فیض خدا و تأخیر، چرا؟

تا به حال از خودت پرسیده ای چرا ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف تا این اندازه به تأخیر افتاده است؟... مگر نه اینکه وقتی حضرت ظهور می کند، به هر چه ظلم و ستم و تاریکی است، پایان می دهد و جهان را مملو از عدل و نیکی و داد می کند؟ پس چرا این فیض عظیم الهی به بندگان عطا نمی شود؟ چرا در ظهور این خیر کثیر تا این اندازه تأخیر وجود دارد؟ اصلا مگر خدا نمی توانست عدل و داد را از همان ابتدای آفرینش بر همه زمین جاری کند؟ و .... از سویی باید توجه داشت که به طور قطع و یقین تمام کارهای خداوند، بر اساس حکمت هایی خاص صورت می گیرد و در اراده و افعال او بیهودگی و بی قانونی وجود ندارد. بنابراین تأخیر در قیام جهانی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و حکومت توحیدی عالم گستر او، امری قابل قبول، منطقی و مبتنی بر حقایق و ضرورت های حیات بخش بشری است. بشر هیچ گاه نتوانسته و هیچ گاه هم نمی تواند ادعا کند که تمام رازهای هستی و اسرار پدیده های گوناگون تاریخ را دریافته است و به چند و چون حکمت های نهان الهی در هریک از پیشامدهای روزگار دسترسی دارد. ضمن آنکه ضرورتی هم ندارد که از همه اسباب و عللی که موجب پیدایش حقیقت ها و واقعیت هاست، آگاه باشیم. هر روز و هر ساعت در زندگی بشر وقایع مختلفی اتفاق می افتد، بدون آنکه معرفت و شناخت یا غفلت و جهل ما کوچک ترین تأثیری در بود و نبود آن ها داشته باشد. بنابراین می توان گفت غیبت طولانی امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و به تأخیر افتادن حاکمیت دین و قرآن توسط ایشان نیز می تواند بر اساس همین فاعده تبیین و تفسیر شود؛ چنان که در حدیثی از امام صادق علیه السلام آمده است: « این امر، امری از امور الهی و سرّی از اسرار الهی و غیبی از غیب های الهی است و زمانی که دانستیم که خدای عزوجل حکیم است، تصدیق می کنیم که همه کارهای او از روی حکمت است؛ اگر چه علت آن آشکار نباشد».۱ از سوی دیگر به یقین خداوند از همان ابتدای رسالت پیامبراکرم صلی الله علیه و آله می توانست جهانگیر شدن آیین توحید و عدالت را تحقق بخشد، همه دل ها را به اسلام مایل سازد، همه گردن فرازان را تحت حکومت قرآن در آورد و از مظلوم واقع شدن و شهید گشتن همه امامان و پیشوایان و صالحان جلوگیری به عمل آورد، هم چنانکه فرموده است: « وَ لَوْ شاءَ اللّهُ لَجَعَلَکُمْ أُمَّةً واحِدَةً »؛ « اگر خدا می خواست همه شمار را بر یک آیین قرار می داد».۲ در حدیثی از امام صادق علیه السلام آمده است: « این امر، امری از امور الهی و سرّی از اسرار الهی و غیبی از غیب های الهی است و زمانی که دانستیم که خدای عزوجل حکیم است، تصدیق می کنیم که همه کارهای او از روی حکمت است؛ اگر چه علت آن آشکار نباشد» اما آنچه قابل توجه است اینکه همیشه حکمت های بالغه خداوند بوده است که بر اساس قابلیت ها و نحوه عمل کردهای خلایق سیر وقایع و فراز و فرودهای زندگی انسان ها را رقم زده است. اینکه در سراسر تاریخ پرنشیب و فراز اسلام و نیز در طی این همه قرن که از آغاز غیبت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف می گذرد، هیچ گاه زمینه عملی شدن وعده های حتمی خداوند نسبت به امامت و وراثت مستضعفان و خلافت مؤمنان حقیقی در سراسر گیتی پیش نیامده، به یقین ریشه در عدم وجود شرایط لازم و عدم آماگی داشته است وگرنه قدرت خدا و اراده قطعی او در این مورد غیر قابل تردید است. اما اینکه چرا خداوند این فیض را به تأخیر انداخته است؟ در حالی که با بروز و ظهور این فیض الهی است که مؤمنان به آرامش خواهند رسید و جهان در سیره دین خدا قرار می گیرد. باید توجه داشت که تجربه تلخ مظلومیت و شهادت امامان پیشین و قدرناشناسی و ناسپاسی مردم نسبت به نعمت وجود و حضور امامان خویش که باعث سلب توفیق آنان از درک حضور آخرین پیشوای معصومشان گشت. همچنین آزمایش میزان پایبندی مسلمانان به ایمان و تقوی در برابر مشکلات و سختی های دوران غیبت؛ آزمایش درجه ولایت و فرمانپذیری شیعیان نسبت به امام غائب؛ جلوگیری از کشته شدن آخرین امام معصومین علیهم السلام که بنا بر اراده خدا و ارث تمام پیامبران و امامان و تحقق بخش تمام آرمان های الهی در سراسر هستی است و آماده نبودن شرایط اجتماعی برای پذیرش حکومت واحد جهانی بر اساس عدالت و توحید علت هایی هستند که سبب غیبت طولانی مدت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف شده اند. باید توجه داشت که سنت الهی نمی تواند ارزش های والا و کمالات فردی یا اجتماعی انسان ها را از راه معجزه و با به کارگیری قدرت بی انتهای خویش، به آنان ارزانی دارد؛ بلکه این خود انسان ها هستند که باید بکوشند و سختی های راه کمال را تحمل کنند، تا به ارزش های الهی دستیابند. دستیابی و رسیدن به جامعه ای تکامل یافته و مبتنی بر قانون وحی، در سایه حاکمیت رهبری معصوم والاترین و با ارزش ترین موقعیت اجتماعی است که به اراده خدا در دوران پس از ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف تحقق می یابد. در چنین مسیری تحمل قرن ها رنج و مرارت دوران غیبت، فداکاری و جانبازی میلیون ها انسان پاکباخته است.۳