فرار از تاریکی

مواد مخدر پدیده‌ای است استعماری که قدرت‌های سلطه گر به منظور محو ارزش‌های اخلاقی، اجتماعی و تسلط بر جوامع از آن بهره می جویند. در این پژوهش سعی شده است با واکاوی جنبه های مختلف آن ، علل و عوارض گرایش به انواع مخدر مورد بررسی قرار گیرد. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی پلیس ، اعتیاد به مثابه یک عارضه و آسیب فردی و اجتماعی دارای علل و عوامل، ریشه‌ها، زمینه‌ها و همچنین عوارض و تبعات سوءاقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، محیطی، روانی و فردی متعددی می‌باشد، تا آنجا که سلامت فکری، فرهنگی و اقتصادی جامعه را با خطر مواجه می‌سازد. بنابراین بایستی در جهت جلوگیری از اشاعه این پدیده شوم، برنامه‌ریزی و اقدام جدی و همه جانبه‌ای صورت پذیرد و باعناصری که در جهت ترویج مواد مخدر و اعتیاد و کسب منفعت از این طریق مبادرت می‌ورزند با قاطعیت مبارزه شود. جوان بودن جامعه ایران و وضعیت خاص شهرنشینی باعث شده که گرایش به این‌گونه مواد افزایش یابد. عواملی که بطور چشمگیر باعث افزایش گرایش به مصرف مواد شیمیایی و صنعتی شده است عبارتند از: ۱) سودآوری تجارت و خرید و فروش این گونه مواد ۲) مصرف آسان ۳) دسترسی آسان به آنها ۴) جذاب و شکیل بودن اقلام در دسترس این مواد ۵) پنهان بودن آثار فیزیکی و جسمانی بارز سوء‌مصرف این مواد در بین ‌مصرف‌کنندگان بیشترین طیف مورد تهاجم این داروها نیز جوانان و نوجوانان جامعه هستند و در صورتی که طرحی برای مقابله با آنها آماده نگردد، این احتمال وجود دارد که بخشی از این قشر پس از برخورد با مشکلات فردی و خانوادگی و اضطراب و مسائل روانی و عاطفی به این گونه مواد رو آورند. ● علل گرایش به ‌مصرف مواد مخدر در اغلب موارد مجموعه‌ای از عوامل در گرایش افراد به اعتیاد نقش دارند. مهمترین این عوامل عبارتند از: الف) عوامل فردی: ازجمله مشکلات سیستم عصبی، مشکلات شخصیتی مانند اعتماد به نفس پائین، نیاز شدید به استقلال، پرخاشگری شدید، افسردگی، اختلال شخصیت ضداجتماعی، نبود احساس مسئولیت فردی و کنترل رفتاری، نداشتن اعتقادات مذهبی، نگرش مثبت به موادمخدر، بی‌خانمانی، فرار از خانه، اخراج از مدرسه و تک سرپرستی. ب) عوامل محیطی: ۱) خانواده: نگرش مثبت یا گرایش به مصرف موادمخدر در خانواده، از هم گسیختگی خانواده، ناسازگاری‌ها و اختلالات خانوادگی، کمبودهای عاطفی، بیسوادی و ناآگاهی والدین نسبت به مسائل اجتماعی، عدم کنترل فرزندان و روش‌های نامناسب تربیتی، فقر خانواده ۲) دوستان: گرایش و فشار دوستان به مصرف موادمخدر، نیاز به عضویت در گروه ۳) مدرسه: شیوه‌های نامناسب آموزشی، بی توجهی به نیازهای دانش آموزان، نبود مقررات جدی منع مصرف، عدم حمایت و طرد ج) عوامل اجتماعی نیز عبارتند از: فراوانی موادمخدر، کمبود مراکز فرهنگی و هنری، محرومیت اقتصادی و اجتماعی، فقر، زندگی در محلات آلوده، بیکاری، نبود سیستم آموزش مناسب و مراکز مشاوره‌ای و درمانی، سودآوری بالای قاچاق، مهاجرت به شهرهای بزرگ و نداشتن الگوی مناسب اجتماعی. کارشناسان مواد مخدردستیابی به هیجانات دوره جوانی، تقلید از دوستان، خارج شدن از فشارهای عصبی و روانی، فرار از مشکلات زندگی، نابسامانی