دیدگاه‌های غلط را کنار بگذارید

۱) در اینجا کمی بیشتر به عملکرد سروتونین و دیگر ناقلان عصبی در سلسله اعمال و واکنش‌های هر فرد که مجموعه آنها در کنار نمود بیرونی‌شان تحت عنوان کلی «رفتار» شناخته می‌شوند به همراه نقش موثری که نوع تغذیه و بالطبع مواد مغذی درون آنها در این رابطه دارند، می‌پردازیم. ۲) در قسمت قبل دیدیم که شیر منبع خوبی برای تامین اسیدآمینه تریپتوفان است که پیش‌ساز اصلی سروتونین محسوب می‌شود، ولی اگر بخواهیم شرایط را ایده‌آل‌تر کنیم کافیست به محفوظات خود مراجعه کنیم و به یاد آوریم که حبوبات و غلات هم به خوبی می‌توانند همین نقش را بازی کنند. مضاف بر اینکه ثابت شده یک رژیم غذایی غنی از کربوهیدرات‌های پیچیده در بالا بردن میزان سروتونین خون موثر است. در تحقیقات متعدد، روشن شده که سروتونین به جز در تنظیم خواب، دارای نقشی اساسی در رفتارهای پرخاشگرانه، میزان هوشیاری، تنظیم اشتها و حتی در رفتار جنسی طبیعی است. بنابراین هرگونه خلل در روند ساخت این ماده در بدن انسان می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد یا تشدید برخی ناهنجاری‌های رفتاری باشد. ۳) ویتامین‌های گروه B موجود در غلات، سبزیجات و حبوبات، علاوه بر نقشی که در ساختار سیستم عصبی دارند، از طریق تاثیر در حفاظت از تعادل و پایداری آن هم می‌توانند در مواجهه مناسب و مدبرانه فرد از نظر عکس‌العمل‌های رفتاری و روانی در برابر تنش‌های ذهنی روزمره موثر باشند. املاحی همچون منیزیم و فسفر نیز در رفع خستگی، اضطراب و حساسیت‌های ذهنی، عملکردی اثبات‌شده دارند. بنابراین اگر در طول روز غذای خود را بر مبنای هرم غذایی که به طور مبسوط در قسمت‌های قبل به آن اشاره کردیم، قرار دهیم و حداقل چهار الی هشت سهم میوه و سبزی، شش الی ۹ سهم از غلات و سه الی پنج سهم حبوبات و جوانه‌های آنها را در منوی غذایی روزانه خود قرار دهیم، می‌توانیم با تامین مواد مورد نیاز بافت سیستم عصبی که پایه و اساس جسمی رفتارهای ما را تشکیل می‌دهند، تحمل بار عاطفی و روانی خود را بالا برده و برای خود و اطرافیان‌مان محیط روانی سالمی را به ارمغان آوریم. ۴) لازم به ذکر است که ناشناخته بودن بسیاری از زوایای سیستم عصبی و نحوه ایجاد مودهای گوناگون رفتاری، دفاع یا رد بسیاری از اعتقادات موجود درباره ارتباط برخی غذاها با رفتارهای خاص را مشکل می‌کند. به عنوان مثال عادت مصرف خیار درشت و زرد در برخی مناطق و ارتباط آن با ترسو بودن افراد ساکن در این مناطق، یکی از این موارد است. ۵) همانطور که یک تغذیه مناسب و اصولی با تامین مواد غذایی مفید به عنوان پیش‌ساز انتقال‌دهنده‌های عصبی قادر است به بهبود عملکرد مثبت و حفظ و نگهداری هموستاز داخلی و در نتیجه آرامش و بیش‌توانی سیستم عصبی ما کمک کند، پیروی از یک رژیم غذایی سرشار از مواد محرک و مضر هم در ضعف سیستم عصبی و پایین آوردن آستانه تحمل و صدمات ناشی از آن تاثیرگذار خواهد بود که در راس آنها کافئین و قند و شکر قرار دارند. این مواد با نقشی که در بالا بردن هیجان، تپش قلب، تحریک سیستم عصبی و مصرف بیش از حد ویتامین‌های گروه B و دفع املاح مختلف از جمله کلسیم دارند، می‌توانند با ایجاد اضطراب بدون دلیل و تشدید تاثیر استرس‌های محیطی، در افزایش عکس‌العمل‌های نامناسب رفتاری و عواقب زیانبار جسمی و روانی آنها در فرد به صورت ناخواسته و غیر قابل درک نقشی موثر یا مکمل داشته باشند. میل به مصرف شکلات در خانم‌ها مخصوصا در دوران مواجه با استرس‌های هورمونی هم از همین موارد به شمار می‌آید که احتمالا پاسخی است جهت مواجهه با حالات درونی و دپرسیو ناخواسته که ممکن است در درازمدت همراه با ایجاد وابستگی و تشدید ضعف سیستم عصبی و در نتیجه، پایین آمدن آستانه تحریک‌پذیری و انفجار خشم و پرخاشگری باشد. ۶) از دیگر موادی که تاثیر منفی آنها در رفتار انسان با فعل و انفعالاتی که ورود آنها به بدن همراه خود خواهد داشت اثبات شده، مواد شیمیایی هستند که به عنوان نگهدارنده یا تقویت‌کننده رنگ و طعم در انواع کنسرو، بیسکویت و سوسیس و کالباس استفاده می‌شوند. از این دست مواد می‌توان به منوسدیم گلوتامات (MSG)، سولفیت‌ها و متیل‌گزانتین‌ها اشاره کرد. دریافت بیش از حد برخی از فلزات سنگین از طریق ظروف مورد استفاده یا مواد غذایی که به طرز صحیحی تهیه یا پرورش داده نشده‌اند هم در مشکلات سیستم عصبی نقش مهمی بازی می‌کنند. این مواد با اثر فیزیولوژیک و بیوشیمیایی غیرطبیعی و شناخته‌شده مضری که در سیستم عصبی بر جای می‌گذارند، می‌توانند زمینه‌ساز بسیاری از مشکلات روانی از جمله افسردگی و آلزایمر یا حتی روانپریشی‌های گوناگون باشند که در قسمت آتی به ارتباط بیماری‌هایی از این دست مانند شیزوفرنی، بیش‌فعالی، پارکینسون، صرع، الکلیسم و برخی از سندرم‌های دیگر با تغذیه بیشتر خواهیم پرداخت.