فصل، فصل خانه تکانی و کارهای آخر سال است. خانم ها مشغول خانه تکانی، بچه ها به دنبال خرید لباس عید و آقایان هم در منزل و هم در بیرون از منزل بیش از هر زمانی مشغول به کارند. روزهای آخر سال معمولا همه گرفتار هستند. خانم ها تلاش می کنند یک غذای حاضری و سریع تهیه کنند و بچه ها ترجیح می دهند فست فود سفارش دهند. واقعیت این است که همه چیز در زندگی یک انتخاب است و بی جا نیست اگر بگوییم زندگی یعنی انتخاب. به راستی چقدر در انتخاب غذا وسواس و دقت به خرج می دهیم و چقدر تنگی وقت و کمبود منابع مالی و ... را بهانه می کنیم و به اولین فست فود که می رسیم، برای اعضای خانواده خرید می کنیم. همیشه راحت ترین و در دسترس ترین غذا، سالم ترین غذا نیست. گاهی لازم است کمی به هنگام خرید غذا برای اعضای خانواده تامل کنیم تا انتخاب بهتری داشته باشیم.
● غذای سالم، غذای ناسالم
اگر بخواهیم موضوع تکراری فست فودها را که بیشتر شامل کالباس و سوسیس می شود، از زاویه جدیدی بررسی کنیم، بهتر است با خود صادق باشیم و بگوییم فست فودها آن قدر فریبنده است که کمتر کسی است که بگوید می تواند به طور کلی دور آن را خط بکشد.تاکید همه کارشناسان و متخصصان تغذیه این است که بدانیم سوسیس و کالباس از چه چیزی تهیه شده است. مراحل فرآوری آن ها را بدانیم، مواد افزودنی آن ها را بشناسیم و با یک معادله ساده دریابیم که خوردن سوسیس و کالباس و فست فودها به طور کلی چقدر سالم یا ناسالم است. با این آگاهی می توانیم مواد غذایی سالم تر و بهتری را جایگزین و در شیوه تهیه و پخت مواد غذایی تجدید نظر کنیم.
به عنوان مثال می توان از میگو، سبزیجات و گوشت و مرغ برای تهیه پیتزا استفاده کنیم. بهتر است به جای مباحث تکراری مضرات سوسیس و کالباس چند خبر را که چند ماه پیش درباره آلودگی این مواد غذایی گفته شد، به اطلاعتان برسانیم. قصد ما نگران کردن خانواده ها نیست بلکه می خواهیم از طریق اطلاع رسانی مردم را به انتخاب غذای بهتر و سالم ترغیب کنیم و این که اگر تمایل به خرید فرآورده های گوشتی و پروتئینی دارند، حتما از محصولات شرکت های معتبر خریداری کنند. هم چنین نظارت بیشتر مسئولان بر مراحل تهیه فرآورده های گوشتی نیز امری ضروری است و بر این نکته نیز اذعان داریم که بی گمان سرمایه گذارانی که با تلاش و صداقت برای تامین مایحتاج مردم تلاش می کنند، هرگز راضی نمی شوند که اعتبار چند ساله خود را با نقص قانون خدشه دار کنند. روی سخن ما با کسانی است که به دور از نگاه انسانی و قانونی وجدان خود را زیر پا می گذارند.
