دفاع از دفاع مقدس

حکایت غریبی است. هر سال مثل همه یادمان ها، هفته ای نیز به نام دفاع مقدس با چند مصاحبه و سخنرانی وشعار برگزار و پس از چند هفته تا سال بعد فراموش می شود; همچون روز زن، هفته معلم و... اما هدف از برپایی یادمان ها، هم نکو داشت ارزش ها و خاطره هاست و هم مشخص شدن روند حرکت فرارو. در سال گذشته معاون فرهنگی بنیاد حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس در مصاحبه ای چنین اظهار داشت: «... ما با توجه به جمعیت هفتاد میلیونی، کتاب هایی که درباره دفاع مقدس برای نسل جوان مثل رمان و داستان داریم، بسیار ناچیز است و می شود گفت هیچ نداریم».که البته در مقایسه با سایر آثار و حتی کتاب های عوام فریبانه حرف درستی هم هست اما کو آن حمایتی که از آن یاد می شود؟! در خرداد ماه سال جاری معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلا می در هفته نامه کتاب با صراحت اعلا م داشته اند که: «... از کتاب های ناشرانی که با این رویکرد (مضمون دفاع مقدس) تا پایان شهریور ماه به چاپ برسند، به منظور تقویت بنیه چنین ناشرانی حمایت خواهد شد.» اما عملا چنین اقدامی فراگیر نبوده و شامل همه ناشران کتاب نشده است. بسیاری از کتاب های دفاع مقدس روی دست ناشران مانده است. از طرفی عده ای با فرصت طلبی و موقع شناسی، نبض و رگ خواب سمت و سوی جامعه را به دست گرفته اند و موج سواری می کنند مثلا این که در یک هفته، کتاب جهاد اقتصادی در آوردند تا اولین کسانی باشند که چنین کتابی چاپ کرده اند تا بیشترین خرید شامل آنان بشود. یعنی هدف اصلی پیام اثر نیست هدف درآمد حاصل از آن است و برای آن دسته فرق نمی کند که مضمون چه باشد هر چه بازار بطلبد خوراک درست می کنند. چه به نام دین و دفاع مقدس باشد یا هر موقع و منصب دیگر سو»استفاده می کنند. این برای اصالت فرهنگی ما خیلی دردآور است. هر نوع فسادی در جای خود بد است اما بدترین آن فسادی است که با نام فرهنگ و دین صورت بگیرد. باید جامعه ما به آن حد تعالی برسد که یک منتقد دلسوز داخل نظام با رعایت موازین بتواند بالا ترین فریادها را داشته باشد. مگر نه این است که ما امانتدار مردم هستیم. در زمانی مدیر کلی با همکاران خود می گفت ما باید در این دوره نهایت استفاده (یعنی سو» استفاده) را داشته باشیم چون ممکن است در دوره انتخابات بعدی نباشیم. اگر اخلا ق اداری رنگ ببازد مردم مایوس می شوند و درکارها خلل ایجاد می شود. درباره آثار دفاع مقدس باید گفت همچنان که کتاب هایی با مضمون مرتبط با حضرت امام(ره) علا وه بر مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلا می مشروط به کسب مجوز از دفتر نشر آثار و اندیشه های حضرت امام نیز می باشد، بنیاد حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس نیز باید اقامه دعوی کند و نگذارد چاپ چنین آثاری باری به هر جهت شود. لا زم است برای مجوز نشرآثار ادبی و هنری دفاع مقدس همچون فیلم سینمایی کارشناسی خاص انجام پذیرد تا دیگر در سیمای جمهوری اسلا می تیزر تلویزیونی فیلمی را شاهد نباشیم که بازیگرش بگوید:«اگر خون زرد باشد، من شهید شدم!» این بزرگترین توهین به خون مقدس شهیدان است و بدتر از آن تبلیغ تلویزیونی آن با انتخاب همین قسمت. آخر یک نفر نباید چنین جسارت بزرگی را گوشزد کند؟ از دیگر موارد غریب حکایت دفاع مقدس یکی هم این است که بنده بی خبر از دفاع مقدس باید این نکته ها را یادآور شوم و ممکن است در مذاق برخی خوشایند نباشد یعنی اگر این حرف را یک فرمانده سپاه یا یک جانباز بیان کند قطعا دلچسب تر است اما این بیان حقیقت هرچند تلخ اما هشدار دهنده است یعنی ما آنقدر مسحور مضحکه و مسخره فیلم ها شده ایم که قبح مساله را درک نمی کنیم. ما نمی گوییم طنز نباشد، شوخی نباشد، اما تا چند درصد؟ نمی شود ۹۰ درصد درون مایه اثری شوخی و مسخرگی باشد و بعد هم مدعی بشویم و قهر کنیم! یک وقت آقای قرائتی در آن زمان که صدهزار تومان برای خودش پول قابل توجهی بود، به اهالی سینما اعلا م کرد که هرکس در فیلم سینمایی خود نماز را نشان دهد به او یکصد هزار تومان پاداش می دهد و بسیاری از کارگردان ها برای این که بتوانند از مواجب صحنه نماز برخوردار شوند (و ان شا»الله ثوابی هم برده باشند) چند ثانیه ای صحنه سجده یا سلا م نماز را نشان می دادند. این را نمی گویند اشاعه فرهنگ نماز! باید روح اثر متاثر از فرهنگ نماز باشد. در قضیه دفاع مقدس نیز همین موضوع صادق است. مرزها بسیار حساس است. از طرفی نباید کلیشه ای و رفع تکلیفی برخورد کنیم و از طرف دیگر نباید دچار شعار زدگی شد. مثلا حتما نباید روی جلد عکس رزمنده باشد یا عنوان کتاب نام جنگی داشته باشد بلکه غیرمستقیم گویی، هنر است. هنر آمده تا زبانی غیرمستقیم داشته باشد. امیدوارم شاعران و نویسندگان و صاحبان اندیشه بتوانند آثاری خلا ق و ماندگار در این بازار مکاره پدید آورند تا در مقابل تمام زرق و برق ها فروغی حقیقی داشته باشد.