های زندگی، تنهایی و شکست‏های اجتماعی را از انگیزه‌‏های مصرف مواد اعتیادآور در بین افراد جامعه بویژه جوانان دانسته است. این کارشناسان بیان داشتند: برای این که افراد بتوانند در مواقع خطر خود را از چنگ اعتیاد دور سازند، ارتقا بخشیدن به توانایی‏های ایشان کاملاً ضروری به نظر می‏رسد. افزایش مهارت‏های زندگی «مهارت حل مشکل، قدرت تصمیم ‏گیری، هنر دوست‏یابی و ...» از عوامل حفاظت‏ کننده فردی است که اگر امروز آنها را به فرزندانمان نیاموزیم فردا در غیاب ما در مقابل اصرار دوستان قدرت مقاومت نخواهند داشت. ● تقسیم بندی مواد مخدر برای مواد مخدر تقسیم‌بندی‌های متعددی در نظر گرفته شده است، که از آن جمله تقسیم بندی بر مبنای تهیه دارو است. ▪ دسته نخست: عبارتند از داروهایی که از منابع طبیعی (گیاهی) به دست می‌آیند، مثل: تریاک، حشیش و ماری‌جوآنا ▪ دسته دوم: داروهایی که از منابع معدنی و صنعتی در لابراتوارها و آزمایشگاه‌ها تهیه می‌شوند، مثل: متادون، لومینال، ال‌اس‌دی و هروئین. نوع دیگری از تقسیم‌بندی مواد مخدر بر مبنای نوع تأثیری است که بر روی بدن انسان دارند: ▪ دسته یکم: داروهای مخدر، یعنی داروهایی که ایجاد رخوت و سستی می‌نمایند مثل تریاک. ▪ دسته دوم: داروهای مسکن مثل مرفین. ▪ دسته سوم: داروهای خواب‌آور مثل لومینالها. ▪ دسته چهارم: داروهای محرک مثل آمفتامین‌ها. ▪ دسته پنجم: داروهای مهیج مثل کوکائین. ▪ دسته ششم: داروهای وهم‌آور و خیال‌انگیز مثل حشیش. ▪ دسته هفتم: داروهای زایل‌کننده مثل ال‌اس‌دی. که البته این نوع تقسیم‌بندی هرگز نمی‌تواند مرز مشخصی بین داروهای مورد نظر برقرار کند، زیرا بسیاری از آنها دارای آثار و خواص مشترک هستند. ● مواد مخدر صنعتی متأسفانه بسیاری از جوانان به غلط تصور می‌کنند این مواد خطری ندارند یا اثر آنها موقت است و معتاد کننده نیستند، در حالی که این مواد بسیار خطرناک تر از مواد مخدر سنتی بوده و اثر مخرب آنها دائمی است و ترک آنها نیز به سختی ممکن است. تغییر الگوی مصرف مواد مخدر از سنتی به مواد صنعتی و شیمیایی و استفاده از قرص‌های روانگردان، تهدیدی جدی است که جوامع امروز را با بحران مواجه کرده است. این درحالی است که مضرات این‌گونه مخدرها، به مراتب بیشتر و ناگوارتر از مخدرهای سنتی است. به عقیده پزشکان، مصرف یک ماده اگر موجب شود، فرد به مصرف دوباره آن روی بیاورد، می‌تواند به عنوان ماده اعتیادآور تلقی شود، از همین‌رو مخدرهای صنعتی نیز از این قاعده مستثنی نیستند. مخدرهای صنعتی در واقع ترکیبی از مخدرهای سنتی با مواد شیمیایی هستند. برای نمونه، مخدر سنتی مانند تریاک تنها سستی‌زا و یا ماده‌ای هم‌چون حشیش توهم‌زاست اما مخدر صنعتی مانند شیشه، اثری ترکیبی از توهم‌زایی و تحرک‌بخشی دارد ، این درحالی است که هر یک از این تأثیرها در مخدرهای سنتی برعهده یک ماده بوده که اکنون در نوع صنعتی با تجمیع خاصیت‌ها به شکل متقابل مشکل و ضررها نیز به یک باره بر روی فرد عارض می‌شوند. مخدرهای جدید، به علت ترکیب شیمیایی که دارا هستند، سیستم مرکزی اعصاب را تحریک کرده و موجب بروز نوعی تشنج و حرکات غیرقابل کنترل به همراه تعریق، گشادی مردمک چشم و در مجموع کنش‌های شدید رفتاری می‌شوند.