● خبرهای هشدار دهنده
در ماه گذشته موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران اعلام کرد: ۱۸ نمونه از سوسیس و کالباس تولید شده در کارخانه ها غیراستاندارد و غیربهداشتی بوده است. طبق گزارش این موسسه، تولیدکنندگان از چربی صفاقی (چربی موجود در دستگاه گوارش و لابه لای روده ها) غضروف شفاف مربوط به دستگاه تنفسی و ریه، عروق، رگ و اعصاب و بافت پیوندی (پوست رگ و پی و چربی ضایعات گوشتی) یعنی بافت هایی خاص که عضله نیست و تولیدکنندگان طبق استاندارد ملی مجاز به استفاده از این بخش از لاشه دام در تولید فرآورده های گوشتی نیستند، استفاده کرده اند.به نوشته خبر آنلاین، انتشار این گزارش مقام ها و مسئولان بسیاری از سازمان ها و وزارت خانه های مربوطه را به واکنش واداشت و در این زمینه اظهارنظرهای ضد و نقیضی شد. اما از همه جالب تر اظهارنظر دبیر انجمن صنایع فرآورده های گوشتی ایران است که در گفت وگو با خبر آنلاین، ضمن تکذیب غیراستاندارد بودن فرآورده های گوشتی تاکید کرد کلیه مواد اولیه استفاده شده در فرآورده های گوشتی از فیلترهای سازمان دام پزشکی و سازمان های ذی ربط عبور کرده است و در این شرایط اقدام موسسه استاندارد، روی اذهان تولیدکنندگان و مصرف کنندگان تاثیر منفی می گذارد.وی ادامه داد: شرکت های تولیدکننده سوسیس و کالباس ۷۰ نوع محصول تولید می کنند و با آلوده بودن چند نوع محصول نمی توان همه آن ها را زیر سوال برد و در حال حاضر حدود ۲۵۰ کارخانه فرآورده گوشتی در کشور فعال است که از این تعداد ۱۰۹ شرکت تولید کننده سوسیس، کالباس و همبرگر در کشور عضو انجمن است و حدود ۴۸ کارخانه دیگر نیز فعال می باشد ولی از اعضای انجمن نیستند. میزان تولید مجموع فرآورده های گوشتی حدود ۶۵۶ هزار تن بوده که شامل سوسیس، ژامبون و ... است. وی مصرف روزانه سوسیس و کالباس در ایران را ۴.۹ کیلوگرم ذکر کرد و افزود: با در نظر گرفتن مجموع فرآورده ها حدود ۹ کیلوگرم مصرف سرانه فرآورده های گوشتی در ایران است که با احتساب سرانه مصرف ۲۸ کیلوگرمی در کشوری مانند ترکیه، این میزان ناچیز است.
● وضعیت بازار در حال حاضر
محصولات استاندارد گوشتی در کشور تولید و توزیع می شود اما محصولات تقلبی هم وجود دارد و کسی آن را انکار نمی کند. البته نمی توان از تلاش متولیان امر بهداشت کشور و سازمان های ذی ربط در کنترل محصولات چشم پوشی کرد.از طرفی مسئله حذف خمیر مرغ از فرآورده های گوشتی که از سال گذشته در کشور مطرح بود و در نهایت منجر به حذف دستگاه های بادر از کارخانه های صنایع غذایی شد، فقط ۵ ماه دوام آورد. به نوشته فارس حذف این دستگاه ها که جداکننده گوشت از استخوان است، باعث اختلاف نظر جدی بین سازمان های مختلف شد و در نهایت پس از حذف دستگاه از صنایع غذایی ، این طرح تنها در ۲ استان اجرایی شد و از آن جا که سازمان دام پزشکی با این طرح مخالفت کرد، در پنج ماهی که استفاده از بادر ممنوع بود، روزانه ۲۵۰ تن خمیر مرغ تولید شد که مشخص نیست در کجا استفاده شده است!پس از لغو این طرح نکته ای که به ذهن می رسد، این است که در پیچ و خم بوروکراسی حاکم بر اداره ها، سازمان ها و وزارت خانه های کشور با وجود همه تلاش ها برای ارجحیت دادن به سلامت مردم، گویا این موضوع در نهایت به فراموشی سپرده شده است. در این میان می ماند مردم و مصرف کنندگان که باید از این اخبار اطلاع داشته باشند.
