امروزه ضبط تلويزيونى جاى خود را درميان سيستم‌هاى پخش بازکرده و بسيارى از تکنيک‌ها براى دستيابى به نتايج بهتر از اين رسانه بسيار پيچيده ولى مفيد تعبيه شده است. به هر حال، تلويزيون ديگر در استفاده مطلق مراکز پخش تلويزيونى قرار نداشته و بسيارى از صنايع، بيمارستان‌ها، مدارس و ادارات پليس از آن براى حصول هدف‌ها و مقاصد خود بهره‌بردارى مى‌کنند.


امروزه دستگاه‌هاى ضبط و پخش ويدئو کاست و ويدئو تيپ، بصورت منابع استاندارد آموزشى درآمده و به‌طور گسترده‌اى در مدارس مورد استفاده قرار مى‌گيرند. تعدد و تنوع سيستم‌هاى پرتابل ضبط و پخش تلويزيونى امکان مستقيم توليد در کلاس‌هاى درس را فراهم کرده است. درواقع سهولت استفاده از اينگونه رسانه‌ها، معلمان و شاگردان را ترغيب به بهره‌بردارى از خاصيت توليد و پخش فوري مى‌نمايد. به‌طورى که بسيارى از مردم اينگونه سيستم‌هاى ضبط را توليد فورى تلويزيوني مى‌نامند. اين يک واقعيت است که ظهور و پيدايش تجهيزات ساده تلويزيونى امکان توليد انواع برنامه‌هاى آموزشى را با کيفيت عالى براى معلمان و شاگردان ميسر کرده است. در زير بهره‌بردارى از تجهيزات ويدئو را در سيستم‌هاى گوناگون به‌طور اختصار مورد بحث قرار مى‌دهيم:

کاربرد تجهيزات ويدئو در صنعت و آموزش آن

وقتى که مطالعه حرکت و زمان موردنظر باشد، استفاده از يک دوربين و دستگاه ضبط تلويزيونى در موقعيت‌هاى صنعتى مى‌تواند بسيار مفيد باشد. پس از ضبط، حرکات موردنظر را مى‌توان با صرف حداقل وقت مورد تجزيه و تحليل قرار داد. بدون شک نتايج بهتر و کامل‌تر را مى‌توان با صرف حداقل وقت، مورد تجزيه و تحليل قرار داد. بدون شک نتايج بهتر و کامل‌تر را مى‌توان با تکرار و مشاهده مجدد برنامه‌ها بدست آورد. استفاده از تلويزيون در صنعت در مواقعى که مشاهده مستقيم فرآيندهاى صنعتى براى انسان خطرناک و يا دور از دسترس باشند بسيار مفيد است.

کاربرد تجهيزات ويدئو در پزشکى

با استفاده از ضبط تلويزيونى تماشاگران بيشترى مى‌توانند بدون درگيرى با خطر عفونت برنامه‌هاى مربوط به اعمال جراحى و ديگر موارد مربوط به اين علم را تماشا کنند. استفاده از اين تکنيک، کار دانشجويان و متخصصين، هردو را آسان‌تر و ثمربخش‌تر مى‌کند. در اينگونه برنامه‌ها، کاربرد رنگ نقش مهمى را ايفا مى‌کند. ازطرفى اشعه ايکس نيز به‌آسانى قابل تبديل به تصاوير و ضبط تلويزيونى هستند. مطالعه بيمارى‌هاى روانى نيز گاهى اوقات مستلزم مشاهدات مکرر رفتارها است. به‌اين ترتيب تجهيزات ضبط تلويزيونى امکان تحليل‌هاى بعدى مصاحبه‌ها، و بررسى عکس‌العمل‌هاى بيمار را براى متخصصان امکان‌پذير مى‌سازد.

کاربرد تجهيزات ويدئو در سيستم‌هاى امنيتى

استفاده از تلويزيون براى مراقبت از اماکن بزرگ و حساس نظير فروشگاه‌ها، بانک‌ها، کتابخانه‌ها، انبارها و تقاطع خيابان‌ها ايده‌آل است. آنچه توسط دوربين‌هاى تلويزيونى مشاهده مى‌شود، توسط گيرنده‌هاى تلويزيونى مداربسته به‌وسيله افراد مراقب قابل کنترل مى‌باشد. درصورت نصب اينگونه تجهيزات، مى‌توان از محصول دوربين‌ها به‌عنوان مدرک مناسب استفاده کرده آنها را مکرراً مورد مشاهده و بررسى قرار داد.

