا سهفاز)، گیربکس کاهش دور (با دنده برنجی اره آب صابونی به عنوان عنصر کلیدی)، بازوی متحرک هیدرولیک یا فنری، پمپ امولسیون (فشار ۲-۴ بار) و گیره پنوماتیک یا دستی است. در مدلهای نیمهاتوماتیک، کنترل سرعت تغذیه و فشار برش از طریق اینورتر امکانپذیر است. ظرفیت برش حداکثر ۱۵۰-۲۰۰ میلیمتر ارتفاع است و نرخ برش سطحی (cm²/min) در فولاد کربنی حدود ۲۰۰-۴۰۰ است.
در بازار ایران، اره آب صابونی به دلیل سرعت بالا (۲-۴ برابر اره نواری در پروفیل سبک) و هزینه اولیه پایین (۱۵-۴۰ میلیون تومان برای مدلهای استاندارد) محبوب است. اما دوام آن به شدت به کیفیت دنده برنجی اره آب صابونی وابسته است، زیرا این دنده در محیط مرطوب امولسیون مستعد خوردگی است.

دنده برنجی اره آب صابونی قطعهای حیاتی در جعبهدنده است که از آلیاژ برنج (Cu-Zn) با افزودنیهای فسفر، نیکل یا قلع ساخته میشود تا سختی (حدود ۱۰۰-۱۵۰ HB) و مقاومت به سایش افزایش یابد. وظیفه اصلی آن کاهش دور موتور از ۱۴۰۰ دور به ۵۰-۱۰۰ دور خروجی و انتقال گشتاور بالا (تا ۲۰۰ Nm) به شفت تیغه است. برنز فسفردار (C51000) یا برنج نیکلدار (C74500) رایجترین جنسها هستند زیرا ضریب اصطکاک پایین (۰.۱-۰.۲) و خودروانکاری طبیعی دارند.
در اره آب صابونی، دنده برنجی اره آب صابونی با دندههای فولادی جفت میشود تا صدا را کاهش دهد و جذب ضربه کند. عمر متوسط این دنده ۱۵۰۰-۳۰۰۰ ساعت کاری است، اما عوامل مانند غلظت نامناسب امولسیون (بیش از ۱۰ درصد → خوردگی شیمیایی)، فشار باردهی بالا یا عدم تعویض روغن گیربکس (هر ۱۰۰۰ ساعت) میتواند آن را به ۵۰۰ ساعت کاهش دهد. علائم خرابی شامل صدای تقتق، لقی محوری (بیش از ۰.۱۵ میلیمتر)، ساییدگی دندانه (بیش از ۲۰ درصد عمق) یا ترک است.
تعویض دنده برنجی اره آب صابونی هزینهای حدود ۱.۵-۴ میلیون تومان دارد (بسته به مدل) و نیاز به تخصص دارد تا backlash (لقی دنده) کمتر از ۰.۱ درجه نگه داشته شود. در مقایسه با اره نواری، که گیربکس پیچیدهتری دارد، دنده برنجی اره آب صابونی اقتصادیتر است اما نیاز به نگهداری منظم دارد تا از خرابیهای زنجیرهای جلوگیری شود.
اره آب صابونی و اره نواری دو رویکرد متفاوت به برش سرد دارند. اره آب صابونی برای برشهای سریع و زاویهدار (گونیا تا ۴۵ درجه) در پروفیلهای سبک تا متوسط طراحی شده، در حالی که اره نواری برای برش دقیق، منحنی و سنگین (تا ۱۰۰۰ میلیمتر ارتفاع) ایدهآل است. نرخ برش در اره آب صابونی ۲۰۰-۴۰۰ cm²/min است، اما kerf وسیعتر (۳.۵-۶ میلیمتر) ضایعات را افزایش میدهد. در مقابل، اره نواری با kerf باریک (۱.۲-۲.۵ میلیمتر) صرفهجویی ۵۰-۷۰ درصدی مواد ایجاد میکند، اما سرعت آن در پروفیل سبک پایینتر است.
از نظر اقتصادی، هزینه اولیه اره آب صابونی (۱۵-۵۰ میلیون تومان) کمتر از اره نواری (۵۰-۵۰۰ میلیون تومان) است. اما قیمت اره نواری با توجه به ظرفیت و اتوماسیون، بازگشت سرمایه بالاتری در تولید سنگین دارد. دنده برنجی اره آب صابونی نیز عامل کلیدی در هزینه نگهداری است، زیرا خرابی آن میتواند کل گیربکس را متوقف کند، در حالی که در اره نواری، سیستم فلکه و گایدهای کاربیدی دوام بیشتری دارند.

