رسانه ملی و شبکه های ماهواره ای

این سال ها که به تعبیر آقای مهندس ضرغامی- رئیس رسانه ملی - ما مواجه با "جنگ رسانه ای" هستیم در این دنیای ارتباطات که صداهای دوست و دشمن; طنین انداز است جامعه مخاطب ایرانی را در شرایط حاضر می توان به چندگروه دسته بندی کرد. گروهی که عمدتا قانع به صدای رسمی داخلی اند و به همین صدا و سیما و مطبوعات داخلی بسنده می کنند و اصلا توجه شان به صدا و تصویر بیرون از جغرافیای ایران نیست. گروهی که ضمن توجه به صداها و تصاویرداخل ، به مدد ماهواره های ممنوع و غیر مجاز و فراتر از ریسیورهای مورد نظر آقای ضرغامی، بیننده داده های بیرونی اند و براساس داده های داخلی و خارجی به متوسطی از رفع نیاز خبری، علمی، تفریحی و... خود نائل می شوند. گروهی هم که اساسا هیچ توجهی به رسانه به خصوص صدا و سیمای ایران ندارند و دامنه این بی توجهی حتی شامل بخشی از خود کارکنان و مدیران رسانه ملی نسبت به رسانه خودشان هم می شود. یعنی عموم مردم به اضافه عموم کارکنان و مدیران این رسانه، اگر به عنوان مخاطب پرسشگری بدانیم که بدهکار فرستنده ها اعم از داخلی و خارجی نیستند و داده های خبری، آموزشی و علمی و تفریحی را از فرستنده های مختلف به صورت تطبیقی می بینند و نسبت به دریافتی ها به داوری و قضاوت می نشینند. در این یادداشت به این موضوع که گروه های یادشده، هرکدام چه تعداد افراد و از چه طبقه و گروهی اند پرداخته نمی شود بلکه نگاه ما ، معطوف به چهار رسانه فارسی زبان دوست و دشمن خارجی و داخلی است که آخرین آن یعنی صدا و سیما از ۲۲ بهمن سال ۱۳۵۷ قرار شده بوده، متناسب با شان انقلابی جامعه ایرانی در خدمت ارزش های جامعه "انقلاب کرده" باشد. انقلابی که سی و دو سال از آن گذشته و صدا و سیمای ایران قائدتا می باید فراخور حال و زمان در این ظرف زمانی سی و دو سال، داده های مناسب و مورد نیاز جامعه مخاطب خودش را تامین کند. رسانه بعدی فارسی زبان که یک ماه از تولد خارجی و ماهواره ای اش سپری شده، عملا از روز پیدایی اش در موقعیت اضطراری منافقانه و تردید بین " اینجا" سپهررسانه ای ایران و " آنجا" همان تعبیر مشهور به آن ورآبی قرار گرفته یا شاید هم گرفتار شده. همان " شبکه تازه تاسیس ایرانیان" که با حضور مجری جسور و همواره ایستاده بر لب مرز صدا و سیما، یعنی رضا رشیدپور که داده های بصری اش به مخاطبان (حالا در موقعیت مجری شبکه ایرانیان شاید خیلی فرق نکند که مخاطبش داخلی باشد یا خارجی) احتمالا نیمی از آن برگرفته از دریافتی های خارجی است و نیمه باقی مانده اش، "هم" زدن آنچه که از دو سه دهه گذشته در رسانه صدا و سیما، همواره "هم " زده می شده و این گونه، دست کم می توان به تمدید اعتبار شش ماهه و بقای این شبکه جدید خارجی- داخلی هم فکر کرد! رسانه های دیگر، شبکه های ماهواره ای فارسی زبان هستندکه با گرته برداری ناقص از شبکه های ماهواره ای خارجی در حال جذب مخاطبان داخلی هستند. در این بین اما صدا و سیمای خودمان، با توجیه سیمای ارزشی بودن، نتوانسته فضای عمومی رسانه وطنی را آپدیت کند و " امروز ایران و جهان " را در این شرایط بده و بستان فرهنگی بگوید و بنمایاند. تولیداتش اثرگذار بر بیرون و گاهی حتی در داخل نبودو نیست، ضمن آنکه نسبت به داده های خارجی هم عموما از موضع " گارد گرفتن" به تماشای بیرون نشسته که مبادا لبخندش به جهان بیرون، به معنای عقب نشینی از مواضع ارزشی و انقلابی باشد. بنابراین با فرض بر ضد فرهنگ بودن همه داده های رسانه های بیرونی فارسی زبان با رویکردی تقابلی و متصلب، راه هرگونه تعامل و هم فهمی را بسته و همچنان در جاده یک طرفه اش، تخت گاز در حال عبور است. شاید مدیران و سیاست گزاران دو رسانه فرهنگی هنری همچون صدا و سیما و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با پرتاب شبکه ایرانیان به بیرون و از قبل ماهواره، در حال تست و گمانه زنی اند که آیا در صورت اقبال عمومی مخاطبان داخلی (با این ملاحظه که هرگز از مفاد برنامه های شبکه ایرانیان ، تعبیر به عقب نشینی از مواضع ارزشی و پیشین رسانه ملی نشود) داده های پس از آزمون و خطای شبکه ایرانیان را در شبکه های داخلی صدا و سیما نیز تزریق کنند و بالاخره مثلا تکلیف آستین کوتاه و نشان دادن ساز و برخی حرکات مباح موزون و حرف و کلام و صدا و تصویر جدید و... را یک بار برای همیشه معلوم کنند.