قوانین مالیات بر طلا در ایران ۱۴۰۵ — آیا هنگام فروش طلا مالیات می‌دهیم؟

این یادداشت در جهت پاسخ دقیق به خریداران طلا درباره آخرین وضعیت مالیات خرید و فروش طلا در ایران (1404–1405) نگارش شده است . قوانین مالیات طلا در ایران چیست؟ آیا هنگام خرید یا فروش طلا مالیات مستقیم گرفته می‌شود؟ بررسی آخرین وضعیت مالیات بر ارزش افزوده، وضعیت اجرای مالیات بر عایدی سرمایه و صدور فاکتور الکترونیکی در معاملات طلا را در ادامه بررسی خواهیم نمود.

مقدمه

بازار طلا و جواهرات در ایران یکی از بخش‌های حیاتی اقتصاد خانوارها و سرمایه‌گذاری افراد است. با افزایش قیمت طلا، مسئله مالیات در معاملات طلا هم به یکی از سوالات مهم مردم تبدیل شده:
آیا هنگام فروش یا خرید طلا باید مالیات پرداخت کرد؟
در این مقاله آخرین قوانین، اجرایی شدن آنها، و نکات مهم برای خریداران و فروشندگان بررسی شده است.

۱. مالیات بر ارزش افزوده در خرید طلا — واقعیت چیست؟

مطابق قانون مالیات بر ارزش افزوده در ایران:

• اصل طلا، جواهر و پلاتین از مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند و مالیات مستقیم روی وزن طلا گرفته نمی‌شود.
• مالیات بر ارزش افزوده تنها روی بخشی از قیمت فروش اعمال می‌شود: اجرت ساخت، حق‌العمل و سود فروشنده طلا که در فاکتور درج می‌شود.
   این موضوع به‌صورت رسمی در بخشنامه‌های مالیاتی اعلام شده که نرخ این مالیات برای طلا و جواهر بدون تغییر و معادل حدود ۹ درصد است.

پاسخ به خریداران:
- هنگام خرید طلا (برای مثال خرید یک دستبند طلا) مالیات مستقیم بر خود طلا یا وزن آن از شما گرفته نمیشود.
- فقط مالیات بر ارزش افزوده روی اجرت ساخت و سود فروشنده به قیمت نهایی اضافه می‌شود.

۲. وضعیت مالیات بر عایدی سرمایه (Capital Gains Tax) و طلا

    بر اساس قوانین جدید مجلس، طلا جزو دارایی‌هایی است که در چارچوب «مالیات بر عایدی سرمایه» یعنی مالیات بر سود فروش دارایی‌ها قرار گرفته و اگر سود فروش بیش از معافیت قانونی باشد مشمول مالیات می‌شود.

اما وضعیت اجرای این قانون متفاوت است:
قانون مالیات بر عایدی سرمایه برای طلا تصویب شده ولی زیرساخت‌های اجرایی، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های لازم برای اجرای کامل آن هنوز در مرحله آماده‌سازی بوده و عملاً اجرایی نشده است.
بر اساس بررسی‌های کارشناسی، اجرای کامل این مالیات حداقل تا سال ۱۴۰۵ به تعویق افتاده تا زمان فراهم شدن شرایط عملیاتی.

پاسخ به فروشندگان:
در حال حاضر هنگام فروش طلا مالیات بر سود فروش (عایدی سرمایه) به‌صورت عملی اخذ نمی‌شود؛ مگر در آینده با اجرایی شدن آیین‌نامه مربوط.

۳. صدور فاکتور الکترونیکی برای معاملات طلا

بر اساس قانون «پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان»، در ماه های اخیر، همه فروشندگان کالا و خدمات ایرانی، از جمله طلافروشان، موظف به صدور صورتحساب الکترونیکی برای هر معامله شده‌اند.

هدف این قانون افزایش شفافیت، جلوگیری از معاملات کاغذی و فرار مالیاتی است.
با این‌حال، گزارش‌های صنفی و خبری نشان می‌دهد که اجرای عملی صدور فاکتور الکترونیکی در بازار طلا هنوز با تاخیر و چالش‌های اجرایی روبه‌رو است و بسیاری از طلافروشان آن را به شکل کامل اجرا نکرده‌اند.

بنابراین:
- از نظر قانونی صدور فاکتور الکترونیکی لازم‌الاجراست.
- از نظر عملکرد روزمره بازار، اجرای کامل آن هنوز نهایی نشده و فروشندگان طلا هنوز تمایل به ارائه فاکتورهای دستی و سنتی خود دارند.

بدین ترتیب تعجبی ندارد که در حال حاضر اگر برای خرید بطور مثال یک انگشتر طلا به بازار مراجعه میکنید، هنوز هم فروشندگان فاکتورهای دستی خود را ارائه خواهند داد.

جمع‌بندی — پاسخ روشن به پرسش‌ها

نتیجه برای خریداران:
- هنگام خرید طلا، مالیات مستقیم بر خود کالا از شما گرفته نمی‌شود.
-  فقط مالیات بر ارزش افزوده روی خدمات و سود فروشنده لحاظ می‌شود.
- هنگام فروش طلا، فعلاً مالیات بر سود فروش در عمل اعمال نمی‌شود تا زمانی که قانون به صورت اجرایی کامل شود.