قیمت اره نواری تحت تأثیر برند، نوع و ظرفیت قرار دارد. بر اساس دادههای بازار از سایتهای ترب، صد صنعت، ایمالز و سیحون چوب، جدول زیر لیست قیمت تقریبی مدلهای محبوب را نشان میدهد (قیمتها به تومان و میانگین بازار است؛ ممکن است نوسان داشته باشد):
| مدل و برند | نوع | ظرفیت برش (میلیمتر) | توان موتور (کیلووات) | قیمت تقریبی (تومان) |
|---|---|---|---|---|
| TREX-220 CCS (صد صنعت) | دستی | ۱۲۰/۱۰۵/۱۸۰x۷۰ | نامشخص | ۱۸۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| TREX-260 CCS (صد صنعت) | نیمهاتوماتیک | ۲۱۰/۲۰۰/۲۶۰x۲۰۰ | نامشخص | ۲۲۵,۹۰۰,۰۰۰ |
| TREX-300 CCS (صد صنعت) | نیمهاتوماتیک | ۲۷۰/۲۱۰/۲۱۰x۳۰۰ | ۲.۲ | ۲۶۹,۹۰۰,۰۰۰ |
| TREX-360 CCS (صد صنعت) | تماماتوماتیک | ۳۱۰/۲۶۰/۲۳۰x۳۶۰ | نامشخص | ۵۲۵,۰۰۰,۰۰۰ |
| TREX-400 CCS (صد صنعت) | نیمهاتوماتیک | ۳۱۰/۲۶۰/۴۰۰x۲۶۰ | ۲.۲ | ۳۴۰,۰۰۰,۰۰۰ |
| TREX-460 CCS (صد صنعت) | نیمه/تماماتوماتیک | ۴۶۰/۴۶۰/۴۶۰x۴۷۰ | ۳ | ۱,۰۲۳,۰۰۰,۰۰۰ |
| BS-230 (محک) | فلکهای | ۹ اینچ | نامشخص | ۲۴,۱۰۰,۰۰۰ |
| BS-205 (محک) | فلکهای | ۸ اینچ | ۰.۳ | ۱۸,۱۰۰,۰۰۰ |
| BS-350 (محک) | فلکهای | ۱۴ اینچ | ۱.۱ | ۵۶,۴۰۰,۰۰۰ |
| Tabriz600MM (نمونه تبریز) | نواری عمودی | ۶۰۰ | ۳ | ۸۹,۰۰۰,۰۰۰ |
| Tabriz800MM (نمونه تبریز) | نواری عمودی | ۸۰۰ | نامشخص | ۱۳۹,۰۰۰,۰۰۰ |
| VB28-182 (فمی) | نواری عمودی | ۸۰ | ۰.۲۵ | ۱۸,۱۸۰,۰۰۰ |
| BASA1 (شپخ) | نواری عمودی | نامشخص | ۰.۳ | ۲۰,۹۰۰,۰۰۰ |
| BAS318 (متابو) | فلکهای | نامشخص | ۰.۹ | ۷۵,۵۰۰,۰۰۰ |
| LB1200F (ماکیتا) | فلکهای | نامشخص | ۰.۹ | ۸۲,۵۰۰,۰۰۰ |
| HBS400 (شپخ) | نواری عمودی | ۱۷۰ | ۰.۷۵ | ۶۶,۸۰۰,۰۰۰ |
| 5720 (رونیکس) | پرتابل | ۲۰ سانت | ۰.۳۵ | ۱۹,۰۵۰,۰۰۰ |
این قیمتها بر اساس میانگین بازار استخراج شده و شامل مدلهای نجاری و فولادبر است. برای قیمت اره نواری دقیق، توصیه میشود از فروشندگان معتبر استعلام بگیرید، زیرا نوسانات ارزی و هزینه حمل میتواند ۱۰-۲۰ درصد تغییر ایجاد کند. مدلهای ایرانی مانند صد صنعت و محک اغلب اقتصادیتر هستند و خدمات پس از فروش بهتری در ایران دارند.
