همین هفته پیش بود که بعد از مدتها سری به کلاس درس دانشگاهمان زدیم. از بس مشغول کار فرهنگی شده بودیم، دیگر اصلا نمیتوانستیم با فضای کلاس هم ذات پنداری کنیم. اما هرطور بود سعی میکردیم لابهلای فرستادن پیامک برای دوستان و بحث سر فیلم دیشب، نیم نگاهی هم به تخته و استاد داشته باشیم. کاش این قسمت از توجه به درس در همین حد میماند، اما چشمتان روز بد نبیند، من برای اینکه ادعا کنم چیزی از این مبحث سرم میشود، یک اظهار نظر کوچکی کردم و سوالی را مطرح کردم که یکهو نفهمیدم چه شد که کلاس از خنده بچهها منفجر شد! گویا سوالم واقعا مسخره بود!! بعدش هم که دوستان مرا «IQ جلبک!!» خطاب کردند و کلی ضایع شدیم. نمیدانم تا به حال شما هم در اینطور موقعیتها قرار گرفتهاید یا نه، اما ایمان دارم که شما هم گاهی با القابی مثل «اووشکول»، « IQ جلبک »و... خطاب شدهاید. تنها کسانی که میتوانند از این القاب ابراز برائت کنند، همین مخهایی هستند که در این شماره رفتهایم سراغشان؛ اینها آخر فسفر هستند در روزگار ما.
● نابغهترینها
۱۰ نابغه برتر دنیا کیاند و چهکارهاند. شاید هم میخواهید ببینید اسمتان در بین آنها به چشم میخورد یا نه...
۱) آلبرت هافمن
شیمیدان ۱۰۱ ساله سوئیسی و احتمالا پیرترین آدم این فهرست و محتملترین فرد برای اولین خروج از فهرست! (شاید بپرسید چرا؟ یک کم فکر کنید دیگر. حداقل از هوش و ذکاوت این ۱۰ نفر خجالت بکشید!!). LSD معروف (اولین توهمزای تاریخ) از ساختههای دست این شیمیدان است. یعنی یکجورایی دوستان فضانورد، مدیون آقای هافمن هستند!
۲) تیم برنرز
دانشمند و محقق علوم کامپیوتر. این www که اول تمام سایتها خودنمایی میکند، از ابداعات این آقاست که در حال حاضر در بهار ۵۲ سالگی به سر میبرند.
۳) جورج سوروس
سرمایهدار۷۷ ساله آمریکایی که ثروت او حدود ۱۰ میلیارد دلار تخمین زده شده است.
۴) مت گرونینگ
انیمیتور آمریکایی و خالق همان شاهکار دوستداشتنی؛ «سیمپسونها» که زمان خودش حسابی ترکاند این انیمیشن.
۵) نلسون ماندلا
بعید میدانم که این آقا نیاز به معرفی داشته باشد. در عین حال برای کسانی که نمیدانند باید بگویم ایشان رهبر آفریقای جنوبی است.
۶) فردریک سنگر
شیمیدان انگلیسی و برنده ۲ جایزه نوبل در شیمی. ملت بعد از سالها دود چراغ خوردن در حسرت یک نوبل از دنیا میروند، آنوقت این آقا ۲ تا نوبل برده تا به حال! واقعا که!
۷) داریو فو
طنز نویس و نمایشنویس ایتالیایی که سال ۹۷ برنده جایزه نوبل ادبیات شد. اگر اهل ادبیات باشید حتما او را میشناسید.
۸) استیفن هاوکینگ
فیزیکدان انگلیسی که البته شهرتش در بین عامه مردم، بیش از آنکه به خاطر فعالیتهای علمی و تحقیقاتیاش باشد، به خاطر معلولیت عجیب و غریبش است.
۹) اسکار نیهمهیر
معمار ۱۰۰ ساله برزیلی و از پیشگامان اختراع بتن مسلح. ایشان خیلی روزگار پر باری را پشت سر گذاشتهاند طوری که یک دوجین ساختمان از ایشان با معماریهای خفن مدرن و پست مدرن در شهرهای مختلف برزیل خودنمایی میکنند؛ از ساختمان موزه بگیر تا پارلمان.
۱۰) فیلیپ گلس
آهنگساز آمریکایی که ۳ بار نامزد جایزه اسکار شده است. او را به عنوان یکی از تاثیرگذارترین آهنگسازان اواخر قرن بیستم میشناسند.
تو هم که اینجایی....!!
● چهرههای آشنای فهرست ۱۰۰ نفره
طبیعتا وقتی خیلی باهوش باشی، خیلی هم معروف خواهی بود. فهرستی هم که موسسه creators synectics انتخاب کرده، پر از آدمهای معروف است؛ آدمهایی که عکس تعدادی از آنها را در زیر میبینید. به خاطر کمبود جا فقط رفتیم سراغ بعضیهای این فهرست؛ یعنی از هر کدام که خوشمان آمد، اسمش را این زیر نوشتیم. امیدواریم شما هم از همینها خوشتان بیاید! ضمنا، شماره کنار هر فرد، جایگاه او در لیگ نوابغ است!!
