ایران هراسی اعراب

رقابت های تسلیحاتی در خاورمیانه تاریخچه ای طولانی دارند. در دهه ۶۰ و ۷۰ و در اوج جنگ سرد بین آمریکا و شوروی که خاورمیانه صحنه رقابت های این دو ابرقدرت بود، فروش تسلیحات به کشورهای اقماری هر یک از ابرقدرت ها به عنوان پارامتری در حوزه نفوذ این دو کشور تعریف می شد. از سوی دیگر، پایه گذاری رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۴۸ و جنگ های چهار گانه اعراب با اسراییل که شکست اعراب را به دنبال داشت، برای کشورهای عربی انگیزه ای شد تا به خرید و تجهیز کشورشان به سلاح های مدرن جهت مقابله با رژیم صهیونیستی اقدام نمایند. ● تهدیدی برای اعراب کشورهای اروپایی و آمریکا به دلیل صدمات ناشی از جنگ جهانی دوم و رقابت های دو ابرقدرت و به جهت باز سازی اقتصاد و صنایع خود به منابع نفتی اعراب - به خصوص عربستان، کویت و عراق - نیاز داشتند و در مقابل فروش تسلیحات نظامی به این کشورها، نفت دریافت می کردند. یکی از انگیزه هایی که از سوی کمپانی های نفتی و سیاستمداران آمریکایی برای بالا بردن خرید تسلیحاتشان توسط اعراب مطرح شد، بحث خطر وجود اسراییل در حوزه خاورمیانه بود. در بین کشورهای عربی و بعد از جمال عبدالناصر در مصر، کشور عربستان رهبری جهان عرب را به دست گرفت و ملک فهد، پادشاه عربستان، خود را خادم حرمین شریفین و رهبر جهان عرب معرفی کرد. این کشور برای تثبیت هژمونی سیاسی و نظامی خود در منطقه نیازمند تسلیحات نوین و پیشرفته بود که این تسلیحات از طرف آمریکا و اروپا به این کشور فروخته می شدند. با توجه به روند مذاکرات صلح بین اعراب و اسراییل که از اوایل دهه ۹۰ شروع شدند و متعاقب آن، مذاکرات آشکار و پنهان کشورهای عربی - بالاخص عربستان - که تحت فشار آمریکا با اسراییل صلح کردند، خطر اسراییل نسبت به کشورهای عربی و منافع آنها از بین رفت. این مسأله باعث گردید کشورهای عربی، علی الخصوص عربستان، نیازی به خرید تسلیحات نداشته باشند. اما قبل از این مسأله، وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۹۷۹ و پیام انقلاب به تمام مسلمانان جهان، زمینه دخالت کشورهای اروپایی و آمریکا را در مسایل کشورهای عربی گشود. عواملی همچون انقلاب اسلامی در ایران، سیاست های خصمانه آمریکا در برابر کشور ما و شروع جنگ تحمیلی، شرایطی را ایجاد نمودند که کشورهای عربی در کنار رقابت های دو ابرقدرت و جنگ اعراب و اسراییل، مسأله نظام جمهوری اسلامی در ایران را جزو مجموعه برنامه های نظامی و امنیتی خود قرار دهند. با وجود رفع نگرانی اعراب از رقابت دو ابرقدرت پس از فروپاشی شوروی و شروع روند مذاکرات صلح با اسراییل، متأسفانه مسأله ایران هراسی، حل نشده باقی ماند. آمریکا و اروپا با تبلیغات و ارایه اطلاعات غلط، ایران را به عنوان تهدیدی برای بقای حاکمان فعلی کشورهای عربی معرفی نمودند. این امر رقابت تسلیحاتی جدیدی را در منطقه به وجود آورد. در سال های اخیر، پرونده هسته ای و توسعه علمی ایران در انرژی صلح آمیز اتمی، سوژه تبلیغاتی جهت افزایش این رقابت تسلیحاتی شده است. ● انبار تسلیحات به نوشته روزنامه تایمز مالی، کشورهای عربستان، امارات، کویت و عمان قصد دارند طی چهار سال آینده نزدیک به ۱۲۳ میلیارد دلار تجهیزات نظامی از آمریکا خریداری کنند. این بزرگترین قرارداد خرید و فروش سلاح در زمان صلح به شمار می رود. افزایش تمایل کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس برای خریدهای تسلیحاتی و تهیه تجهیزات نظامی - با توجه به توان انسانی اندکی که دارند - باعث شگفتی کارشناسان نظامی گشته، به گونه ای که برخی از کارشناسان، آن را نتیجه سیاست ایران هراسی آمریکا در منطقه و برخی آن را تلاش اعراب برای پیشی گرفتن از ایران و تبدیل شدن به قدرت برتر خاورمیانه می دانند. کشورهای عربستان سعودی، امارات عربی متحد و کویت در متن این خریدهای هنگفت قرار دارند. اما آنچه این روزها می تواند بیش از هر چیز مرکز توجه ناظران قرار گیرد، حجم وسیع خرید تسلیحات از جانب عربستان است؛ آنچنان که اخبار منتشر شده در رسانه های داخلی و بین المللی، حاکی از افزایش چشمگیر معاملات برای خرید جنگ افزارها و تجهیزات نظامی از سوی این کشور می باشند. از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تاکنون هزینه نظامی کشورهای جهان ۱۸ درصد افزایش یافته است که بخش اعظم آن به منطقه خاورمیانه و خلیج فارس اختصاص دارد. خاورمیانه به تنهایی ۵/۹۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۷ خرید تسلیحاتی داشته که ۳/۵۳ میلیارد دلار آن مربوط به حوزه خلیج فارس است؛ یعنی در حدود ۶۰ درصد کل خرید تسلیحاتی خاورمیانه. در سال ۲۰۰۶ عربستان سعودی ۲۸ میلیارد دلار صرف خریدهای تسلیحاتی کرده است. در رتبه بندی ۱۵ کشور برتر با بالاترین هزینه نظامی، عربستان سعودی پس از آمریکا، انگلستان، چین، فرانسه، ژاپن، آلمان و روسیه در ردیف هشتم جهان قرار دارد. دولت باراک اوباما در سپتامبر ۲۰۱۰ یک قرارداد کلان نظامی با عربستان امضا کرده است. این قرارداد ۶۰ میلیارد دلاری، شامل فروش ۸۴ فروند جنگنده اف-۱۵، نوسازی ۷۰ فروند جنگنده اف-۱۵ اس نیروی هوایی این کشور و فروش بیش از ۱۵۰ فروند هلی کوپتر نظامی آپاچی و بلک هاوک می باشد. فروش تسلیحات جدید، نگرانی عربستان را از افزایش توان نظامی ایران نشان می دهد. در این زمینه، ریچارد ویتز، کارشناس سیاسی-نظامی مؤسسه هادسون در واشنگتن، می گوید: این قرارداد به برتری هوایی عربستان سعودی در برابر ایران می انجامد! بنابراین بیشتر تأکید بر پروژه ایران هراسی است. با توجه به رقابت تسلیحاتی که در خاورمیانه در حال رشد است و به علت عدم وجود وحدت سیاسی و امنیتی در بین کشورهای عربی و اختلافات مرزی، امکان بروز جنگ بین خود اعراب، مانند جنگ بین عراق و کویت بعید نیست و امکان دارد تسلیحات خریداری شده علیه خود این کشور ها مورد استفاده قرار گیرند.