تأليفات ناصرخسرو علوى (۳۹۴-۴۸۱)

سفرنامه و زاد‌المسافرين و وجه‌دين و رسالهٔ کوچکى که در پاسخ قصيدۀ شاعرى گفته است، همه به سبک و طريقهٔ عهد اول نزديک است.

شهمردان ابن‌ابى‌الخير

روضةالمنجمين و نزهت‌نامهٔ علائى که اوّلى در ۴۶۶ و ديگرى در ۴۷۷ هجرى تأليف شده است، و شيوهٔ اين دو کتاب نيز با شيوهٔ قديم بسيار نزديک است و ما اين دو رساله را در مباحث ”نقل از مقدمهٔ روضة‌المنجمين و نقل از نزهت‌نامهٔ علائي“ بعد شرح خواهيم داد.

کشف‌المحجوب ابى‌يعقوب سکزى

کشف‌المحجوب در تأييد مذهب اسمعيلى است و مؤلّف آن کتاب ”ابويعقوب سکزي“ از نويسندگان ميانهٔ قرن چهارم و پنجم است، کشف‌المحجوب از کتبى است که به شيوهٔ عصر سامانيان تحرير يافته است - مؤلّف نام هر فصلى را در اين کتاب ”جُستار“ - جستار: صيغهٔ مصدرى است از فعل ”جُستن“ که با افزودن الف و راء بر سوم شخص مفرد ماضى ساخته شده است مثل گفتار و کردار و رفتار و غيره و معنى ”جستار“ تجسس و تحقيق است - نهاده است، اين کتاب به طبع نرسيده و نمونه‌اى از آن در ص ۲۲۶-۲۳۲ نمونهٔ سخن فارسى منقول است.