معاینه لگنی روشی برای یافتن نشانه‌های بیماری در برخی از اندام‌های بدن زن است.

این معاینه برای بررسی این اندام‌ها در بدن زن انجام می‌شود: دستگاه تناسلی خارجی، رحم، گردن رحم (محل ورود واژن به رحم)، لوله‌های رحمی (که تخمک را از تخمدان به رحم منتقل می‌کنند)، تخمدان‌‌‌ها، مثانه.

پزشکان معاینه لگنی را در موارد زیر انجام می‌دهند:

۱) حین معاینه جسمی سالانه برای چکاپ

۲) هنگامی که زن باردار است

۳) هنگامی که پزشک به دنبال بررسی وجود عفونت تناسلی است

۴) هنگامی که زن از درد ناحیه لگن یا کمر شکایت دارد.

برای انجام معاینه لگنی آمادگی خاصی لازم نیست. هنگامی به مطب وارد می‌شوید، پزشکتان ممکن است از شما بپرسد نیاز به ادرار کردن دارید یا نه. این سوال برای این پرسیده می‌شود که حین معاینه راحت بمانید. گاهی هم پزشک می‌خواهد نمونه ادرار هم از شما بگیرد. حین انجام معاینه لگنی، باید انتظار اندکی ناراحتی را داشته باشید اما نباید احساس درد کنید. خود معاینه حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشد. اگر حین معاینه سوالی برایتان پیش‌آمد، حتما از پزشک‌تان بپرسید. حین معاینه معمول لگنی، پزشک یا پرستار ممکن است این کارها را انجام دهد:

۱) از شما می‌خواهد در اتاقی محفوظ لباس‌هایتان را درآورید، به شما یک روپوش جراحی یا پوشش دیگری داده خواهد که بپوشید.

۲) در مورد ناراحتی‌های‌تان سوال می‌کند.

۳) می‌خواهد که به پشت دراز بکشید و خودتان را شل کنید.

۴) روی نواحی پایینی شکم فشار می‌آورد تا اندام‌ها را از بیرون لمس کند. سپس به شما کمک می‌کند که برای معاینه با اسپکولوم در موقعیت مناسب روی تخت معاینه قرار بگیرید (ممکن است از شما بخواهد به انتهای تخت بلغزید).

۵) از شما می‌خواهد زانوهایتان را خم کنید و پنجه پاهایتان را داخل گیره‌های تخت بگذارید.

ابتدا با اسپکولوم معاینه می‌کند. در جریان این معاینه وسیله‌ای لوله‌مانند درون واژن شما قرار داده می‌شود. پزشک اسپکولوم را باز می‌کند تا واژن گشاد شود و بتواند درون واژن و گردن رحم را ببیند. حین این معاینه، آزمایش پاپ اسمیر را انجام می‌دهد. پزشک با استفاده از یک کاردک پلاستیکی و برس کوچک از گردن رحم نمونه‌برداری می‌‌کند (ممکن است یک نمونه از ترشحات واژن هم برای آزمایش برای عفونت برداشته شود.) پزشک پس از معاینه و آزمایش اسپکولوم را برمی‌دارد و سپس معاینه دودستی را انجام می‌دهد. پزشک‌تان برای این کار ابتدا دستکش دست می‌کند. سپس دو انگشتش را درون واژن قرار می‌دهد و دست دیگرش را به آرامی از بیرون روی ناحیه‌ای که در حال لمس آن از داخل است،‌ فشار می‌دهد. او با این معاینه می‌تواند متوجه تغییرات اندازه و شکل این اندام‌ها شود. گاهی یک معاینه مقعدی هم حین معاینه لگنی انجام می‌شود. پزشک برای این کار دستکش لاستیکی به دست می‌کند و ناحیه مقعد را از لحاظ وجود تومورها یا سایر ناهنجاری‌ها بررسی می‌کند. در انتها پزشک شما را در جریان نتایج معاینه قرار می‌دهد و از شما می‌خواهد نتیجه آزمایش‌ها را برای او بیاورید.

نمونه سلول‌هایی که در جریان معاینه لگنی برداشته شده پاپ اسمیر یا آزمایش پاپ می‌گویند و برای یافتن سلول‌های سرطانی یا پیش سرطانی گردن رحم است. آزمایش ترشحات واژن نیز برای بررسی وجود بیماری‌های عفونی آمیزشی است. انجمن سرطان آمریکا توصیه می‌کند که زنان در طول ۳ سال پس از شروع فعالیت جنسی یا از سن ۲۱ سالگی - هر کدام زودتر بود- سالانه معاینه لگنی انجام دهند. این معاینه باید شامل انجام آزمایش پاپ اسمیر سالانه باشد. برخی از زنان که در معرض خطر بالاتر سرطان‌های تناسلی هستند، ممکن است نیاز به انجام مکررتر آزمایش پاپ اسمیر داشته باشند. در این مورد با پزشک‌تان مشورت کنید.

۵ مانور در معاینه لگنی

۱) آزمایش از لحاظ حساسیت گردن رحم هنگام حرکت دادن آن،‌ که به‌خصوص در بیماری التهابی لگن ایجاد می‌شود.

۲) لمس توده‌های ضمیمه رحم شامل لوله‌های رحمی و تخمدان‌ها.

۳) نمونه‌برداری از ترشحات گردن رحم.

۴) نمونه‌برداری از ترشحات واژن.

۵) نمونه‌برداری از سلول‌های گردن رحم (پاپ اسمیر).

منبع: MayoClinic

ترجمه: بهار خراسانی