▪ لری پیج و سرگئی برین
این دو نفر آنقدر با هم صمیمی و رفیق هستند که موسسه creators synectics آنها را سر جمع، یک نفر حساب کرده. به هرحال خیلی بیانصافی بود اگردر این فهرست نامی از این ۲ جوان نابغه روس و آمریکایی که با اختراع گوگل دنیا را زیر و رو کردند، آورده نمیشد. اصلا اگر این ۲ نفر نابغه نیستند، پس نابغه کیست؟؟!
در بین کارگردانهای در قید حیات، انتخاب بدی به حساب نمیآید. البته حیف است که نامی از برادران کوئن برده نشده است.
▪ نوام چامسکی
زبانشناس و فیلسوف معروف از دانشگاه MIT. حمایت بیحد و حصرش از آزادی بیان، زبانزد خاص و عام است. او حتی چند سال پیش حاضر شد با طرفداری از حق آزادی بیان فوریسون (یک استاد دانشگاه فرانسوی و از منتقدان جدی هولوکاست) روی محبوبیت خود ریسک کند.
▪ بیل گیتس
از سرمایههای او افسانهها ساختهاند؛ مثلا اینکه اگر از جیبش یک ۱۰۰۰ دلاری به زمین بیفتد، برایش صرف نمیکند که خم شود و آن را بردارد، چون در زمان لازم برای انجام این کار، بیش از این مبلغ را درمیآورد! به راست و دروغ این حرفها کاری نداریم اما بیل گیتس را همه به عنوان یک نابغه و یکی از سردمداران عصر جدید میشناسند.
▪ محمد علی کلی
شاید دیدن این اسم در اینجا کمی عجیب به نظر برسد. خصوصا با توجه به اینکه زمان بسیار زیادی از دورانی که او در اوج شهرت و محبوبیتش بود، گذشته است. اما به هرحال چندین سال قهرمان بوکس سنگین وزن جهان بودن هم چیزی نیست که یک آدم معمولی از پس آن بر بیاید.
▪ مریل استریپ
تنها بازیگر این فهرست. ۱۴ بار نامزد دریافت جایزه اسکار شده و ۲ بار هم آن را برده است. استریپ جزو معدود بازیگران زن موفق هالیوود است که برای موفقیتش از جذابیتهای ظاهری خود استفاده نکرده است. یه همین دلیل هنوز هم در سن ۵۸ سالگی، نقشهای درجه یک زیادی را بازی میکند و کاندید اسکار میشود. البته نبوغ هنری عجیب او نیز تاثیر زیادی داشته است.
نوابغ زیر ذرهبین
آلبرت هافمن، تیم برنرز، جرج سوروس، مت گرونینگ، نلسون ماندلا، فردریک سنگر، داریو فو، استیفن هاوکینگ، اسکار نیهمهیرو فیلیپ گلس؛ این ۱۰ نفر (که احتمالا نصفشان را نمیشناسید یا حتی اسمشان به گوشتان نخورده تا به حال) ۱۰ نابغه زنده و حیوحاضر در این دنیا هستند؛ یعنی اینکه اگر مثلا اجدادتان افتخار میکردند که در عصر نیوتن و ارشمیدس! زندگی میکردهاند، شما هم میتوانید افتخار کنید به زندگی در عصری که این چند نفر مخهایشان بودند! این اسامی که برایتان پشت سرهم ردیف کردم به انتخاب موسسه creators synectics بود که یک موسسه مشاوره بینالمللی در لندن است. البته اینطور فکر نکنید که این دوستانمان در creators synectics خدای نکرده از این شرکتهای در پیتی و صدتا یک غاز تشریف دارند که این روزها مثل قارچ در همه جای دنیا پیدا میشوند و یک پول ناقابلی میگیرند و اسمتان را در لیست بلند بالای مخهای جهان در رتبه مناسبی!! قرار میدهند. نخیر داداش، از این خبرها نیست. به قول شاعر گاو نر میخواهد و مرد کهن! یعنی اینکه همینجوری الکی الکی که نمیشود شما بیایید و بنشینید آن بالا بالاها و آن وقت به قول سید فیلم «گوزن» بگویید: «نمردیم و نابغه هم شدیم!» نحوه انتخاب این لیست هم اینگونه بوده که موسسه creators synectics به ۴هزار چهره علمی و فرهنگی در تمام جهان ایمیل زده و از آنها خواسته ۱۰ نابغه حال حاضر جهان را معرفی کنند.
