در اينجا مخصوصاً از بررسى‌هاى مرتن استفاده خواهد شد در بررسى‌هاى مرتن سر و کار ما با مطالعات عميقى است که در موقعيت‌هاى اجتماعى عادى‌تر از آنچه مورد بررسى فستينگر بود انجام شده است. در اينجا به‌جاى کوى دانشگاهائى که مورد بررسى فستينگر قرار مى‌گرفت، طرح‌هاى مسکن عمومى يا شهرهاى کارگرى مانند کارفتون و هيلتون مورد بررسى واقع شده است (۱) .


(۱) . Merton , Socielogy of Housing, Current trends in Social Psycholoy, N. Y. 1951


براى اينکه وضع محيط بررسى کاملاً روشن شود خصوصيات مشترک و همچنين متمايز که عموماً در دو شهر فوق‌الذکر وجود دارد و مرتن حداکثر استفاده را از اين مشخصات به‌عمل آورده است يادآورى مى‌کنيم:


- خصوصيات مشترک:

۱. تعداد خانواده ۷۰۰ تا ۸۰۰


۲. نقشهٔ شهرهاى کاملاً جديد و منظمى که بر روى زمين‌هاى هموار و خالى پياده شده و هيچ‌گونه خانه و مسکن و سنت قبلى آن را مقيد نساخته است و بسيارى از ساکنين آن در هنگام ورود به اين شهرها همديگر را نمى‌شناختند.


۳. اين اجتماعات کوچک داراى مراکز خدمات و تأسيسات مشترک مانند سرويس‌هاى غذائي، رستوران‌ها، لباسشوئى ـ پرورشگاه و امثال آن است همچنين داراى سالن‌هاى تفريحات مختلفى است که اشخاص مى‌توانند در آنجا اجتماع کنند.


- خصوصيات متفاوت:

آب و هواى اين دو شهر با يکديگر متفاوت است زيرا کرافتون در محل ييلاقى در ۶۰ کيلومترى نيويورک قرار گرفته است. در حالى که هيلتون در مجاورت يک مرکز بزرگ صنعتى قرار دارد.


در شهر کرافتن منحصراً سفيدپوستان زندگى مى‌کنند در صورتى که هيلتون شهرى است که اختصاصاً براساس اختلاط دو نژاد ساخته شده است يعنى تقريباً ۵۰% سفيدپوست و ۵۰% سياه‌پوست در آن زندگى مى‌کنند.


در کرافتون نوعى زندگى تعاونى حکفرما است و از اشخاص خواسته شده است که آزادانه ادارهٔ شهر را خود به‌عهده بگيرند (اين نوع زندگى به‌نام Castorisme administratif معروف است).


هيلتون براساس طرح مسکن ارزان قيمت براى مردمى ساخته شده است که زاغه‌هاى مسکونى آنها را خراب کرده‌اند و در انتخاب محل مسکونى هيچ‌گونه اختيارى از خود نداشته‌اند.