● اطلاع رسانی، اولویت اول
دکتر مرتضی صفوی مدیر کل اسبق دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت در گفت وگو با خراسان اطلاع رسانی و آگاه سازی مردم را نسبت به فرآورده های گوشتی موجود در بازار، اولویت اول می داند و می گوید: ترجیح ما این است که این مواد غذایی تا حد ممکن از سبد غذایی مردم حذف و یا مصرف آن کم شود و یا این که از برندهای شناخته شده استفاده شود.به عبارت دیگر تنها راه پرهیز مردم از مصرف سوسیس و کالباس، آگاه سازی آن ها نسبت به مواد اولیه و روش تولید آن است زیرا از آن جا که سیستم نظارتی وزارت بهداشت ضعیف است و بودجه کافی در اختیار سیستم بهداشتی کشور نیست، در نظارت بر تولید سوسیس و کالباس موفق نبوده ایم.وی در پاسخ به این سوال رایج که چطور در دیگر کشورها این محصولات رواج زیادی دارد و مردم از این مواد غذایی بسیار استفاده می کنند، می گوید: استاندارد گوشت های صنعتی در آن کشورها صد در صد رعایت می شود و تولیدکنندگان متخلف جریمه های سنگین می پردازند و یا حتی تعطیل می شوند اما سیستم نظارتی در کشور ما قدرت و برندگی کافی را ندارد، بنابراین احتمال تخلف بسیار زیاد است به عنوان مثال درباره نیترات و نیتریدسدیم که افزودنی های مجاز در این محصولات است، باید گفت بدن انسان ۱۲۰ppm این مواد را در طول روز می تواند تحمل کند از آن جا که بسیاری از کودهای شیمیایی و بالطبع محصولات کشاورزی ما حاوی نیترات است ، به طور طبیعی بدن این ماده را به میزان مذکور دریافت می کند. این مواد افزودنی بیش از حد استاندارد در کالباس و سوسیس استفاده می شود به ویژه این که هم ماندگاری محصول را بالا می برد و هم رنگ صورتی خوشرنگی به محصول می دهد. این ماده در صورت اضافه دریافت در بدن نیتروزآمین که صد درصد سرطان زاست ، تولید می کند.
● چه کنیم؟
با این تفاسیر باید مصرف این محصولات را به طور کلی کنار بگذاریم یا...؟ ظاهرا به جای اول برگشته ایم اما عجله نکنید یک پیشنهاد سازنده می تواند این معادله را به راحتی حل کند. پیشنهاد دکتر صفوی این است که جرات کنیم به یک کارخانه سازنده سوسیس و کالباس برویم و از نزدیک در جریان تولید این محصولات قرار بگیریم. خوشبختانه برخی از واحدهای تولیدکننده سیستم تولیدی خود را شیشه ای کرده اند تا بازدیدکنندگان در جریان فرآیند تولید قرار بگیرند. نکته این جاست در شرایطی که احتمال تقلب در محصولات گوشتی وجود دارد بهتر است که خود مردم نظارت و دقت کافی به هنگام خرید محصولات غذایی داشته باشند و به سلامت محصولات غذایی اهمیت دهند.
توصیه ما نخریدن این محصولات نیست بلکه خرید آگاهانه، با دقت و به اندازه این محصولات است. محصولاتی که از برندهای معروف است و سلامتش تضمین شده است. بنابراین اگر اهل فست فود هستید، سعی کنید مصرف خود را به حداقل برسانید،اگر کم می خورید کمتر بخورید و اگر فرزند خردسال دارید، فست فود را تغییر دهید و سعی کنید خودتان در منزل غذای سالم تهیه کنید.به همین منظور در صفحه خانواده و سلامت طرز تهیه سوسیس سالم را با استفاده از گوشت گوساله یا بوقلمون آورده ایم تا غذای سالم را در منزل تهیه و همراه خانواده میل کنید.
● سوسیس گوشت گوساله یا بوقلمون سالم
مواد لازم:
▪ گوشت چرخ کرده گوساله بدون چربی یا گوشت بوقلمون چرخ کرده: ۵۰۰ گرم
▪ نمک: نصف قاشق مرباخوری
▪ پودر سیر: نصف قاشق مرباخوری
▪ فلفل سیاه: یک چهارم قاشق مرباخوری
▪ زیره: یک قاشق مرباخوری
▪ مریم گلی: نصف قاشق مرباخوری
▪ ریحان: یک چهارم قاشق مرباخوری
▪ مرزنگوش: یک چهارم قاشق مرباخوری
● طرز تهیه:
▪ در ظرف بزرگی گوشت، نمک، سیر ، فلفل، زیره، ریحان، مرزنگوش و مریم گلی را با هم خوب مخلوط کنید و در صورت تمایل مواد را داخل چرخ گوشت با سر ویژه تهیه سوسیس قرار دهید و یا با دست به شکل کتلت نازک درآورید « به ویژه اگر از گوشت بوقلمون استفاده کرده اید» پس از سرخ کردن در کمی روغن همراه با نان میل کنید.