این چهرهها هم که طبیعتا از سرشناسترین انسانهای روی این کره خاکی بودند، بدون اینکه از روی دست هم نگاه کنند نظرشان را اعلام کردند! نتیجه این انتخابات، فهرستی شامل هزار و ۱۰۰ نفر از آدمهای معروف دنیا در زمینههای مختلف بود که البته حدود ۴۰ درصد از این مخهای عزیز، به رحمت ایزدی رفته بودند و طبق آن ضرب المثل اصیل مشهدی که اذعان دارد: «هرکی که خوابه، هستش به آبه!!» این دوستان نمیتوانستند در مرحله بعدی انتخابات نامزد شوند! بعد، موسسه از شرکتکنندگان در این انتخابات خواست که به هر کدام از اعضای این فهرست، در ۵ زمینه مختلف، از ۱ تا ۱۰ امتیاز دهند؛ اعتبار فرهنگی، موفقیت، شهرت، توانایی ذهنی و قابلیت مواجهه نامتعارف با مسائل (ظاهرا این مورد از همه مهمتر بوده است که ما انصافا حتی معنایش را هم نفهمیدیم؛ ما خیلی خنگیم آخه!!). به این ترتیب، در نهایت یک فهرست ۱۰۰ نفره آماده شد.
▪ هموطن سلام!
۳ ایرانی در بین ۱۰۰ نابغه جهان
یک ویژگی جالب این فهرست ۱۰۰ نفره این است که فرانسویها با آن همه ادعا در هنر و روشنفکری و پست مدرنیسم و قهوه و کافیشاپ! (چه ربطی داشت خدایی!!) هیچ کس را در این فهرست نوابغ ندارند. ایران در این بین، ۳ نماینده دارد. درست است که هیچکدام از این عزیزان در ایران زندگی نمیکنند اما به هر حال هرجا که باشند ایرانی هستند. حالا عجالتا با این نوابغ ایرانی یا ایرانی الاصل آشنا شوید تا بعد:
۱) دکتر علی جوان
رتبه دوازدهم از آن ایشان است. دکتر جوان ۸۰ سال پیش در تهران به دنیا آمد و از فارغالتحصیلان دبیرستان البرز و دانشگاه تهران است. اگر از آن بچه درسخوانها باشید حتما در کتاب فیزیک دوره دبیرستان به نام دکتر جوان برخوردهاید که از ایشان به عنوان مخترع لیزر گازی نام برده شده است. او در دانشگاههای کلمبیا و MIT تدریس کرده و تا به امروز، بالاترین نشان افتخار انجمن اپتیک آمریکا و جایزه جهانی آلبرت انیشتین را برده است.
۲) نیما ارکانی
رتبه سیودوم از آن اوست. ارکانی ۳۵ سال پیش در کانادا و در یک خانواده ایرانی به دنیا آمده است. بعد از فارغ التحصیلی از دانشگاه تورنتو برای ادامه تحصیل به برکلی رفت و در فیزیک دکترا گرفت. ارکانی با حضور در گفتوگوهای تلویزیونی و مطبوعاتی، در مورد مکان و زمان و تئوریهای فیزیکی به زبان ساده صحبت میکند. او در سال ۲۰۰۵ به خاطر شیوه نوینش در آموزش فیزیک، در هاروارد مورد تقدیر قرار گرفت.
۳) پردیس ثابتی
رتبه چهل و نهم (هم رتبه با مریل استریپ و هنری کیسینجر)؛ زیستشناس و انسانشناس. ثابتی لیسانس خود را از دانشگاه MIT گرفته و سپس در دانشگاههای آکسفورد و هاروارد به ادامه تحصیل پرداخت. ثابتی الگوریتمی ابداع کرده که به کمک آن میتوان تاثیر ژنتیک را بر سیر تکاملی امراض انسانی بررسی کرد. او که هم اکنون ۳۲ سال سن دارد، گیتاریست و تکخوان گروه موسیقی «هزار روز» هم هست.
▪ لئونارد کوهن
قیافهاش را که نگاه کنی اصلامال این حرفها نیست اما قضیه، قضیه فلفل نبین چه ریزه است؛ کوهن ترانههایی دارد که بعضیهایشان به تنهایی برای تمام عمر هنری یک انسان کفایت میکند. البته او تا به حال دستش به نوبل ادبیات نرسیده است و انگار خودش هم بدش نمیآید به همین گوشهنشینی ادامه دهد.
▪ جی.کی رولینگ
در نابغه بودن نویسندهای که داستانی ۷ جلدی با این همه شکوه و عظمت را طی چند سال و با یک طرح از پیش تعیین و فکر شده خلق کرده است، نباید شک کرد. مطمئنا اگر شما هم از طرفداران هریپاتر باشید، این گفته من را تصدیق خواهید کرد.