تعمیر اره آب صابونی فرآیندی فنی است که باید توسط متخصصان انجام شود تا از ایمنی و کارایی اطمینان حاصل شود. مراحل استاندارد شامل:
۱. تشخیص اولیه: برق را قطع کنید. علائم مانند صدای غیرعادی گیربکس (تقتق)، کاهش سرعت تیغه یا لرزش را بررسی کنید. اغلب این مشکلات به دنده برنجی اره آب صابونی مربوط است.
۲. سرویس سیستم امولسیون: مخزن را تخلیه کنید (هر ۶ ماه). فیلترها را تمیز و نازلها را با فشار هوا باز کنید. غلظت امولسیون را ۵-۸ درصد نگه دارید تا از خوردگی دنده برنجی اره آب صابونی جلوگیری شود.
۳. تعمیر گیربکس و دنده برنجی اره آب صابونی: روغن گیربکس را تعویض کنید (EP-220، هر ۱۰۰۰ ساعت). پوسته را باز کنید و دنده برنجی اره آب صابونی را چک کنید. اگر ساییدگی دندانه بیش از ۲۰ درصد یا لقی بیش از ۰.۱۵ میلیمتر باشد، تعویض ضروری است. هزینه تعویض حدود ۱.۵-۴ میلیون تومان است.
۴. تنظیم بازو و تیغه: فنر بازو را کالیبره کنید (فشار ۲۵-۳۵ بار). زاویه تیغه را ۹۰ درجه با کولیس دقیق کنید. تیغه را با پوشش TiN انتخاب کنید تا عمر افزایش یابد.
۵. تست نهایی: جریان امولسیون را چک کنید (۱۰-۱۵ لیتر/دقیقه). با قطعه تست برش انجام دهید و نرخ برش را اندازهگیری کنید.
نگهداری منظم دنده برنجی اره آب صابونی میتواند عمر دستگاه را از ۵ به ۱۰ سال افزایش دهد.
تعمیر اره نواری پیچیدهتر است و بر سیستم فلکه، گاید و هیدرولیک تمرکز دارد. مراحل:
۱. تشخیص: تیغه را جدا کنید. لرزش را با لیزر تراز چک کنید (انحراف <۰.۱ میلیمتر).
۲. سرویس خنککاری: امولسیون را تعویض کنید (pH ۸-۹).
۳. تعمیر فلکه و گیربکس: بلبرینگها را تعویض (۶۲۰۴/۶۲۰۵). فلکهها را بالانس کنید.
۴. تنظیم تیغه: کشش ۲۰۰-۲۵۰ N/mm²، TPI مناسب (۳-۴ برای توپر).
۵. سرویس هیدرولیک: فشار ۱۵-۳۰ بار.
۶. تست: نرخ برش ۸۰-۱۸۰ cm²/min.
اره آب صابونی با دنده برنجی اره آب صابونی قوی، گزینه اقتصادی برای برش سریع است، اما اره نواری با قیمت اره نواری بالاتر، دقت و صرفهجویی بیشتری ارائه میدهد. با توجه به جدول قیمت اره نواری، مدلهای ایرانی مانند صد صنعت انتخاب هوشمندانهای هستند. نگهداری منظم هر دو دستگاه، هزینهها را کاهش میدهد و بهرهوری را افزایش میدهد.
24 تیر 1404
25 تیر 1404
26 تیر 1404
29 تیر 1404
31 تیر 1404
02 مرداد 1404
17 مرداد 1404
27 خرداد 1404
13 تیر 1404
13 تیر 1404
18 مرداد 1404
27 مرداد 1404
09 فروردین 1404
09 فروردین 1404
11 فروردین 1404
09 آبان 1403
08 اردیبهشت 1404
27 خرداد 1404
مشاهده بیشتر
13 تیر 1404
13 تیر 1404
13 تیر 1404
13 تیر 1404
14 تیر 1404
14 تیر 1404
22 تیر 1404
23 تیر 1404
23 تیر 1404
23 تیر 1404
23 تیر 1404
24 تیر 1404
18 دی 1404
29 مرداد 1404
12 آبان 1404
21 آذر 1404
03 دی 1404
13 دی 1404
16 آذر 1404
09 شهریور 1404
23 مهر 1404
10 دی 1403
12 دی 1404
20 مرداد 1404
30 مرداد 1404
30 مرداد 1404
23 آذر 1404
28 تیر 1404
10 دی 1403
09 مهر 1404