کاربرد تجهيزات ويدئو در بازبينى پس از اجرا

استفاده از ضبط تلويزيونى يکى از طرف آموزش مهارت‌ها و اصلاح تاکتيک‌ها است. در بسيارى از بازى‌ها نظير فوتبال، چون مى‌توان مانورهاى تيمى را بارها مشاهده کرده و به‌دقت مورد تجزيه و تحليل قرار داد، ضبط تلويزيونى يکى از روش‌هاى مفيد در مطالعه آنها به‌شمار مى‌رود. در اينگونه موارد بايستى حتى‌الامکان دوربين‌هاى تلويزيونى را بالا گرفته و از زاويه‌هاى بسيار باز استفاده نمود. در بازى‌هاى انفرادى نيز خود بازيکنان مى‌توانند به مشاهده بازى‌هاى خود پرداخته و تاکتيک‌هاى خود و طرف مقابل را مورد تجزيه و تحليل و بررسى قرار دهند. در اينگونه موارد، با استفاده از تکنيک‌هاى حرکت کند و انجماد تصوير مى‌توان دقت بيشترى را در بررسى اعمال و حرکات مبذول داشت. براى دستيابى به نتايج بهتر مى‌توان تکنيک‌هاى افراد آماتور را با آنچه که مربوط به اشخاص حرفه‌اى است مقايسه نمود.

کاربرد تجهيزات ويدئويى در آموزش و پرورش

پيدايش تلويزيون بعد از کتاب‌هاى درسى در تعليم و تربيت حائز اهميت بسزايى است. اگرچه اين رسانه مفيد هرگز قادر نخواهد بود که جايگزين معلم شده و حتى نمى‌تواند به‌تنهايى مورد استفاده قرار گيرد، استفاده از آن در امر آموزش، حاوى امتيازات و مزاياى بيشمارى است که تنها به ذکر اهم آن مى‌پردازيم:


۱. براى مدت کوتاهى توجه را درمقابل تحريکات خارجى جلب مى‌کند.


۲. اين فرصت را به تماشاگران مى‌دهد تا اطلاعات بيشترى را از متخصصين بدست آورند.


۳. برنامه‌هايى را که اجراى آنها مشکل است مى‌توانند روى نوار ضبط‌شده بعداً مورد بررسى و مشاهده قرارگيرند.


۴. مى‌توان برنامه‌هاى ضبط‌شده را بارها نشان‌داده و به‌مقدار قابل توجهى در صرف وقت صرفه‌جويى کرد.


۵. يک دوربين تلويزيونى مى‌تواند به ماشين‌هايى که دور از دسترس قرار گرفته‌اند و يا به محل‌هاى آغشته به ميکروب نزديک شده و با بکار بردن عدسى‌هاى مخصوص سوژه‌هاى بسيار نزديک و بسيار دور را ضبط کند.


۶. با کم و زياد کردن صداى تلويزيون سخنران مى‌تواند نه‌تنها از صداى واقعى سوژه استفاده کند بلکه توضيحات خود را به شاگردان برساند.

محدوديت‌هاى استفاده از دستگاه‌هاى ويدئو در آموزش

به‌طور کلى و همان‌طورى که قبلاً بحث شد، يکى از نقاط ضعف استفاده از تلويزيون در آموزش، برقرارى ارتباط يک‌جانبه است. بعلاوه جلب ‌کردن توجه شاگردان براى مدت طولانى نيز قدرى مشکل است. از طرفي، جز در مواردى که استفاده مکرر از برنامه‌هاى ضبط‌‌شده تلويزيونى موردنظر نباشد، ساختن آنها مقرون به‌صرفه نخواهد بود. به‌طور کلي، مدت زمانى که براى ضبط يک برنامه تلويزيونى لازم است حداقل ۵ برابر مدت اجراى همان برنامه است. معمولاً طول برنامه‌هاى تلويزيونى را نبايستى بيش از ۳۰ دقيقه درنظر گرفت؛ بنابراين اينگونه برنامه‌ها صرفاً حاوى نکات اصلى بوده و تذکر جزئيات و بقيه مطالب به‌عهده معلمان واگذار مى‌گردد. قبل از هر برنامه تلويزيونى بايستى شاگردان را در جريان آنچه خواهند ديد قرار داده و پس از ديدن برنامه نيز آنان را به شروع و ادامه بحث و تبادل‌نظر نزديک نمود.

کاربرد تجهيزات ويدئو در ارتباط پليس

با استفاده از تلويزيون مى‌توان اطلاعات مهم درمورد سرقت اشيا، اتومبيل‌هاى مسروقه، اشخاص گمشده، مجرمين فرارى و اطلاعات کلى ديگر را روى نوار ضبط‌کرده و به مراکز پليس و ادارات مرکزى آن گزارش کرده تا مورد مشاهده و بررسى افسران قرارگيرد. با استفاده از اين تکنيک، نه‌تنها اطلاعات به‌سرعت مبادله مى‌شوند بلکه محتواى آنها نيز با يکديگر از شباهت کامل برخوردار بوده و راحت‌تر به‌خاطر سپرده مى‌شوند. برقرارى چنين ارتباطى ازطريق هيچ‌کدام از رسانه‌هاى ارتباطى ميسر نيست.